คุณอำนวยกับการแก้ปัญหานี่ผมว่าแทบจะพูดได้ว่าเป็นเนื้อคู่กันเลยก็ได้นะครับ เพราะในการจัดเวทีหรือกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้แต่ละครั้ง ต้องมีปัญหาเกิดขึ้นไม่มากก็น้อย ไม่เป็นปัญหาเล็กก็เป็นปัญหาใหญ่ ซึ่งคนที่จะแก้ปัญหาก็คือคุณอำนวยเพราะคุณอำนวยมีหน้าที่ ที่จะต้องทำให้เวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้แต่ละครั้งนั้นบรรลุเป้าหมายให้ได้...
วันนี้ (19/6) ผมไปทำหน้าที่คุณอำนวยในโครงการ “ค่ายแห่งการเรียนรู้ของคนพันธ์ S รุ่นที่ 9” ที่โครงการร่มโพธิ์แก้ว 2 องกบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี ซึ่งในครั้งนี้มีทีมคุณอำนวยไปด้วยกันทั้งหมด 4 คน และผู้เข้าร่วมโครงการที่เป็นผู้เรียน จำนวน 30 คน ในครั้งนี้เรามีกำหนดการ ทั้งหมด 3 คืน 4 วัน (19 – 22 /6)
ผมและทีมคุณอำนวยได้ประชุมเตรียมการสำหรับการดำเนินการในแต่ละช่วง ตั้งแต่วันก่อนเดินทางพร้อมทั้งจัดอุปกรณ์ ที่จะใช้ทั้งหมด พอถึงวันเดินทางผมและทีมคุณอำนวยก็ออกเดินทางล่วงหน้าไปก่อนครับ โดยออกเดินทางจากแก่งคอย ตั้งแต่ เวลา 07.00 น ไปถึงสถานที่เข้าค่าย ก็ เกือบ 10.00 น พอไปถึงเราก็เร่งเตรียมอุปกรณ์ ซึ่งในช่วงเช้าเป็นหน้าที่ของผมที่จะทำกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ และ ปูพื้นความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องการเรียนรู้ ซึ่งในขั้นตอนนี้สิ่งที่จำเป็นสำหรับผมก็คือ LCD เพราะผมตั้งใจว่าเมื่อทำกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์เสร็จแล้วผมจะเข้าเนื้อหาการเรียนรู้โดยใช้ สื่อ VCD ที่อุตส่าห์นั่งตัดต่อมาตั้งหลายวัน เพื่อต้องการจะสื่อให้ผุ้เรียนเกิความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง และกลังจาก ดู VCD เสร็จแล้กะว่าจะให้แบ่งกลุ่ม workshop หาจุดเรียนรู้จาก VCD กัน
แต่แล้วปัญหาก็เกิดจนได้ครับ ก็ LCD ที่ผมเตรียมมาดันมาใช้งานไม่ได้ซะงั้น ทั้งๆที่ก่อนจะเอามาก็ยังใช้งานได้ดีอยู่ ผมกับคุณอำนวยอีก 2 คน ช่วยกันตรวจสอบดูแล้วดูอีก ก็ไม่สามารถใช้งานได้ จะกลับไปเอาที่บริษัท หรือให้รถที่บริษัทเอาตัวใหม่มาให้ก็คงไม่ทันแล้ว เพราะผู้เรียนก็มาถึงกันหมดแล้ว เพียงแต่ยังไม่ได้เข้าห้องประชุมเท่านั้นเอง
