ยกครู

ในสมัยโบราณ ไทยเราถือเอา "วันพฤหัสบดีเป็นวันครู"  หารใครคิดอ่านจะทำการสิ่งใดให้ประสบผลสำเร็จก็นิยมไหว้ครู หรือยกครู  ฉะนั้นการบูชาครูจึงเป็นวัฒนธรรมไทยที่หยั่งรากลึกมาเป็นเวลายาวนาน  หากใครทำอะไรไม่สำเร็จหรือทำนอกลู่นอกทางก็จะถูกตำหนิติเตียนว่าเป็น "ศิษย์ไม่มีครู"

ความเป็นมาของการจัดงานวันครู

เท่าที่ได้ศึกษาค้นคว้าข้อมูลทราบว่า "วันครู" จัดให้มีขึ้นเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2500 หลังจาก
พ.ร.บ.ครู 2488 ประกาศใช้ 12 ปี สถานที่จัดงานวันครูครั้งแรกของจังหวัดพระนครและธนบุรีคือ กรีฑาสถานแห่งชาติ

ในสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานอำนวยการคุรุสภากิตติมศักดิ์ ได้กล่าวคำปราศรัยในที่ประชุมผู้แทนครูทั่วประเทศในคราวประชุมสมัยสามัญของคุรุสภา เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ.2499 มีความตอนหนึ่งว่า...

"เนื่องจากผู้เป็นครูมีบุญคุณ เป็นผู้ให้แสงสว่างในชีวิตของเราหั้งหลาย...ข้าพเจ้าคิดว่าวันครูควรจะมีสักวันหนึ่งสำหรับให้บรรดาลูกศิษย์ทั้งหลาย ได้แสดงความเคารพสักการะต่อบรรดาครูผู้มีพระคุณทั้งหลาย  เพราะเหตุว่า สำหรับคนโดยทั่วไปถ้าถึงวันตรุษ วันสงกรานต์เราก็นำเอาบรรดาอัฐิของผู้มีพระคุณบังเกิดเกล้ามาทำบุญทำทาน คนที่สองรองลงไปคือครูผู้เสียสละทั้งหลาย เราก็อยากมีวันครูสักวันหนึ่ง  วันนั้นเป็นวันที่ลูกศิษย์จะได้ทำความเคารพสักการะแก่บรรดาผู้เป็นครูทั้งหลาย  ข้าพเจ้าคิดว่าในโอกาสนี้ จะขอฝากที่ประชุมนี้ไว้ด้วย ลองปรึกษาหารือกันในหลักการ ทุกคนคงจะไม่ขัดข้อง..."

คุรุสภาได้นำข้อเสนอของ ฯพณฯนายกรัฐมนตรีและหลักการของที่ประชุมสามัญคุรุสภา พ.ศ. 2499 เสนอคณะกรรมการอำนวยการคุรุสภาในคราวประชุมเมื่อวันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2499 และได้ตั้งคณะอนุกรรมการขึ้นมาพิจารณาและศึกษารายละเอียดอีกครั้งหนึ่ง

ต่อมาคณะกรรมการอำนวยการคุรุสภาในคราวประชุมเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ.2499 ได้มีมติรับข้อเสนอของอนุกรรมการและให้กระทรวงศึกษาธิการนำเสนอรัฐบาล เพื่อให้กำหนดวันที่ 16 มกราคมของทุกปี เป็นวันครู  วันครูจึงได้เริ่มจัดขึ้นในปีแรก ตั้งแต่วันที่ 16 มกราคม พ.ศ. 2500 เป็นต้นมา 

การจัดงานวันครู พ.ศ. 2549 นี้ คุรุสภาได้แต่งตั้งคณะกรรมการจัดงานวันครู พ.ศ. 2549 โดยมีมติให้จัดงานวันครู พ.ศ. 2549 ดังนี้
1. ชื่องาน "๕๐ ปี วันครู"
2. วัตถุประสงค์ของการจัดงานวันครู
เพื่อ
    2.1 ระลึกถึงพระคุณบูรพาจารย์
    2.2 ส่งเสริมสามัคคีธรรมระหว่างครู
    2.3 ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างครูกับประชาชนในการพัฒนาการศึกษาของชาติและพัฒนาสังคม
    2.4 สนับสนุนและพัฒนาวิชาชีพครู
    2.5 ธำรงไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมอันดีของชาติ
3. ประธานในพิธี -ฯพณฯนายกรัฐมนตรี เป็นประธานในงานวันครูที่ 16 มกราคม 2549  ณ หอประชุมคุรุสภา สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา

