ปลายเดือนมิถุนายน ผมไปร่วมประชุมกับทีมจัดการ R2R ของศิริราช และ มสช. เขากำลังเตรียมเข้าสู่ช่วง 3 ปีที่สอง พ.ศ. 2550 – 2553 ทำให้ผมนึกชึ้นได้ว่า R2R ของศิริราชดำเนินมาครบ 3 ปีแล้ว เวลาผ่านไปเร็วจริงๆ และเรื่องนี้ผมคิดทีไรก็มีความสุขที่ได้มีส่วนในกิจกรรมที่มีคุณค่ายิ่งนี้ จึงให้ชื่อบันทึกว่า สุขัง
ส่วน อนิจจัง อนัตตา นั้น ก็เพราะเวลา 3 ปีของ R2R มีการเปลี่ยนแปลงของคนที่เกี่ยวข้องมากมาย โดยที่โครงการนี้มี อ. นพ. ปรีดา มาลาสิทธิ์ รองคณบดีฝ่ายวิจัยในขณะนั้น เป็นต้นคิด บัดนี้ อ. นพ. ปรีดา เกษียนอายุราชการแล้ว แม้จะยังช่วยแนะนำ แต่ก็หมดสถานะที่เป็นทางการ
จริงๆ แล้ว ในช่วงปีแรกของโครงการ ก็เกิดการเปลี่ยนแปลงใหญ่ คือ “พ่อเลี้ยง” ใหญ่คนหนึ่งของ R2R คือ รศ. นพ. อภิชาติ ศิวยาธร รองคณบดีฝ่ายพัฒนาคุณภาพ ลาออกจากราชการ เพื่อไปทำงานด้านการพัฒนาคุณภาพของโรงพยาบาลเอกชน คือโรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ อ. หมออภิชาติ เป็นผู้ “ออกแบบ” R2R ของศิริราช ให้เข้าไปต่อยอดความสำเร็จของการพัฒนา care team ที่ดำเนินการมาระดับหนึ่งแล้ว เท่ากับมีการออกแบบให้มีการใช้ “เครื่องมือ” หลายตัว ทำงานต่อยอด หรือเสริมกัน เพื่อพัฒนาคุณภาพของบริการโรงพยาบาลศิริราช เห็นอัจฉริยภาพที่ช่วยกันออกแบบ R2R ศิริราชไหมครับ
เมื่อ อ. หมออภิชาติลาออก อ. หมอสมเกียรติ วสุวัฏฏกุล ผู้อำนวยการโครงการ R2R ก็ถูกทาบทามไปเป็นรองคณบดีฝ่ายพัฒนาคุณภาพแทน ทำให้ ตำแหน่ง ผู้อำนวยการโครงการ R2R ว่างลง เราจึงได้ อ. นพ. อัครินทร์ นิมมานนิตย์ มาแทน พอจะเห็น “อนิจจัง” ไม่เที่ยงใช่ไหมครับ
อนัตตา นั้น ผมแปลว่าไม่ยึดติดตัวตน หรือแผนการวิธีการที่กำหนดไว้ ต้องยืดหยุ่นปรับเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์ความเหมาะสม โครงการ R2R เดิม กำหนดยุทธศาสตร์ ต่อยอดการทำงานจากกิจกรรมของ Care Team ต่อมาก็มีการปรับตัวว่า ไม่ต้องเป็น Care Team ก็รับการสนับสนุนจาก R2R ได้ และต่อมา R2R ก็รุกไปทำงานร่วมกับภาควิชาเลยทีเดียว รวมทั้งมีการนำเอาประเด็นวิชาการ ด้านการพัฒนาบริการทางคลินิกอีกหลายอย่างมาเผยแพร่และส่งเสริมให้ผู้ทำงานประจำได้นำไปใช้ในการพัฒนางานประจำของตน
ในด้านวิธีการทำงาน ก็มีการประยุกต์ใช้ KM ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้วิธีการทำวิจัยแบบ R2R ซึ่งในหลายกรณีเป็นเสมือนเส้นผมบังภูเขา เป็นความรู้ที่ไม่มีอยู่ในตำรา
ในข้อเสนอโครงการ R2R ช่วง 5 ปีที่สอง ก็จะมีนวัตกรรมในการทำงานเพิ่มขึ้นอีก โดยที่เป้าหมายลึกๆ คือการเปลี่ยนวัฒนธรรมองค์กร ให้เป็นองค์กรเรียนรู้ หรือองค์กรสร้างนวัตกรรม
ผมจึงชื่นใจ ที่โครงการ R2R ได้ให้ประสบการณ์แห่ง สุขัง อนิจจัง อนัตตา แก่ผม ด้วยประการฉะนี้
วิจารณ์ พานิช
4 ก.ค. 50