สถานการณ์ฉุกเฉินเช่นนี้ ผมเลิกคิดที่จะใช้ LCD แล้วครับ ในสมองคิดแต่ว่าจะปรับกระบวนการอย่างไร เพื่อที่จะให้ได้เนื้อหา และ การดำเนินกระบวนการให้ได้บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ให้ได้ ในช่วงเวลาที่เหลือก่อนที่จะเริ่ม กระบวนการเพียงประมาณ 10 นาที ผมจึงเชิญคุณอำนวย ทั้งหมดมาหารือกันว่าจะทำอย่างไร ดี พี่ๆบางคนก็เสนอให้ยกเลิกช่วงนี้ไปก่อน แล้วเลื่อนเอารายการอื่นๆขึ้นมาแทน ซึ่งก็สามารถทำได้ แต่ผมมองว่ามันง่ายเกินไป และอาจทำให้เนื้อหาที่เรียนไม่ต่อเนื่อง อาจทำให้ผู้เรียนสับสน ได้ สุดท้ายผมห่วงว่า ผู้เรียนจะไม่ได้อะไร หรือได้ก็น้อยกว่าที่ตั้งใจไว้ ในระหว่างที่คุยกัน ผมก็ปิ๊งแว๊บขึ้นมา จึงถามพี่คุณอำนวยว่า เอา notebook มากี่เครื่อง ซึ่งทุกคนนำ notebook ติดตัวมาด้วยทุกคน รวมแล้วมี 4 เครื่อง ผมจึงตัดสินใจพร้อมทั้งขอความเห็นจากทีม ว่าเราจะปรับเปลี่ยนวิธีการนำเสนอ จากที่ให้ทุกคนดูพร้อมกัน มาเป็นแบ่งกลุ่มก่อน โดยผมจะใช้กิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ช่วยแบ่งกลุ่ม และหลังจากนั้น ให้คุณอำนวยเข้าประจำกลุ่มล่ะ 1 คน และเปิด VCD ให้ดู โดยให้แต่ละกลุ่มดูจาก notebook และต่อด้วยการ work shop ต่อไปเลย ซึ่งทุกคนก็เห็นดีด้วย โล่งอกไปทีครับ
เมื่อถึงเวลาที่ทุกคนเข้ามาในห้องครบหมดแล้วผมจึงดำเนินกิจกรรมกลุ่มสัมพันธ์ ตามที่วางแผนไว้ ส่วนคุณอำนวย ที่เหลือก็คอยช่วยอยู่รอบๆ และ Copy file VCD ลงใน notebook แต่ละเครื่อง ผู้เรียนทุกคนดูสนุกสนานราบรื่นดีครับ ทีมคุณอำนวย ต่างก็ช่วยกันแก้ปัญหาได้เนียนมากๆ ผู้เรียนก็สนุกสนานรื่นเริงเฮฮาไปตามกิจกรรม และต่อด้วยการดู VCD จาก notebook ซึ่งแต่ละกลุ่มที่มีสมาชิก 7 – 8 คน ก็พอดูกันได้ และกลับกลายเป็นบรรยากาศที่ดี ที่แต่ละกลุ่มดูไปก็สามารถหยุดเพื่อวิเคราะห์ หรือสามารถ replay ได้หลายๆครั้ง ครับ....ทุกอย่างราบรื่นดีครับ แต่เบื้องหลังกว่าที่จะราบรื่น ก็เล่นเอาทีมคุณอำนวย เราเหนื่อยเหมือนกัน ไหนต้องแข่งกับเวลา ไหนต้องรักษาบรรยากาศ ไหนจะต้องรักษาไว้ซึ่งเนื้อหา การเรียนรู้ ให้บรรลุวัตถุประสงค์ ..แต่เมื่อสามารถแก้ไขปัญหาได้ และแก้ได้ผลดี..เราทุกคนมีความสุขครับ และยังทำให้เราได้เรียนรู้อีกว่า “การที่จะให้ได้เนื้อหาการเรียนรู้นั้นสามารถที่จะถ่ายทอดได้หลายๆวิธี ไม่จำเป็นต้องยึดติดกับวิธีเดิมๆ” ..ปัญหาและอุปสรรค เป็นโอกาสการเรียนรู้จริงๆ ครับ..เพราะฉะนั้นคุณอำนวย อย่าเบื่อหรือท้อแท้กับปัญหานะครับ..
ตามมาอ่านค่ะ สุดยอดจริงๆ…คุณอำนวยกับการแก้ปัญหา…..”ปัญหามาปัญญาเกิด”…..เป็นแรงใจนะคะบันทึกนี้อ่านไปลุ้นไป…..ขอบคุณที่เล่าสู่กันค่ะ
ขอบคุณครับพี่เมตตา..
ปัญหาทำให้เราได้เรียนรู้ครับ..แต่ก็ไม่อยากให้เกิดเหมือนกัน ตอนนั้นเหนื่อยมากครับ เพราะเวลาก็จวนตัวแล้ว สิ่งที่ผมให้ความสำคัญในการเป็นคุณอำนวยก็คือเรื่องบรรยากาศ ผมไม่ให้ผู้เรียนเกิดความกังวลใจ จึงพยายามที่จะหาทางออกให้เนียนที่สุด ครับ...