วิธีตั้งโจทย์วิจัย : 1. เริ่มจากผลไปหาเหตุ
เราได้รับการสั่งสอน หรือฝึก ให้คิดจากเหตุไปหาผล ซึ่งเป็นวิธีคิดที่ดี
แต่นักวิจัยต้องเป็นนักหกคะเมนตีลังกาคิดครับ ต้องเป็นนักคิดกลับทาง
คิดเป็นเหตุเป็นผล ทำให้คนเราได้รับการยอมรับ ยกย่อง นับถือ
คิดจากผลสู่เหตุ ทำให้เป็นคนสร้างสรรค์ มีโจทย์แปลกๆ แหวกแนว นี่คือคุณสมบัติของนักวิจัยที่ดี
ผมได้แนวคิดนี้จากการพลิกนิตยสาร ไทม์ ฉบับวันที่ 6 ส.ค. 50 ดู พบเรื่อง Young Survivors. What science can learn from the first generation of kids to beat childhood cancer
ทำให้ผมนึกออกทันทีว่า วิธีตั้งโจทย์วิจัยที่ยอดเยี่ยมวิธีหนึ่งคือ ตั้งโจทย์วิจัยจากผลสำเร็จ แนวคิดนี้ฟังคุ้นๆ นะครับ
เรื่องการเรียนรู้จากผลสำเร็จก็คือยุทธศาสตร์ KM ที่ สคส. ใช้มาตลอดเวลา 5 ปีนั่นเอง
เอาผลสำเร็จมาเป็น research data เพื่อค้นหาทฤษฎีหรือคำอธิบายที่อยู่เบื้องหลัง ก็เป็นการวิจัย
ถ้าเอาผลสำเร็จมา ลปรร. กัน เพื่อหาทางขยายผลสำเร็จนั้น ก็เป็น KM
วิจารณ์ พานิช
29 ก.ค. 50
สวัสดีครับอาจารย์ฯ หมอ
เป็นการเต๊ะลูกเข้าโกตัวเองที่เนียนใช้ได้เลยครับอาจารย์…นี่ทำให้ผมนึกต่อไปว่า ถ้างั้น อริยสัจจ์สี่ก็คือ KM ด้วยสิ เพราะการคิดจากผลไปหาเหตุ เป็นหนึ่งในวิธีคิดของพุทธะ แบบอริยสัจจ์
ก็ดีครับ…เป็นการสร้างแบรนด์ให้แข็งขึ้นไปอีก…บ้านเรามักติดในยี่อห้อ ก็เลยต้องหายี่ห้อที่เป็นสากลอย่าง KM มาให้ใช้ ยี่ห้อที่มีชื่อโบราณกว่าสองพันปี คนไม่ค่อยนิยมเท่าไหร่…
…ทีนี้คนไทย…จะได้ใช้ความรู้เป็นเครื่องนำพาชีวิตเสียที…ขอบคุณอาจารย์หมอฯ ที่สร้างความจงรักภักดีในยี่ห้อ KM ให้เกิดขึ้นในบ้านเราครับ…
ท่านพระสัมมาสัมพุทธเจ้า...ท่านทรงชี้แนะให้มนุษย์ได้ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์สืบเสาะหาความจริงแห่ง "ธรรมะ"ชาติ ... อันเป็นสิ่งจริงแท้...
โดยการสืบเสาะนั้น... ให้เริ่มจาก "ทุกข์"เวทนาที่เกิด ให้พิจารณา ไปตามกระบวนการ ซึ่งทุกข์ที่ว่านี้ เป็นผลอันเกิดขึ้นมาจากเหตุ (สมุทัย)... ทั้งที่เป็นการกระทำทางกาย วาจา หรือใจ จากนั้น...ก็ให้เป็นค้นหาเหตุแห่งที่มาอันส่งผลที่เกิดขึ้นนั้น... และทั้งให้ศึกษาค้นและคว้าหาวิธีแก้ไข(นิโรธ) พร้อมทั้งท่านได้ให้เครื่องมืออันเป็นกลวิธีอันแยบยลให้เราได้นำมาใช้ในกระบวนการสืบเสาะนี้นั่น ก็คือ "มรรค"...
โดยความแล้วกระบวนการ...สืบเสาะจากผลไปหาเหตุนั้นมีมากและแทรกอยู่หรืออาจเกาะติดอยู่ในชีวิตเรามานาน..กว่าสองพันห้าร้อยห้าสิบปีแล้ว...
กะปุ๋มก็เลยตั้งข้อสังเกตว่า... หากในชีวิตทั้งการทำงานและทุกส่วนของชีวิตนำเรื่องแห่งคำสอนนี้มาใช้...ก็ย่อมนำพาไปสู่...หนทางแห่งการได้ตอบ...อย่างกระจ่างแจ้ง...ได้
ขอบพระคุณค่ะ
กะปุ๋ม