วันที่ขับรถไปต่างจังหวัด มีลูกชายนั่งไปเป็นเพื่อน ลูกหลับบ้างตื่นบ้าง แต่แม่ก็ดีใจ เพราะปกติลูกคนนี้ไม่ชอบนั่งรถไกลๆ เนื่องจากตอนเด็กๆเคยเมารถ จะอาเจียนใส่แม่อยู่หลายครั้ง
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">แต่การนั่งรถด้วยกัน เป็นเวลาที่เราจะได้คุยกัน</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">แม่ไปเยี่ยมพี่ที่ป่วยมาจากต่างจังหวัด</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">“ทำไมแม่ต้องส่งพี่เขาไปต่างจังหวัด” ลูกชายถาม</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">“เพราะแม่ไม่ว่าง ไปเองไม่ได้”</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">“แล้วแม่ได้อะไร?”</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">เราอึ้ง เพราะปกติ ตัวเองจะไม่ค่อยคิดว่าตัวเองได้อะไร และคิดว่าไม่ได้สอนให้ลูกคิดว่า “เราจะได้อะไร” ทำให้สงสัยว่า ลูกไปเอาคำถามแบบนี้มาจากไหน บางทีอาจจะเป็นตอนที่เราตั้งคำถามกับเขาเวลาเขาทำสิ่งที่ไม่ถูก เพื่อให้เขาได้ทบทวนว่า สิ่งที่เขาได้รับเป็นผลของการกระทำไม่ถูกนั้น มักเป็นสิ่งที่ไม่ดี</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">“ก็ได้เรียนรู้ด้วยกันกับพี่ พี่เขาเอาเรื่องที่เจอ มาเขียน มาเล่าให้ฟัง”</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ลูกชายพยักหน้า เขาเคยไปต่างจังหวัดกับแม่หลายครั้ง ยังไม่เห็นว่าต่างจังหวัดน่าสนใจตรงไหน แม้แม่จะอธิบาย แต่เขาก็ไม่ค่อยเข้าใจว่าทำไมแม่ชอบไปต่างจังหวัด ระยะหลังก็เลยปฏิเสธเวลาแม่ชวนลงพื้นที่ เรายังไม่อยากบังคับเขามากนัก แต่อย่างน้อยเขาก็เคยแสดงให้เห็นว่า เขาอยู่กินง่ายๆกับชาวบ้านได้</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">ตอนขากลับ รถขึ้นทางด่วน ลูกชายข้ามไปมองทิวทัศน์ทางขวามือ พูดด้วยเสียงตื่นเต้นว่า “ตึกสูงๆสวยนะแม่” เราบอกลูกว่านั่นเป็นเขตใจกลางเมือง แถวพระรามสี่ และบอกให้ลูกหันไปมองทางซ้ายมือแทน มองไปทางนั้น เห็นแต่หลังคาสังกะสีเบียดเสียดยัดเยียดกัน </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">“ทางซ้ายมือ เขาเรียกว่า สลัมคลองเตย” </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p>“มันต่างกันเลยนะแม่” เขารำพึง <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">เราพยักหน้า ดีใจที่เขาเห็นความแตกต่าง </p> “ผู้คนจากชนบทเข้ามาหางานทำในเมือง เขาต้องอยู่กันแบบนี้” <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">“สังคมไทยมีความแตกต่างกันมากนะลูก”</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">รถวิ่งผ่านเลยไป เราหวังว่าลูกชายคงได้บทเรียนไปอีกบทหนึ่งด้วยสายตาและความรู้สึกของเขาเอง </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p>
