7 - 1
บทที่7
การสื่อสาร
COMMUNICATIONS
วัตถุประสงค์
หลังจากที่ท่านได้ศึกษาในบทนี้แล้วท่านจะมีความเข้าใจดังต่อไปนี้
- โมเดลของการสื่อสารข้อมูล
- การสื่อสารและการเชื่อมต่อ
- โทรศัพท์กับการบริการ
- การประชุมระยะไกล
- การเชื่อมต่อเครือข่าย
- การบริการบนเครือข่ายอินเตอร์เน็ต
- เทอร์มินอล
- โมเด็ม
- บทบาทสำคัญของการสื่อสารข้อมูล
- ชนิดของช่องทางการสื่อสาร
- เครือข่ายการสื่อสาร
- โครงรูประบบสายสื่อสาร
- ชนิดเครือข่ายLAN
- อุปกรณ์เชื่อมต่อเครือข่าย
7 - 2
แบบทดสอบก่อนเรียน
1. การประชุมทางไกลระหว่างบุคคลโดยใช้ระบบโทรศัพท์เป็นตัวกลางเราเรียกว่า
1) Teleconference 2) Audio conference
3) Video conference 4) Voice conference
2. ระบบการประยุกต์ใช้งานของเครือข่ายคอมพิวเตอร์ในการจัดการเอกสารในรูปของอีเล็ก
โทรนิกส์ในองค์กรหรือระหว่างองค์กรไม่ว่าจะเป็นภาครัฐหรือภาคเอกชนการประยุกต์ใช้
งานนี้เราเรียกว่า
1) Share Resource 2) Working Computing
3) Electronic Data Interchange 4) Networks
3. การบริการค้นหาข้อมูลจากแหล่งข้อมูลบนเครือข่ายอินเตอร์เน็ตในรูปแบบของเมนูเราเรียก
การบริการนี้ว่า
1) Telnet 2) Gopher 3) Archi4) FTP
4. การบริการสืบค้นข้อมูลในรูปของมัลติมีเดียบนเครือข่ายอินเตอร์เน็ตที่นิยมแพร่หลายใน
ปัจจุบันคือ
1) UseNet 2) Datanet 3) WWW 4) EDI
5. เทคนิคของการจำแนกวิธีการส่งข่าวสารในการสื่อสายแบบมีสายที่มีการส่งแบบสองทิศ
ทางแต่ต่างเวลากันเราเรียกว่า
1) Simplex 2) Duplex 3) Half Simplex 4) Half Duplex
6. ท่าคิดว่าช่องทางการสื่อสารชนิดสายในข้อใดที่สามารถมีอัตราการส่งข้อมูลได้อย่างมีประ
สิทธิภาพสูงสุด
1) สายคู่ตีเกลียว2) สายโคเอกเชียล3) สายเส้นใยนำแสง4) สายโทรศัพท์
7. อุปกรณ์ที่ใช้กับการสื่อสารผ่านดาวเทียมที่ทำหน้าที่ในการรับสัญญาณจากภาคพื้นดินและ
ส่งสัญญาณกับมายังภาคพื้นดินเราเรียกว่า
1) จานไมโครเวฟ2) ทรานสปอนเดอร์3) คลื่นวิทยุ4) แสงเลเซอร์
8. อุปกรณ์เชื่อมต่อเครือข่ายคอมพิวเตอร์ที่เหมือนกันหรือประเภทเดียวกันเรียกว่า
1) Hub 2) Gate way 3) Bridge 4) Router
7 - 3
บทที่7
การสื่อสาร
COMMUNICATIONS
Computers and Communications เป็นเทคโนโลยีสารสนเทศหลักของยุคสารสนเทศซึ่ง
ระบบสื่อสารจะเป็นตัวกลางในการสื่อสารข้อมูลระหว่างอุปกรณ์ต้นทางและอุปกรณ์ปลายทาง
คอมพิวเตอร์ก็จัดเป็นอุปกรณ์ต้นทางและปลายทางชนิดหนึ่งเราจะเห็นความหมายของคำว่า
Communication & Communications จะเห็นว่าทั้งสองคำต่างกันที่มีS กับไม่มีS คือ
Communication (No S) เป็นขบวนการการส่งข่าวสารจากแหล่งส่งไปยังแหล่งรับข่าวสาร
Communications (With an S) หรือเรียกว่าTelecommunications อ้างถึงอุปกรณ์ที่เป็นชนิด
Electromagnetic และระบบสำหรับใช้ในการสื่อสารข้อมูลในระยะทางไกล
ข้อมูลที่ใช้ในการสื่อสารอาจจะประกอบด้วยVoice , Sound , Text Video , Graphics หรือมีการ
