มาแหลงกันเกี่ยวกับคำที่ใช้และพบเกี่ยวกับการทำนาในปักษ์ใต้ กันนะครับ มาเริ่มกันเลยนะครับ รบกวนท่านๆ ช่วยกันนึกคำต่างๆ ด้วยนะครับ บางพื้นที่อาจจะเรียกแตกต่างกันนะครับ เอาทุกคำที่เกี่ยวกับการทำนา ไม่ว่าจะเป็น นาม กิริยา และ อื่นๆ นะครับ
สวัสดีครับทุกท่าน
วันนี้ลานคำใต้ มาแหลงกันเกี่ยวกับคำที่ใช้และพบเกี่ยวกับการทำนาในปักษ์ใต้ กันนะครับ มาเริ่มกันเลยนะครับ รบกวนท่านๆ ช่วยกันนึกคำต่างๆ ด้วยนะครับ บางพื้นที่อาจจะเรียกแตกต่างกันนะครับ เอาทุกคำที่เกี่ยวกับการทำนา ไม่ว่าจะเป็น นาม กิริยา และ อื่นๆ นะครับ
หัวนา (คันนา)
บิ้ง (พื้นที่นาที่ล้อมรอบด้วยหัวนา เรียกว่า หนึงบิ้ง)
ฉากหัวนา (การถากหญ้าที่คันนาออกเป็นการกำจัดวัชพืช ก่อนจะทำนา และอุดรูรั่วที่เกิดจาก การเจาะของปู หรืออื่นๆ)
ป๊ะหัวนา, ป้าหัวนา หรือ ปากหัวนา (การเอาโคลนในนาไปโบกทับที่หัวนาด้านข้าง หลังจากที่ฉากไปแล้ว ให้หนาขึ้น ไม่งั้น หัวนาจะแคบมาก อาจจะส่งผลให้ไปเฉียงคนเจ้าของนากันได้ เรื่องเขตแดน ฮ่าๆๆ)
หลึด หรือ คราบหลึด (ขี้โคลนที่เกาะตามตัว หรือผ้าของเรา ที่ทิ้งรอยคราบเอาไว้ เช่น อาบน้ำแล้วออกไม่หมด หรือว่าซักผ้าแล้วยังมีรอยคราบหลึดติดอยู่)
กล้า (ต้นกล้าข้าว ที่ยังอ่อน รุ่นเยาว์ อยู่ ก่อนจะนำไปปักดำเป็นกอๆ ในขั้นต่อไป)
หัวหมู (คือเครื่องมือที่ทำหน้าที่ขุดดินหรือทำหน้าที่พลิกหน้าดินจากการไถนา โดยตัวหน้าใบมีดที่ทำหน้าที่กินดินเรียกว่า ผาน)
ทำเทือก (เป็นการเตรียมพื้นที่นา ในการไถนาแล้วมีการราดนา หรือคราดนา ด้วยเครื่องมือที่เรียกว่า ราด หรือคราด ทำหน้าที่ในการตัดดินออกเป็นชิ้นๆ ให้ละเอียดตอนที่มีน้ำอยู่หรือไม่มีตามแต่ลักษณะของพื้นที่และสภาพ แต่คำว่าเทือกนั้นจะต้องมีนำประกอบด้วยครับ การทำเทือกเป็นการเตรียมพื้นที่ ก่อนจะหว่านเมล็ดพันธุ์ หรือก่อนจะปักดำต้นกล้า หลังจากมีการถอนกล้าไปแล้วครับ)
โพง (เป็นเครื่องมือในการวิดน้ำ เมื่อมีน้ำในนามากเกินไป ทำจากปี๊บสังกะสี)
.....อื่นๆ เชิญท่านบรรเลงครับ รับรองว่ามีอีกเพียบครับ...อิๆๆ
หวัดดีคะ เด็กใต้คะ แล้วก้อเด็กใหม่ในบล๊อคนี้ด้วยคะ ได้อ่านคำใต้แล้วคิดถึงตอนหน้านา ^_^
สวัสดีคุณหนูตะเภา
ขาดอุปกรณ์สำคัญไปอีกอย่างครับ "แม่งัว" ไงครับ ไม่มีอันนี้ละยุ่งเลย
