พฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดีต่อองค์การ หรือ Organizational Citizenship Behavior หรือที่เรียกย่อ ๆ ว่า OCB เป็นแนวคิดของ Proff.Dr.Dennis W. Organ ชาวสหรัฐ ซึ่งได้กล่าวถึงพฤติกรรมนี้ว่าเป็นพฤติกรรมทางบวกที่อยู่นอกเหนือบทบาท (Extra Role) ที่ถูกกำหนดขึ้นจากองค์การ แต่เป็นพฤติกรรมที่ดีที่สมาชิกเต็มใจและทำเพื่อองค์การที่ตนสังกัดอยู่ โดยประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 5 ประการ ได้แก่ การให้ความช่วยเหลือ ความสำนึกในหน้าที่ ความอดทนอดกลั้น การคำนึงถึงผู้อื่น การให้ความร่วมมือ
ปัจจุบันพฤติกรรมดังกล่าวในทางวิชาการให้การยอมรับว่มาความสำคัญต่อการพัฒนาองค์การ โดยสมาชิกที่มีพฤติกรรมการเป็นสมาชิก ที่ดีต่อองค์การแล้วย่อมส่งผลให้เกิดประสิทธิผลขององค์การเนื่องจาก 1.ส่งเสริมให้บุคลากรสามารถทำงานได้หลายบทบาท
2. ช่วยเสริมสร้างผลิตภาพในด้านการจัดการ
3. ช่วยให้องค์การมีกำลังการผลิตเพิ่มขึ้นโดยไม่ต้องเพิ่มจำนวนบุคลากร
4. ทำให้เกิดวัฒนธรรมการทำงานแบบพึ่งพาอาศัย และวัฒนธรรมที่ดีภายในองค์การ
5. ช่วยเพิ่มเสถียรภาพการปฏิบัติงานและเพิ่มประสิทธิภาพในการปรับตัวของสมาชิกในองค์การ
ผู้เขียนซึ่งเคยได้ทำดุษฎีนิพินธ์เกี่ยวกับพฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดีต่อองค์การ ในหัวข้อ "แบบจำลองความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของพฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดีต่อองค์การของอาจารย์คณะศึกษาศาสตร์ ในมหาวิทยาลัยรัฐ" ซึ่งเป็นงานวิจัยที่ได้รับรางวัลจชมเชย จากสำนักงานคณะกรรมการการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ประจำปี 2549 ที่ผ่านมา โดยกำหนดกรอบแนวคิดการวิจัยจากโมเดลตั้งต้นของงานวิจัยที่ Review มาจากต่างประเทศ การวิเคราะห์ใช้โปรแกรม LISREL เพื่อวิเคราะห์เส้นทางอิทธิพลไปสู่พฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดีต่อองค์การ โดยสรุปผลการวิจัยได้ดังนี้
1. ความพึงพอใจในงานและความผูกพันต่อองค์การเป็นสาเหตุทางตรงของการเกิดพฤติกรรมการเป็นสมาขิกที่ดีต่อองค์การของอาจารย์คณะศึกษาศาสตร์ในมหาวิทยาลัยรัฐ
2. ภาวะผู้นำเปลี่ยนสภาพ บรรยากาศองค์การ เป็นสาเหตุทางอ้อมของการเกิดพฤติกรรมการเป็นสมาขิกที่ดีต่อองค์การของอาจารย์คณะศึกษาศาสตร์ในมหาวิทยาลัยรัฐ
3. พฤติกรรมด้านการให้ความช่วยเหลือ เป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดของพฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดีต่อองค์การ
หากท่านผู้อ่านสนใจสามารถอ่านรายละเอียดได้ที่ google.com โดย key คำหลักว่า "พฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดีต่อองค์การ" และหากท่านใดสนใจที่จะแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเรื่องดังกล่าว ผมยินดีเสมอนะครับ
บันทึกได้เยี่ยมเลยครับ ได้ความรู้ สกัดได้ดีครับ
สวัสดีครับอาจารย์สฎายุ
สวัสดีค่ะพี่
เรียน อ.สฎายุ ที่เคารพ
