วิถีชีวิตทาส

อาจารย์ค่ะ ICT ช่วยสร้างคุณธรรมจริยธรรมให้สังคมได้อย่างไร เป็นหัวข้อที่สำคัญมากค่ะ

ดิฉันคิดว่า คงต้องมองเป็นสองเรื่องหลัก คือ ด้าน Technology และด้าน Policy ค่ะ

ด้าน Technology:

ส่งเสริมพัฒนานวัตกรรมด้าน ICT ที่ถูกออกแบบให้เหมาะกับกลุ่มเยาวชน เพื่อกระตุ้นส่งเสริมทักษะการเรียนรู้และการฟังพูดอ่านเขียน กระตุ้นเยาวชนเป็น active learners

ชีวิตเยาวชนไทยโดยส่วนใหญ่แยกกันไม่ขาดกับโลกออนไลน์ค่ะ เช่น เกมส์ออนไลน์, Chats, บล็อกหรือเว็บบอร์ดที่เน้นเรื่องความสนุกรักๆ ใคร่ๆ เป็นหลัก

ดิฉันเคยถามว่าทำไมจึงไม่ไปเว็บอื่นๆ ที่มีสาระ เด็กๆ กลับตอบว่า ไม่สนุก มีแต่ผู้ใหญ่

ดังนั้น เราต้องสร้าง choices ที่เหมาะและเป็นประโยชน์ให้แก่เขาค่ะ เราจะทำอย่างไรให้เด็กๆ เอาเวลาว่างเหล่านี้ แทนที่จะนั่ง Chats หรืออยู่กับเกมส์ออนไลน์ทั้งวัน

หนึ่งในนั้นคือ ต้องสร้างสังคมการเรียนรู้ที่เป็น Edutainment ค่ะ เป็นสังคมที่เป็นทั้งที่เรียนที่เล่น ฝึกให้เด็กได้คิดอ่านเขียนเรียนรู้ช่วยเหลือกันและกัน และมีผู้ใหญ่คอยดูอย่างห่างๆ ดังที่เราตั้งใจไว้กับ Learners.in.th ค่ะ แต่เป็นเรื่องยากเหลือเกินในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเยาวชนค่ะ

ด้าน Policy:

แม้เครื่องมือ ICT จะดีเลิศอย่างไร แต่การมี Policy เป็นเรื่องจำเป็นในการกำกับการใช้เครื่องมือ ICT ค่ะ แต่ก็ต้องมีแต่พอประมาณค่ะ ไม่เข้มงวดจนเกินไปค่ะ ถ้ายิ่งปิดก็ยิ่งแหกกฎและยิ่งต่อต้านค่ะ ทำให้เกิดการเพิกเฉยต่อการใช้ ICT มากกว่าที่จะให้เกิดสำนักของการเรียนรู้ค่ะ

ดังนั้น ผู้ดูแลและออกกฎ Policy ต่างๆ จะต้องเปิดใจค่ะ อดทนยึดมั่นในการค่อยๆ เปลี่ยนพฤติกรรมของเยาวชนไทยให้เป็นคนที่รู้จักคิดวิเคราะห์ คอยดูแลสอดแทรกความคิดที่ถูกต้อง ไม่ใช่พูดพลามทำเพลงเอาแต่ปิดเว็บอย่างเดียว เป็นต้นค่ะ

• เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือที่มีอานุภาพสูงต้องใช้ควบคู่กับธรรโมโลยีครับ
• คนที่ใช้เทคโนโลยีควรเป็นคนมีธรรมชั้นสูงด้วย
• ควรแทรกคุณธรรมเข้าไปในเทคโนโลยีตลอดเวลา อย่ามุ่งเพียงวัตถุนิยมเท่านั้น
• สร้างเรื่องที่เป็นธรรมนิยมด้วย
• อย่ามุ่งเพียงเพื่อผลตอบแทนเป็นเงิน(วัตถุ)
• ความเสียสละความเกื้อกูลต่อผู้ด้อยน่าจะมุ่งด้วย
• คงเป็นความคิดที่อาจเป็นไปยาก
• ขอขอบคุณมากครับ

