การเพาะปลูกเห็ดนับเป็นอีกอาชีพหนึ่งที่มีความมั่นคง และยั่งยืน

หมูเห็ดเป็ดไก่ เป็นสุภาษิตที่กล่าวขานกันมาช้านาน ซึ่งหาใช่ว่าเป็นเพียงคำคล้องจองที่เขาพูดกันเพื่อความระรื่นหูเท่านั้น ครั้งหากจะย้อนถามว่า แล้วใครเป็นคนพูดคนแรกล่ะ แล้วพูดเมื่อไหร่

ผมคิดว่าคงเป็นเรื่องยากไม่ใช่น้อยเช่นกันนะครับในการที่เราจะค้นหาคำตอบ อย่างไรก็ตามถ้าหากท่านใดทราบ...ก็อย่าลืมเก็บตกมาเล่าสู่กันฟังบ้างนะครับ เผื่อผมจะได้เสริมปัญญาบ้าง

จากคำกล่าวดังกล่าว...ทำให้เราสามารถที่จะคิดวิเคราะห์มองย้อนหลังในอดีตถึงความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งอาหารที่ใช้ในการดำรงชีวิตประจำวันได้เป็นอย่างดี เพราะจริงๆ แล้วจากสุภาษิตที่เต็มก็คือ "หมูเห็ดเป็ดไก่ ข้าวปลาอาหาร" ซึ่งผมมองว่านั่นแหละครับเป็นวิถีชีวิตที่พอเพียงอย่างแท้จริง เพราะที่กล่าวถึงนั้นล้วนแต่เป็น แหล่งของอาหารที่เพียบพร้อมด้วยคุณค่าทางโภชนาการ เพียงแต่ว่ารูปแบบที่ดำเนินการก็อาจจะแตกต่าง กันไปตามบริบท   ของต่ละคน                    ซึ่งบัดนี้ได้ถูกทำลายลงตามนโยบายที่ว่าด้วยการพัฒนา

ผลจากการติต่อสื่อสารด้าน IT ได้มีคนติดต่อขอความรู้เรื่องเห็ดค่อนข้างมาก บ้างก็ถามว่าเห็ดแต่ละชนิดมีวิธีการเพาะอย่างไร ทำอย่างไร อีกทั้งการแปรรูปอย่างไร

จึงใคร่ขอเรียนอย่างนี้ครับว่า การเพาะเห็ดนั้นมีหลักและวิธีการเพาะ 4 รูปแบบ คือ

1. การเพาะเห็ดฟาง ซึ่งก็จะมีทั้งการเพาะแบบกลางแจ้ง และในโรงเรือน

2. การเพาะเห็ดในถุงพลาสติก ก็คือการนำหัวเชื้อเห็ดชนิดใดๆ ก็ตามที่มีความสมบูรณ์พันธุ์ มาปลูกเลี้ยงลงในวัสดุที่ถูกบรรจุอยู่ในถุงพลาสติก เช่น เห็ดบด ขอนขาว นางฟ้า นางรม เป๋าฮื้อ หูหนู หลินจือ ฯลฯ

3. การเพาะเห็ดในขอนไม้ เป็นการเพาะเห็ดเลียนแบบธรรมชาติ โดยการตัดไม้ที่สดๆ มาเจาะรูแล้วใส่เชื้อเห็ดลงไปในเนื้อไม้ เมื่อสภาพแวดล้อมเหมาะสมเห็ดก็จะออดอกให้เราได้เก็บกิน

4. การเพาะเห็ดป่า (เห็ดไมคอไรซา) นับเป็นนวัตรรมใหม่ที่เพิ่งมีการส่งเสริมการปลูกไม่กี่ปีมานี้ เป็นการเพาะเห็ดควบคู่กับการปลูกต้นไม้ เช่นเห็ดระโงก เห็ดเผาะ เห็ดยางนา ต้องปลูกควบคู่กับการปลูกต้น ยางนา สะแบง พลวง ชาด  เห็ดผึ้ง ต้องปลูกเลี้ยงควบคู่กับการปลูกต้นทุ่มหูลิง มะกอกน้ำ  แค ขนุน ลำใย เป็นต้น

 การคัดดอกเห็ดที่แก่เต็มที่เพื่อนำไปปั่นขยายพันธุ์

จากแนวทางดังกล่าวผมคิดว่า กระบวนการสร้างแหล่งอาหารที่ปลอดภัยน่าจะเป็นหัวใจสำคัญที่สุดของครอบครัว ซึ่งเห็ดก็นับเป็นอีกพืชหนึ่งที่มีศักยภาพในการที่จะผลิตทั้งเป็นอาหาร สมุนไพร และรายได้ ควบคู่กับการปลูกพืชชนิดอื่นๆ อันจะเกิดความหลากหลายมีความสมบูรณ์ในระบบนิเวศน์ โดยเฉพาะการปลูกเห็ดป่าจะเป็นการส่งเสริมการปลูกต้นไม้ การสร้างปุ๋ย และการออมเพื่อลูกหลานในอนาคตอันจะนำไปสู่ความยั่งยืนในอาชีพ                                                                                                       

 ขอบคุณมากครับ

อุทัย   อันพิมพ์

23 พฤษภาคม 2550