การตามหาครามในแอ่งสกลนคร

การเดินทางมาอากาศอำนวย จังหวัดสกลนครคราวนี้ถึงแม้จะมีเหตุให้ปวดหัวอยู่บ้างแต่เมื่อมาถึงที่นี่ผมก็ยิ้มร่าเริงไม่ต่างจากเด็กได้ขนม เพราะผมนั้นได้เดินทางมาและได้สิ่งที่คาดหวังเอาไว้

 การมาคราวนี้เพื่อมาดูกระบวนการย้อมครามของกลุ่มแม่บ้านที่บ้านวาใหญ่ ซึ่งอาจารย์อำนาจ สุนาพรม เพื่อนสมัยเรียนที่ม.ขอนแก่นเชิญชวนมาเพราะเห็นว่าผมสนใจ ซึ่งอาจารย์อำนาจพานักศึกษามาเรียนรู้และศึกษาการออกแบบลวดลายด้วย 

บ้านวาใหญ่เป็นถิ่นที่ลงหลักปักฐานของกลุ่มชนที่เรียกตนเองว่า โย้ย ซึ่งมีวัฒนธรรมร่วมกับไทย้อและผู้ไทส่วนรายละเอียดปีกย่อยนั้นแตกต่างกันไป ที่นี่ยังมีการย้อมผ้าด้วยครามและทอผ้ากันมาก และบ้านที่นักศึกษามาลงพื้นที่คราวนี้คือบ้านวาใหญ่ ตำบลวาใหญ่ อำเภออากาศอำนวย จังหวัดสกลนคร

หมู่บ้านนี้เป็นหมู่บ้านขนาดใหญ่ ผมเดินทางตะเวนรอบหมู่บ้านเพื่อหาที่ทำการกลุ่มทอผ้ามาถึงช่วงแรกผมคิดว่าเป็นวัดแต่ความจริงบริเวณที่ผมเห็นนั้นไม่ใช่วัดแต่คือที่ทำการกลุ่มทอผ้า ช่วงที่ไปถึงตอนแรกอาจารย์อำนาจและนักศึกษาไม่อยู่หลังไปสวัสดีช่างทอเสร็จผมก็เดินรอบสถานที่ทันทีเพราะมีลางสังหรณ์ผิดปกติและกลุ่มพื้นที่ที่ผมสนใจคือกองอิฐเก่า ๆ ใกล้โคนต้นไม้ 

เมื่อถ่ายรูปและสังเกตพบว่านี่คือฐานของสิมโบราณที่มีอายุมากกว่า100ปีเพราะเป็นอิฐเก่าแบบปั้นเองเผาเองแบบพื้นบ้านเป็นฐานโบกคว่ำโบกหงายก่ออิฐเท่าที่พบสูงราวหนึ่งเมตร สภาพทรุดโทรมมากดีที่ชาวบ้านสร้างอาคารครอบเอาไว้

 

 

ผมสนใจชื่อบ้านนามเมืองเสียดายตื่นเต้นกับการย้อมครามจนลืมถาม แต่ที่ทราบจากอาจารย์อำนาจชื่อวาใหญ่มาจากแถบนี้มีกวางใหญ่ขนาดรอยเท้าห่างกันเป็นวาซึ่งใหญ่มากจึงเรียกวาใหญ่

บันทึกต่อไปขอนำเสนอเรื่องสวนครามครับ ตามอ่านนะครับ