ที่อาจารย์วงเล็บคำว่า "และโลก" คู่กับ "ไทย" นั้นผมขอเรียนว่าผมไม่เห็นด้วยครับ ในความเห็นผม พัฒนาการด้าน ว&ท ของ "ไทย" กับ "โลก" ต่างกันเยอะมากครับ ที่อาจารย์เขียนในบันทึกนี้เป็นแบบ "ไทย" แต่ไม่ใช่แบบ "โลก" ครับ

ถ้าเราได้พัฒนาแบบ "โลก" ได้โดยเลิกยึดติดกับวิธีความคิดของการพัฒนาแบบ "ไทย" ได้ก็คงจะดี

ที่จริงวิธีการพัฒนาที่เรานึกว่าเป็นแบบ "โลก" แล้วเห็นข้อด้อยนักหนานั่นเป็นวิธีแบบ "ไทย" ครับ

ส่วนวิธีแบบ "ไทย" ที่เราอยากเห็นนั้น เป็นวิธีที่เขาใช้กันทั่ว "โลก" ครับ

เมื่อไหร่เราเห็นชัดขึ้นว่าอะไรเป็น "ไทย" อะไรเป็น "โลก" ได้ก็คงดีครับ

แต่อาจารย์อย่าถามพวกผมเลยครับว่าจะพูดอย่างไรดี เพราะอาจารย์ต้องไปพูด "พรุ่งนี้" (16/7/50)

สวัสดีครับ
     ผมติดงานอบรมที่การรถไฟ ไปไม่ได้ ทั้งๆที่ตั้งใจไว้ดิบดี  ได้ขีดเขียนความคิดอ่านไว้แล้วหลายที่  ขอปลดปล่อยอีกที่ตรงนี้ เผื่อผสมผสานกับของท่านอาจารย์ได้บ้างครับ ....

.... ว&ท (โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สื่อ – ICT) จะเป็นเครื่องมือ “ปลดโซ่ตรวน” แห่งมายา      กลายเป็นเครื่องมือสร้าง “คนที่มีจิตใจสูง” ได้อย่างไร ...