เรียน อาจารย์ ปัทมาวดี ที่เคารพ
ผมกลับมาแล้วครับ อ่านแล้วรู้สึกว่า สอนลูกมันยากเหมือนกันนะครับ แล้วก็ไม่อยากมีลูกเลย (เพิ่งอายุ 24 ฮะ โสดด้วย) เพราะเกรงว่าจะรับผิดชอบชีวิตของคนอื่นไม่ไหว มันต้องใช้ความอดทนมากในการบ่มเพาะอะไรสักอย่าง ผมเองก็ไม่รู้ว่าเห็นแก่ตัวเกินไปไหมนะครับ อีกอย่างหนึ่งเวลาเรามีลูกแล้ว เราจะแบ่งความรักที่มีจากลูกศิษย์ไปให้ลูกจนมากเกินไปรึเปล่าครับ ในกรณีที่เรามีลูก หรือว่าเราจะรักลูกเท่ากับลูกศิษย์ครับ
ขอบคุณครับ
อาจารย์โชคธำรงค์คะ
ทำ "ความรักให้เป็นสินค้าสาธารณะ" สิคะ
ความเป็นสินค้าสาธารณะในทางเศรษฐศาสตร์มีคุณสมบัติข้อหนึ่งว่า Nonrivalness in consumption แปลเป็นภาษาไทยแบบงงๆว่า ไม่เป็นปฏิปักษ์ในการบริโภค พูดเป็นภาษาที่สื่อสารกับชาวบ้านได้ว่า การที่คนหนึ่งได้รับความรักไปแล้ว ไม่ได้ทำให้มีความรักเหลือน้อยลงสำหรับคนอื่น
(ตรงกันข้าม คือ "สินค้าเอกชน" เช่น ข้าว ถ้าคนหนึ่งทานข้าวไป ข้าวก็จะเหลือน้อยลงสำหรับคนอื่น การจะให้อีกคนมีกิน สังคมจำเป็นต้องใช้ทรัพยากร ผลิตมันขึ้นมาใหม่)
เรียน อาจารย์ปัทมาวดี ที่เคารพ
อาจารย์ครับ การทำความรักให้เป็นสินค้าสาธารณะ เกี่ยวข้องกับพวกพี่บ้านเล็กบ้านน้อย หรือกิ๊กๆกั๊กๆ ไหมครับ มันคนละประเด็นเดียวกันหรือเปล่าฮะ
ขอบคุณครับ
เรื่องความต่างของฐานะทางสังคมหลานเล็กๆ ที่บ้านเคยเห็นเด็กที่เร่ร่อนขอเงินริมถนน เขาถามว่าทำไมเด็กพวกนี้ไม่เรียนหนังสือ ทำไมเขาถึงจน พ่อแม่เขาไม่ทำงานหรือ ก็ตอบไปเท่าที่เด็กสามารถเข้าใจได้
อย่างหนึ่งที่คล้ายๆ กันกับลูกอาจารย์คือเขาไม่ชอบไปต่างจังหวัด บอกว่าไม่ชอบหลายอย่าง ทั้งอาหาร ที่พัก และการเดินทางไกล ยูบีซีก็ไม่มี เกมส์ไม่มี แอร์ไม่มี ยุงและแมลงเยอะ นี่ก็พยายามฝึกอยู่ อยากให้เขามีความอดทน และปรับตัวเข้ากับสถานที่ต่างๆ ได้ง่ายกว่านี้
เรียน อาจารย์โชคธำรงค์ และ คุณ little jazz คะ
เรื่องรักเด็ก รักกิ๊ก รักเพือนมนุษย์นี่ ... ต้องรออ่านในบันทึกที่คิดว่าจะเขียนในอีกไม่กี่วัน เรื่อง "ทำความรักให้เป็นสินค้าสาธารณะ" นะคะ
การเรียนรู้ของเด็กๆเป็นเรื่องสำคัญแต่ก็คิดว่าเป็นเรื่องละเอียดอ่อนที่ต้องค่อยเป็นค่อยไป ยัดเยียดเกินไป เด็กๆก็จะต่อต้าน
แม้เด็กๆจะติดความสะดวกสบาย (ที่จริงผู้ใหญ่ก็คงทำนองเดียวกัน) แต่สิ่งที่เราอธิบาย เราสอนเขาก็จะแทรกซึมอยู่โดยเขาไม่รู้ตัว
สังเกตจากเวลาเขาเขียนเรียงความค่ะ หลายอย่างที่เขาฟังจากเรา ไปปรากฎเป็นเรื่องราวอยู่ในจินตนาการของเขา แม้เขาจะบอกว่า "ก็เขียนไปยังงั้นเอง" แต่อย่างน้อย เขาก็จดจำสิ่งที่เราสอนได้ค่ะ