ครบรอบวันครูปีที่ 50

สำหรับปี 2549 นี้ คุรุสภากำหนดจัดงานครบรอบ 50 ปี "วันครู" และจัดให้มีกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ที่ทรงครองสิริราชย์สมบัติครบ 60 ปี โดยจะมีการจัดทำสารานุกรมวิชาชีพครู ซึ่งคณะกรรมการคุรุสภาได้ตระหนักถึงความสำคัญและเห็นว่าปัจจุบันได้มีการกฏิรูปวิชาชีพครู มีคำศัพท์ที่ใช้ในวงการวิชาชีพครูที่เกิดขึ้นใหม่และมีการนำไปใช้อย่างกว้างขวางเป็นจำนวนมาก และขณะนี้ยังไม่ได้มีการบัญญัติศัพท์และอธิบายความหมายให้ชัดเจน ดังนั้นหากได้มีการจัดทำสารานุกรมวิชาชีพครู โดยคัดสรรคำที่จำเป็นต้องใช้และอ้างอิงในทางการศึกษาอย่างสม่ำเสมอนำมาเรียบเรียงจัดทำเป็นสารานุกรมวิชาชีพครู เพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ในวโรกาสมหามงคลทรงครองสิริราชสมบัติครบรอบ 60 ปี โดยมีวัตถุประสงค์ ดังนี้

1. เพื่อให้ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาและผู้สนใจได้มีความรู้ ความเข้าใจความหมายของคำศัพท์ทางวิชาชีพครูและนำไปใช้อย่างถูกต้อง
2. บัญญัติศัพท์และคำอธิบายความหมาย 60 คำ เท่าจำนวนปีที่ทรงครองสิริราชสมบัติ
3. จัดพิมพ์และเผยแพร่สารานุกรมวิชาชีพครู จำนวน 10,000 เล่ม

ด้วยเหตุที่การจัดทำสารานุกรมวิชาชีพครู เป็นงานที่สำคัญที่ต้องใช้ความละเอียดรอบคอบ ประกอบกับมีข้อมุลจำนวนมาก ที่ต้องทำการตรวจสอบ  ดังนั้นคณะอนุกรรมการดำเนินการจัดทำสารานุกรมวิชาชีพครู เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เนื่องในโอกาสงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี จึงควรประกอบด้วยบุคคลที่มีความรู้ ความสามารถและมีประสบการณ์ทางด้านการศึกษาเป็นอย่างดี คณะกรรมการคุรุสภาจึงเห็นควรแต่งตั้งศาสตราจารย์เสริมศักดิ์  วิศาลาภรณ์ ราชบัณฑิตและประธานกรรมการคุรุสภา เป็นประธานคณะอนุกรรมการดำเนินงานโครงการจัดทำสารานุกรมวิชาชีพครูฯ โดยให้ประธานคณะอนุกรรมการเป็นผู้พิจารณาผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เชี่ยวชาญทางด้านการศึกษาร่วมเป็นคณะอนุกรรมการตามที่เห็นสมควร

นอกจากนี้คุรุสภายังได้ดำเนินการจัดทำเทปและซีดีเพลงชุด "ครูของแผ่นดิน" จัดจำหน่าย จำนวน 600,60 ชุด ราคาจำหน่ายเทป ตลับละ 90 บาท และซีดี แผ่นละ 159 บาท ท่านที่สนใจติดต่อสอบถามได้ที่สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา

สำหรับคำขวัญวันครูประจำปีนี้คือ
"ครูดีเป็นศรีแผ่นดิน ศิษย์ทั่วถิ่นศรัทธาบูชาครู"

ปฐมพงศ์ ศุภเลิศ
กรรมการคุรุสภา
13 ม.ค.2549