• การเรียนการสอน ไม่ว่าใน-นอกระบบโรงเรียน อย่าเอา ICT เป็นตัวนำ
• ให้เริ่มด้วยวิถีธรรมชาติ มีคนจริงๆ พบกัน คุยกัน วางระบบ กำหนดขั้นตอน ให้เห็นกระบวนการว่าจะเดินไปอย่างไรเสียก่อน โดยยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ หลักใหญ่คือให้เขาได้รับการพัฒนาทุกมิติ เน้นที่จิตใจให้มากๆ
• แสวงหาเทคโนโลยีที่เหมาะสม อาจไม่ต้องทันสมัยมากก็ได้ เพื่อมาใช้สนับสนุนกิจกรรมการเรียนรู้ .. สื่อเทคโนโลยี  สื่อการเรียนรู้ทั้งหลาย ต้องคิดออกแบบ เลือกใช้ หลังการออกแบบระบบการเรียนการสอนแล้วเท่านั้น
• กิจกรรมการเรียนรู้ต้องเน้นปฏิสัมพันธ์ของคนจริงๆ F2F มีชีวิต และ ติดดิน ถ้าเป็น ICT เป็น Virtual ก็ต้องเป็นไปเพื่อเป็นเครื่องช่วยเท่านั้น เช่นเรื่อง Blog ใช้ Blog แล้ว ต้องให้คนออกจาก Blog มาร่วมแรงร่วมใจกันทำงานจริงๆ  แก้ปัญหาจริงๆด้วย
• ระวังอย่าให้ ความง่าย ที่มากับเทคโนโลยี กลายเป้นเครื่องสร้าง "ความมักง่าย" ให้เยาวชน สร้างนิสัย หยิบโย่ง หนักไม่เอา เบาไม่สู้ ไม่อยากเรียนรู้ ไม่อยากใช้ความคิด ... เป็นกันมากเหลือเกินแล้วในปัจจุบัน เช่น ครูให้ค้นคว้าหาข้อมูล ทำรายงาน ก็ไปยกมาทั้งหน้าจาก Internet มีสมบูรณ์ทั้งเนื้อหาทั้งรูปภาพสวยงาม แต่ไม่ได้อ่านเลยสักตัว ซ้ำร้ายไปจ้างเขาทำตั้งแต่การหาข้อมูล และทำเล่มรายงาน ครูให้คะแนนดีๆ เพราะไม่รู้เรื่องก็ยังมีอยู่ เรียกว่า ครูโง่ที่ตามไม่ทัน แต่ที่ร้ายกว่านั้น ทำให้เด็กคนนั้น ต้องกลายเป็นคน "โง่ดักดาน"  "โง่ถาวร" ไปเลยก็ได้  คือไม่ต้องเรียนรู้อะไรก็ได้คะแนนดี
• ระวัง ! อย่าให้สื่อ ICT เป็นเพียงเครื่องลำเลียงข้อมูล เพราะข้อมูลที่เด็กรับไปด้วยความคล่องตัว สะดวกสบาย แม้จะมีมากมาย และล้วนเป็นเรื่องดีๆ ก็กลายเป็น "กองขยะ" ได้ทันที ถ้าเป็นการ เรียนรู้แค่จำได้ บอกได้
      ต้องไปให้ถึงขั้น Application ให้ได้ การติดตามประเมินผลจึงต้องปฏิวัติ อีกมากมาย จะต้องไม่ใช่ "การตรวจกองขยะ" อีกต่อไป
• การใช้เครื่องมือ สื่อ ICT ถ้าให้ดี ต้องมีเป้าหมายว่าจะช่วยให้เขาทำประโยชน์ผู้อื่น ได้อย่างไร เพราะ การทำเพื่อประโยชน์ตนเป็นหลัก จะบ่มเพาะความเห็นแก่ตัว 
      การให้เขาได้เรียนรู้ ความสุขจากการให้ สำคัญอย่างยิ่ง ฝึกได้ ทำได้ตั้งแต่ชั้นอนุบาลขึ้นไป 
      ทำต่อเนื่อง อย่าให้ขาดตอน ในที่สุด เขาจะกลายเป็นคนรักงาน และ ที่รักมากก็คือ งานเพื่อประโยชน์ของคนอื่นๆ หรือ สังคม 
      หากมีการช่วยกันยกย่อง ชื่นชม เอาระบบ ICT มาช่วยด้วย ในที่สุด ...
      วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ก็จะกลายเป็นทาส ของคนที่มีจิตใจดี ไม่เห็นแก่ตัวจัด ... แทนที่จะเป็นนาย หรือเป็นเครื่องทำลาย และปิดกั้นการเรียนรู้ ของมนุษย์  อย่างที่เป็นอยู่มากมาย ในสังคมไทยปัจจุบัน

เรียน อ.​วิจารณ์ที่เคารพ

เกี่ยวกับเรื่อง

ว&ท (โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สื่อ – ICT) จะเป็นเครื่องมือ “ปลดโซ่ตรวน” แห่งมายา      กลายเป็นเครื่องมือสร้าง “คนที่มีจิตใจสูง” ได้อย่างไร

ขอเรียนเชิญอาจารย์มาร่วมประชุมเสวนา "Happiness, Public Policy and Technology" ที่จุฬาฯ วันจันทร์ที่ 23 ก.ค.นี้ครับ รายละเอียดได้ส่งไปให้อาจารย์ที่สำนักงานของ KMI แล้วครับ

งานนี้เฉพาะผู้ได้รับเชิญเท่านั้นครับ

โสรัจจ์