กระผม พ.ท.ฉัฐชัย ฯ กำลังศึกษาระดับปริญญาโทมีความสนใจศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อ OCB ผมขออนุญาตใช้บทความใน blog ไปอ้างอิงได้หรือไม่ครับ จะเป็นความกรุณาอย่างยิ่ง หากท่านอาจารย์ให้กระผมได้ศึกษา OCB เพิ่มเติมจากดุษฎีนิพินธ์ ของอาจารย์ ครับ
ด้วยความเคารพอย่างสูง
พ.ท.ฉัฐชัยฯ
สวัสดีค่ะ กาหลง นิสิต IT7 กลุ่ม 2 ค่ะ
มาอ่านแล้วเข้าใจเพิ่มขึ้นค่ะ
ขอบคุณมากค่ะสำหรับเนื้อหา ดี ดี ที่อ่านเข้าใจง่าย และหาก อาจารย์ จะกรุณานำเสนอเครื่องมือการวัดพฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดีขององค์การ เพื่อเป็นแบบอย่างนำไปประยุกต์ให้เหมาะสมกับบริบทขององค์การได้ ทั้งนี้กำลังสนใจจะศึกษาประเด็นนี้ และหากเป็นไปได้ สนใจอยากอ่านดุษฏีนิพนธ์ ของ อ. มาก ๆ ค่ะ และขออนุญาตอ้างอิงโมเดลของ อ. ได้ไหมค่ะ จะเป็นพระคุณยิ่ง
ผู้เขียนขอบันทึกเพิ่มเติมจากโพสนี้ครับ
เพิ่มเติมนะครับ สำหรับท่านผู้อ่านที่สนใจเรื่อง OCB ตอนนี้ผมได้ทำวิจัยเรื่องใหม่
ชื่อเรื่องว่า อิทธิพลของการแลกเปลี่ยนระหว่างผู้นำกับผู้ตาม การรับรู้ความยุติธรรมในองค์การ
พฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดีต่อองค์การ ที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการทำงานของอาจารย์ประเภท
พนักงานมหาวิทยาลัยบูรพา งานชิ้นนี้ได้รับการคัดเลือกให้นำเสนอผลงานจากเวทีงานประชุมวิชาการ
ที่ประเทศไต้หวั่น เดือน มีค. ปีนี้ครับ
ทั้งนี้ผมต้องการยืนยันว่าผู้ที่มี OCB จะมี Perfrormance ในการทำงาน
ดีตามไปด้วย โดยผม set โมเดลสมมติฐานจากตัวแปรใหม่ ๆ แตกต่างจากงานที่แล้ว
เพราะผมต้องการขยายพรมแดนความรู้เรื่อง OCB ให้กว้างยิ่งข้ึน โดยตัวแปรใหมๆ ที่น่าสนใจ
คือ Leader Member Exchange (LMX) , Organization Fairness รายละเอียด search จาก net ได้ครับ
เพื่อให้ผู้บริหารเห็นความสำคัญของความจำเป็นที่ต้องหาคนมี OCB เข้ามาทำงานให้ได้
เพราะนอกจากจะมี OCB ที่สะท้อนคุณภาพด้าน MQ ของคนผู้นั้นแล้ว ยังมีผลโดยตรงอย่างยิ่งต่อ
พฤติกรรมการทำงานของคนผู้นั้น
สนใจเชิญอ่านสรุปผลงานได้ที่วารสารการบริหารการศึกษา
มหาวิทยาลัยบูรพา หรือ e-book ของหอสมุด ม.บูรพา
ขอบคุณทุกท่านที่ให้ความสนใจครับ มีสิ่งใดชี้แนะหรือแลกเปลี่ยนเรียนรู้ยินดีนะครับ
ที่ [email protected] สวัสดีครับ
เรียน อาจารย์ที่เคารพ
ดิฉันกำลังทำดุษฎีนิพินธ์ห้วข้อ เกี่ยวกับปัจจัยเชิงเหตุการมีพฤติกรรมการเป็นสมาชิกที่ดีในองค์การ ของข้าราชการสายสนับสนุน ในมหาวิทยาลัยของรัฐเขตกรุงเทพและปริมณฑล (ได้อ่านผลงานวิจัยของท่าน ทำให้เข้าใจดีมาก จึงเป็นทางให้ดิฉันตัดสินใจทำหัวข้อดังกล่าว ต้องขอขอบคุณอ.อย่างมากที่มีผลงานการวิจัยที่มีคุณค่าและเป็นคุณูปการอย่างมาก ที่ทำให้ดิฉันเห็นความสำคัญและสนใจศึกษา) โดยมีตัวแปรปัจจัย ได้แก่ คุณลักษณะงาน คุณภาพชีวิตในการทำงาน ความยุติธรรมในองค์การ การมีปฎิสัมพันธ์ระหว่างหัวหน้ากับลูกน้อง LMX ความพึงพอใจในงาน และความผูกพันองค์การ ) ขณะนี้กำลังทบทวนวรรณกรรมอยู่ หากไม่เป็นการรบกวนและเพื่อเป็นวิทยาทาน ขอรบกวนท่านอ.จะกรุณาเสนอแนะสิ่งที่เป็นประสบการณ์อันมีค่า ในการทำหัวข้อนี้ จะเป็นพระคุณยิ่ง ขอขอบพระคุณล่วงหน้าค่ะ