ส่งไปพร้อมกันเครื่องมือที่เป็นแม่เหล็กไฟฟ้าจะทำการส่งข้อมูลอาจจะใช้ส่งแบบโทรเลขโทรศัพท์
สายเคเบิลไมโครเวฟวิทยุโทรทัศน์ระยะทางการส่งอาจจะเป็นระยะไกลหรือระยะไกลก็ได้
การโทรคมนาคม(Telecommunication) หมายถึงการไปรษณีย์โทรศัพท์โทรทัศน์และ
วิทยุตัวอย่างเหล่านี้เป็นลักษณะของการสื่อสารที่ต่างชนิดกันไปในระบบคอมพิวเตอร์เป็นอีกระบบ
หนึ่งที่นำไปประยุกต์ใช้ร่วมกับระบบสื่อสารในการส่งข้อมูลหรือข่าวสารระหว่างคอมพิวเตอร์ระบบ
สื่อสารที่ใช้อาจจะเป็นข่ายงานสื่อสารสาธารณะหรือข่ายงานสื่อสารส่วยบุคคลที่ใช้สายเคเบิล
ในปัจจุบันนี้ระบบคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ที่ใช้ตามหน่วยงานใหญ่ๆซึ่งมีแผนกต่างๆเป็นจำนวน
มากโดยใช้คอมพิวเตอร์รวมกันที่จุดศูนย์กลางเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของเครื่องคอมพิวเตอร์
ให้สูงขึ้นโดยต่อเข้ากับอุปกรณ์รอบข้างผ่านข่ายงานสื่อสารเชื่อมโยงเข้ากับคอมพิวเตอร์ที่ศูนย์กลางใน
การเรียกใช้ข้อมูลหรือส่งข้อมูลเข้าประมวลผลที่ซีพียูการต่อข่ายงานคอมพิวเตอร์ชนิดนี้เรียกว่า
CENTRAL DATA PROCESSING ระบบนี้จะใช้ฮาร์ดแวร์ซอฟแวร์และหน่วยความจำที่ส่วนกลาง
ในปี 1970 ระบบคอมพิวเตอร์ขนาดกลางได้นำเข้ามาใช้ในหน่วยงานธุรกิจขนาดย่อมเรียกว่าMINI
COMPUTER ซึ่งสามารถนำคอมพิวเตอร์เหล่านี้ไปใช้ตามหน่วยงานต่างๆคอมพิวเตอร์เหล่านี้บางครั้ง
สามารถประมวลผลด้วยตัวมันเองหรือทำหน้าที่ส่งข้อมูลไปยังคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่เพื่อการประมวล
ผลถ้าเรานำคอมพิวเตอร์ขนาดกลางและขนาดใหญ่มาเชื่อมโยงเข้าด้วยกันผ่านข่ายงานสื่อสารเราเรียก
7 - 4
ว่าระบบการประมวลผลแบบกระจาย(DISTRIBUTED DATA PROCESSING. DDP) จะทำให้ประ
สิทธิภาพในการใช้คอมพิวเตอร์สูงขึ้น
โมเดลการสื่อสาร(Models of Communications)
- Tree and Branch model : เป็นศูนย์กลางของการบริการข่าวสารที่ทำหน้าที่ส่งข่าวสารผ่านช่องทาง
การสื่อสารไปยังผู้ใช้หลายพันคนการทำงานของโมเดลนี้ที่ใช้กันมากที่สุดในระบบวิทยุโทรทัศน์
หรือในลักษณะการบันเทิงผ่านสายเคเบิล
- Switched Network model : เป็นระบบเครือข่ายที่ใช้สวิตใช้งานเฉพาะกลุ่มไม่บริการข่าวสารทั่วๆไป
เช่นการบริการขององค์การโทรศัพท์ผู้ใช้จะต้องขอรับบริการจึงมีสิทธิในการใช้งานหรือการใช้ใน
เครือข่ายคอมพิวเตอร์
การสื่อสารข้อมูล(Data communication) หมายถึงการสื่อสารหรือการส่งข่าวสารจากจุดหนึ่ง
ไปยังอีกจุดหนึ่งมีองค์ประกอบ3 ส่วนในระบบการสื่อสารข้อมูลดังนี้
- แหล่งกำเนิด(SOURCE)หรืออุปกรณ์การส่ง(SEDING DEVICES)
- ตัวกลาง(MEDIUM)หรือข่ายงานสื่อสาร(COMMUNICATIONS LINK)
- แหล่งรับข้อมูล(RECIEVER)
การสื่อสารข้อมูลในปัจจุบันนี้ระบบข่ายงานลักษณะการส่งสัญญาณในตัวกลางจะเป็นสัญญาณส่วน
มากจะเป็นอนาลอก(ANALOG) และในปัจจุบันกำลังจะมีการเปลี่ยนแปลงเป็นระบบดิจิตอลทำให้การ
