ต้องใจแข็งครับ อย่าใจอ่อน อดทน นิ่งไว้ ปล่อยให้เขาได้เดินเอง จะสะดุด เซไปบ้าง ก็ต้องปล่อยให้เป็นไปตามธรรมชาติ เดี๋ยวเขาก็จะเดินได้เอง
          แลกเปลี่ยนเรียนรู้คุณอำนวยตอนที่ 19  นี้ เหตุจูงใจในการเขียนมาจากการที่ผมได้มีโอกาสเข้าไปร่วมสังเกตการณ์การจัดกระบวนการการวางแผนพัฒากลุ่มอาชีพระดับอำเภอ  ของอำเภอเมืองกำแพงเพชร   ซึ่งได้รับการประสานจากทางอำเภอให้ไปร่วมเป็นพี่เลี้ยง และดำเนินกระบวนการ ในวันที่  19 ก.ค. ที่ผ่านมา  ที่ห้องประชุมหลวงพ่อคูน  ณ ที่ว่าการอำเภอเมืองกำแพงเพชร
         วันนี้ตั้งใจไว้แล้วว่าจะไม่เล่นเป็นคุณอำนวย-คุณลิขิต อะไรทั้งสิ้น  เพราะกระบวนการที่จะดำเนินในวันนี้  ทีมงานเราได้ลงไปฝึกและเรียนรู้ร่วมกันกับเจ้าหน้าที่ในระดับอำเภอ ทุกอำเภอมาแล้ว   งานนี้ก็ต้องปล่อยเจ้าหน้าที่ของสำนักงานเกษตรอำเภอเล่นเอง
          จากประสบการณ์เดิมของทีมงานสำนักงานเกษตรจังหวัด  เมื่อประมาณ 4-5 ปีที่ผ่านมา  การดำเนินกระบวนการในระดับพื้นที่  หากเราได้ร่วมจัดกระบวนการ  พวกเราก็จะดำเนินการเองเป็นส่วนใหญ่   แต่พอระยะเวลาผ่านไป  พบว่าเจ้าหน้าที่ในระดับพื้นที่บางส่วนยังไม่มีความกล้า และมั่นใจพอที่จะดำเนินกระบวนการกลุ่มด้วยตัวเองเท่าใดนัก ซึ่งก็พอจะสรุปได้ว่ามาจากเหตุที่เราไม่เปิดโอกาสให้เขาได้เล่นเอง-ดำเนินการเอง  เป็นเหตุที่มาของวันนี้ที่ผมตั้งใจไว้ว่าจะมาดู และจะไม่ลงเล่นเอง
         ประโยคแรกที่ผมได้พูดกับทีมงานของสำนักงานเกษตรอำเภอเมืองกำแพงเพชรก็คือ
         "เตรียมการมาอย่างไร ก็เล่นไปตามนั้น"
  • ภาพการจัดกิจกรรมของนักส่งเสริมการเกษตรอำเภอเมืองกำแพงเพชร กับกลุ่มวิสาหกิจชุมชน  15 กลุ่ม ๆ ละ 4 คน

 

  • ผ่านภาคเช้าไปได้ ก่อนเริ่มในช่วงบ่ายทีมก็เกิดการเรียนรู้และปรับกระบวนการกันเองตามธรรมชาติ

          สุดท้ายกระบวนการกลุ่มในวันนี้ ก็ดำเนินไปได้ด้วยดี  โดยที่ผมไม่ต้องแสดงอะไรเลย (เพราะได้แสดงรอบก่อนหน้านี้ในการฝึกนักส่งเสริมฯ ในระดับอำเภอมาแล้ว)  ก็คงจะพอสรุปได้ว่า หากเราจะสร้างทีมงาน  สร้างคน  สร้างคุณอำนวย ในระดับพื้นที่  สิ่งที่เราจะต้องเตรียมตัว-เตรียมใจไว้ล่วงหน้า หากจะฝึกคนให้สามารถดำเนินกระบวนการกลุ่ม-ทำหน้าที่คุณอำนวยกระบวนการได้นั้น ก็คือ

  •  สร้างความเข้าใจ ถึงแนวทางในการดำเนินกระบวนการก่อน (กิจกรรมนี้ได้นำเพื่อนๆ นักส่งเสริมฯ ลงปฏิบัติและเรียนรู้จากกลุ่มนำร่องมาก่อนแล้ว)
  • ต้องสร้างโอกาสให้ทุกคนได้เรียนรู้จากการกระทำจริง (ด้วยการให้เขาเล่นเอง)
  • มีความเชื่อมั่นในศักยภาพว่าทุกคนต้องทำได้
  • หากจะแนะนำก็ควรแนะนำเท่าที่จำเป็น(จำเป็นจริงๆ) เพื่อไม่ให้เขาสับสน
  • ให้เขาดำเนินกระบวนการตามที่ได้เตรียมการมา
  • คอยสังเกตและคอยให้กำลังใจ อย่าตำหนิใดๆ ในระหว่างกระบวนการกำลังดำเนินไป  ข้อแนะนำเก็บไว้ตอนทำ AAR
  • ต้องใจแข็งครับ  อย่าใจอ่อน  อดทน นิ่งไว้ ปล่อยให้เขาได้เดินเอง  จะสะดุด เซไปบ้าง ก็ต้องปล่อยให้เป็นไปตามธรรมชาติ เดี๋ยวเขาก็จะเดินได้เอง
  • เมื่อจบกระบวนการก็ไม่ลืมที่จะกล่าวชื่นชม และแสดงความยินดีกับทีมงานฯ ที่เขาได้ดำเนินการเสร็จลุล่วงไปด้วยดี (ข้อนี้อย่าลืมนะครับ)
  •  ฯลฯ  ท่านอื่นมีอะไรชี้แนะโปรดอย่าเกรงใจครับ

          งานนี้ผมไปร่วมการจัดกระบวนการ  แต่แทบจะบอกว่าไปนั่งดูเพื่อนๆ นักส่งเสริมการเกษตรในระดับอำเภอ ดำเนินกระบวนการเฉยๆ ก็ว่าได้  คงไม่มีใครรู้ว่าผมคิดอย่างไร นอกจากทุกๆ ท่านที่ได้เข้ามาอ่านในบันทึกนี้เท่านั้นแหละครับที่รู้...จริงไหมละครับท่าน

บันทึกมาเพื่อการ ลปรร.ครับ

วีรยุทธ  สมป่าสัก 24 ก.ค. 50