ก่อนจะขนเลียงข้าวใส่แสกก็ต้อง"เก็บข้าว"ก่อน แถวบ้านไม่เรียกเกี่ยวข้าวเพราะไม่ใช้เคียว แต่จะเก็บข้าวโดยใช ้"แกะ" ครับ คุณเม้งรู้จักไหมครับ ถ้ารู้จักหรือหารูปมาลงได้น่าจะดีครับ
เวลาเก็บข้าวในนาที่มี"ปลัก"อยู่สนุกมากครับ เพราะมันจะตามมาด้วย"ปลาบก"ที่อยู่ในปลัก ก็จะทำการ "วิดปลัก"กันหล่าว ชาติหนุกจริงนิครับ
อ้อ คนที่ไม่มีนาแต่จะปลูกข้าวในที่ราบ ในสวนต่างๆเช่น สวนยาง ก็ไมีมีการไถนา แต่จะใช้วิธีการหาไม้ขนาดพอดีมือมาตัดปลายให้แหลมแล้วใช้ทิ่มในดินพอเป็นรูก็หยอดเมล็ดพันธุ์ข้าวลงไป ใช้เท้าเขี่ยดินกลบเป็นอันเสร็จพิธี ลักษณะนี้แถวบ้านเรียกว่า "หน่ำข้าว" ครับ
สวัสดีครับอาจารย์
สวัสดีครับ...คุณเม้ง
ครูราญเมืองคอน คนนอกระบบ
สวัสดีครับคุณครูราญ ที่เคารพ
บอว่าวิดปลักนั้น พอวิดเสร็จก้าจะพบ โลกคลัก บ้านพี่เรียกว่า "วิดโลกคลัก" ครับผม คนวิดลู้หลา กันเพ
หวางเท่คนฒาวเคาแก็บคาวโอย๋ โบ๋เราแด็กๆ กะไป๋ตัดซังคาวมาทำเป๋(ปี่) เป๋าเป๋กันเทือนถ่องเลย
แก็บคาวแสร็จกะขนไป๋หว่ายเท่เริ่นคาว เวลาจีกิ๋นกะเอ๋าคาวมาหนวด เรียกว่า หนวดคาว ฟัดคาวและกะ สีคาว หุงแสร็จกะคู่กะแกงส็อมปลาบ็อกเท่หวิดดายแหล็กเดี๋ยวนีและ นำชุบ พักเหนาะเรียงเข้ามา..
อึหห เหงือแตกหล่าว งานนี.....
เอ้า..คุณเม้ง คุณแสงนั่งเข้าต๊ะ เดี๋ยวเย็นแหล่วไม่หรอยน่าน
หวัดดีครับอาจารย์
หวัดดี...คุณเม้ง
สวัสดีครับคุณครูราญ
เม้ง สมพร ช่วยอารีย์.....
หาหม้ายคำว่า ข้าวตก
ข้าวตก คือ รวงข้าวที่เหลือภายในนาหลังจากมีการเก็บข้าวเสร็จแล้ว... ซึ่งโดยทั่วไป ใครๆ ก็สามารถไป เก็บข้าวตก ได้
การเก็บข้าวตก เป็นการเล่นกึ่งทำงานอย่างหนึ่งของเด็กสมัยก่อน โดยพาสอบปุ๋ยคนละหน่วย พร้อมแกะ และข้าวห่อ (บางที)... ได้เท่าไหร่ก็เอามาไว้ในลอมข้าวของตนที่บ้าน...
เวลาไปเก็บข้าวตก บางครั้ง เจอเป็นเรียง ที่เค้าลืมเก็บไป เรียกกันว่า ข้าวหลง ... ใครได้เป็นเรียง ถือว่า โดนแจ๊กพ้อต ก็ว่าได้ ....
ผู้ใหญ่บางครั้งก็ไปเก็บข้าวตกเหมือนกัน แต่เป็นงานเป็นการ... ส่วนเด็กๆ ก็ไปเก็บข้าวตกตามประสาเด็ก มักจะไม่ได้เท่าไหร่ กล่าวคือ พอเก็บได้สักเดียว ก็ชวนกันเล่นลักหยบ เล่นเก้ หรือเล่นอย่างอื่นกันมากกว่า....
จบเรื่องข้าวตก
เจริญพร
กราบนมัสการหลวงพี่