สื่อสารและอุปกรณ์ที่ใช้ในการสื่อสารใช้สัญญาณชนิดเดียวกันแต่การสื่อสารในปัจจุบันยังมีการใช้
ระบบสื่อสารเป็นอนาลอกอยู่เป็นการทำงานที่แตกต่างกับอุปกรณ์เช่นในระบบคอมพิวเตอร์จะประมวล
ผลด้วยสัญญานดิจิตอลฉนั้นการสื่อสารข้อมูลของเครือข่ายจะต้องมีอุปกรณ์ที่ใช้ในการเปลี่ยนสัญญา
นของทั้งสองชนิดในเครือข่ายคอมพิวเตอร์เพื่อให้ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ
7 - 5
รูปที่7.1 การเปรียบเทียบสัญญานอนาลอกกับสัญญาณดิจิตอล
ระบบการสื่อสารข้อมูลมีลักษณะเช่นเดียวกับระบบสื่อสารทั่วๆไปดังรูปข้างล่าง
รูปที่7.2 องค์ประกอบระบบสื่อสาร
การสื่อสารและการเชื่อมต่อ
อุปกรณ์ที่ใช้เชื่อมต่อในเครือข่ายสื่อสารผู้ใช้สามารถเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมตามความ
ต้องการในลักษณะงานที่เป็นLow skill หรือHigh skill ซึ่งอุปกรณ์เหล่านี้สามารถใช้การบริการของ
โทรศัพท์เช่นระบบโทรสาร(Fax) การสื่อสารด้วยเสียง(Voice-mail) ไปรษณีย์อีเลกโทรนิกส์
(Electronic mail) อุปกรณ์เหล่านี้สามารถใช้ในงานที่เรียกว่าTeleconferencing สามารถใช้ทรัพยากร
ร่วมกันทำงานร่วมกันเป็นกลุ่มใช้ในงานElectronic Data Interchange ใช้ในการทำงานเคลื่อนที่ที่เรียก
ว่าTelecommuting หรือMobile workspaces หรือVirtual offices งานที่ใช้ยังมีอีกมากเช่นการบริการ
วิจัยในระบบOnline เกทส์บริการการเดินทางและTeleshoppings ระบบงานดังที่กล่าวมาแล้วนั้นยัง
สามารถเชื่อมต่อกับเครือข่ายอินเทอร์เน็ต(Internet) ในอนาคตความก้าวหน้าของการสื่อสารทำให้เรา
สามารถใช้ระบบโทรทัศน์เป็นแบบInteractive TV หรือVideo ผ่านSet top boxes , Picture phones
และTV/PCs
ตัวส่งตัวรับ
ตัวกลาง
7 - 6
ระบบโทรทัศน์เป็นอุปกรณ์สื่อสารแต่อยู่ในลักษณะLow skill tool นั้นคือผู้ใช้ส่วนมากจะ
เป็นผู้รับด้านเดียวโทรทัศน์วิทยุหนังสือพิมพ์และMusic CD เป็นการสื่อสารด้านเดียวเราเรียกว่า
Mass Media ระบบโทรศัพท์เราใช้กันมากแต่ก็ยังจัดอยู่ในกลุ่มของLow skill tool การเชื่อมต่อไมโคร
คอมพิวเตอร์เป็นเครือข่ายประชาชนยังใช้น้อยการส่งข้อมูลเป็นแบบ2 ทิศทางคือจะนำคอมพิวเตอร์
มาเชื่อมต่อโดยผ่านสายสื่อสารไปยยังแหล่งข่าวสารอื่นๆที่เราเรียกว่าConnectivity
ชนิดของการสื่อสารและการเชื่อมต่อ(Communications และConnectivity) เราจะต้องพิจารณา
ความเป็นไปได้ที่จะทำให้Low skill เป็นHigh skill ดังนั้นเราจะต้องศึกษาความสัมพันธ์เพื่อที่ต้องการ
อบรมการใช้งานให้เข้าใจดีพอในการใช้งานกับกิจกรรมที่เป็นHigh skill ดังนี้
โทรศัพท์กับการบริการสื่อสาร
การบริการที่ผ่านการเชื่อมต่อระบบโทรศัพท์ไม่ว่าจะเป็นแบบใช้สายหรือแบบไร้สายจะมี
การทำงานดังต่อไปนี้
- Fax message : เป็นอุปกรณ์ในการรับส่งโทรสารหรือเรียกว่าFacsimile transmission or
Reproduction ชนิดของแฟกซ์มี2 ชนิดคือDedicated fax หรือFax modem. Didicated fax คือ
