ทุนวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น
วันที่ 23 ธ.ค.48 สำนักงานสภาที่ปรึกษาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ จัดประชุมนำเสนอผลการศึกษาวิจัย เรื่อง "การสำรวจสถานะองค์ความรู้และแนวทางพัฒนาทุนวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นเพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์" โดย ศ. ดร. ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์ คณะวิทยากรจัดการและสารสนเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร รายงานนี้มี 108 หน้า ผู้สนใจอาจขอได้จากสำนักงานสภาที่ปรึกษาฯ หรือจาก ศ. ดร. ดิเรก [email protected] เอกสารนี้เป็นเอกสารที่ดีมากครับ ฝีมือ ดร. ดิเรกเป็นประกันคุณภาพอยู่แล้ว
ผมได้รับเชิญให้เป็นผู้อภิปรายวิจารณ์/นำ
ใช้เวลาประมาณ 10 นาที โดยได้เสนอความเห็นโดยสรุป
ดังนี้
1. น่าจะเพิ่มเรื่องทุนวัฒนธรรมในส่วนที่เป็น "ชีวิตวัฒนธรรม"
คือในรายงานของ ศ. ดร. ดิเรก เน้นเฉพาะศิลปวัฒนธรรม
2.
น่าจะชี้ให้ชัดว่าทุนภูมิปัญญาท้องถิ่นจะเพิ่มพูนขึ้นได้มากมายหากมีการส่งเสริมให้มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างความรู้เชิงภูมิปัญญาท้องถิ่นกับภูมิปัญญาสมัยใหม่
ผ่านการปฏิบัติของคนในท้องถิ่น
ซึ่งหมายความว่านักวิชาการ/วิจัยจะต้องไปเรียนรู้กับชาวบ้านและต่อยอดความรู้ปฏิบัติของชาวบ้าน
ผมได้ยกตัวอย่างโรงเรียนชาวนาของมูลนิธิข้าวขวัญ สุพรรณบุรี
ศ. ดร. เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ ประธานการประชุมได้อภิปรายขอให้ ดร. ดิเรก เพิ่มข้อเสนอแนะที่เป็นรูปธรรมต่อรัฐบาล ผมจึงมานึกขึ้นได้ในภายหลังว่า ข้อเสนอแนะที่เป็นรูปธรรมที่ทรงพลังที่สุดคือ การสนับสนุนให้มี "คุณอำนวย" ในท้องถิ่น ทำหน้าที่จุดประกายและเชื่อมโยง "การหมุนเกลียวความรู้" ผ่านกิจกรรมการทำมาหากินและดำรงชีวิตของคนในท้องถิ่น โดยช่วยให้ชาวบ้านดูดซับความรู้จากแหล่งความรู้สมัยใหม่ไปทดลองใช้อย่างเหมาะสม
บรรยากาศห้องประชุม
ศ. ดร. ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์ (ขวา), ศ. ดร. เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ (ซ้าย)
วิจารณ์ พานิช
25 ธ.ค.48
ไม่แน่ใจว่า เป็นอคติ หรือไม่ สังเกตุว่า หมอ อาจจะเป็นหนึ่งในตัวเลือก เพื่อให้เป็น คุณอำนวยในท้องถิ่น ( ถ้ารักจะเป็น ) เพราะเชื่อมชีวิต กับ วิทยาศาสตร์ ได้หลายแขนง เชื่อมนักวิชาการ กับ ชุมชน ศาสตร์หรือภูมิปัญญาต่างๆ กับชีวิต อย่างน้อยก็ฉลาดกิน ฉลาดอยู่
เราควรช่วยกัน ทดลองหา แนวทางหลาหลาย เพื่อรวมพล บ่มเพาะ คุณอำนวยในท้องถิ่น หรือ ช่วยกันเล่างาน ความภูมิใจบน บล็อค ให้มากขึ้น ( มีไปแล้วบ้าง )