อุปกรณ์ชนิดพิเศษที่ทำหน้าที่ในการรับส่งเอกสารผ่านระบบสื่อสารจากอุปกรณ์เครื่องแฟกซ์อื่นๆส่วน
Fax modem เป็นอุปกรณ์ที่ติดตั้งบนบอร์ดของคอมพิวเตอร์ทำหน้าที่เป็นโมเด็มกับแฟกซ์มีความ
สามารถในการส่งสัญญาณได้โดยตรงจากคอมพิวเตอร์ไปยังFax อื่นๆหรือไปยังFax modem
- Voice mail : การทำงานเหมือนกับระบบโทรศัพท์สัญญาณที่รับเข้าเป็นสัญญาณข่าวสารใน
รูปดิจิตอลและมีการจัดเก็บไว้ในMail box ในรูปดิจิตอลถ้ามีการค้นคืนหรือเรียกใช้Voice mail จาก
Mail box จะมีการเปลี่ยนเป็นสัญญาณเสียง
- E-Mail : หรือElectronic mail เป็นการเชื่อมต่อระหว่างคอมพิวเตอร์โดยผ่ายสายสื่อสารหรือ
แบบไร้สายการส่งข้อมูลจะส่งทางคีย์บอร์ดไปยังตู้ไปรษณีย์และสามารถอ่านข้อมูลจากจากจอภาพแต่
การเรียกอ่านข้อมูลของE-mail จะต้องมีรหัสผ่าน(Password)
7 - 7
การประชุมทางไกล(Teleconferencing)
Teleconferencing คือการประชุมระยะไกลของกลุ่มบุคคลจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่งเชื่อต่อ
ระบบผ่านอุปกรณ์ระบบสื่อสารเช่นโทรศัพท์โทรทัศน์หรือคอมพิวเตอร์Teleconferencing แบ่งออก
เป็น5 ชนิดคือAudio ,Video ,Computer และDocument หรือแบบใหม่ล่าสุดคือPersonal video
conferencing.
- Audio Conferencing : คือการประชุมระหว่างบุคคลที่อยู่ในสถานที่ห่างไกลโดยการใช้
โทรศัพท์การประชุมแบบนี้ง่ายต่อการใช้งานเพียงใช้ระบบโทรศัพท์ติดต่อกัน2 คนหรือการใช้
โทรศัพท์เป็นกลุ่มก็ได้
- Video teleconferencing : ปกติเรียกว่าVideo Conferencing อุปกรณืที่ใช้จะมีกล้องถ่ายภาพ
จอภาพตามสถานที่ประชุมเพื่อต้องการเห็นภาพและได้ยินเสียงขณะกำลังประชุมการใช้งานจะต้องมี
ห้องทำงานของVideo conference เป็นพิเศษ
รูปที่7.3 การประชุมทางไกลระบบVideo Conference
- Computer Teleconferencing จะใช้คีย์บอร์ดในการส่งข้อมูลระหว่างผู้ใช้หรือมีการเชื่อมต่อ
เทอร์มินอลผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์
- Document conferencing เป็นการประชุมระยะไกลไม่เพียงแต่เห็นภาพและได้ยินเสียงยังเห็น
เอกสารที่เป็นตัวหนังสือหรือเป็นเอกสารกราฟฟิคในเวลาเดียวกันทำให้เราเห็นว่าระบบนี้สามารถส่ง
เอกสารถึงกันได้
7 - 8
- Personal video conferencing : เป็นการพัฒนาระบบที่ใหม่ที่สุดหรือเรียกว่าDesktop video
conferencing ประกอบด้วยVideo conferencing กับคอมพิวเตอร์และเอกสารที่สำหรับใช้ในการ
ประชุมโดยที่ผู้ใช้นั่งอยู่กับไมโครคอมพิวเตอร์และเชื่อต่อกับเครือข่ายคอมพิวเตอร์หรือสายโทรศัพท์ที่
เรียกว่าISDN ซึ่งISDN เป็นระบบเครือข่ายดิจิตอลเรียกว่าIntegrated Services Digital Network. การ
ทำงานแบบนี้เป็นการทำงานหรือการประชุมแบบ2 ทิศทาง(Two way voice)
การเชื่อมต่อเครือข่าย
ถ้าเรานำระบบไมโครคอมพิวเตอร์มาใช้งานร่วมกันซึ่งแต่ละเครื่องเป็นเครื่องมือช่วยในการ
