การเลือกยามาใช้เป็นตัวแรกต้องดูทั้ง risk, benefit, ราคา, และ adverse effect

การประชุมวิชาการ "ใต้ร่มพระบารมี รามาธิบดี เพื่อสุขภาพของปวงประชา" ในวันที่ ๒ พฤษภาคม ๒๕๕๐ มี Lucheon Symposium เรื่อง Addressing type 2 diabetes progression: results and implications of ADOPT วิทยากรคือ ผศ.นพ.พงศ์อมร บุนนาค ที่กล่าวถึงปัญหาการเพิ่มขึ้นของความชุกของเบาหวานและ prediabetes ในเอเชีย พยาธิสรีรวิทยาของเบาหวานชนิดที่ ๒ IR และ beta cell dysfunction ประโยชน์ของยา glitazone ต่อ beta cell ก่อนจะเล่าถึง ADOPT (A Diabetes Outcomes Progression Trial) ซึ่งเปรียบเทียบ durability of glycemic control เมื่อใช้ rosiglitazone, metformin, หรือ glyburide เป็น initial monotherapy ในผู้ป่วยที่เป็นเบาหวานชนิดที่ ๒ มาไม่เกิน ๓ ปี

การติดตามระยะยาว ๔-๖ ปี พบว่า rosiglitazone เกิด monotherapy failure ต่ำสุด เมื่อเทียบกับ metformin และ glyburide ยาที่ลด BS ได้เร็วที่สุดคือ glyburide แต่หลังจากนั้นจะค่อยๆ สูงขึ้น durability of glycemic control ที่ค่าเฉลี่ย HbA1C ต่ำกว่า ๗% พบว่า glyburide อยู่ที่ประมาณ ๓ ปี metformin อยู่ที่ประมาณ ๔ ปี และ rosiglitazone อยู่ที่ประมาณ ๕ ปี

เมื่อดูที่ insulin sensitivity พบว่า rosigitazone เพิ่มความไวของอินซูลินเร็วที่สุด ในขณะที่ metformin แทบจะไม่มีผลเลย rosiglitazone ดูดีกว่าตัวอื่นในแง่ beta cell function อย่างไรก็ดีพบว่าคนที่ใช้ rosiglitazone มีน้ำหนักตัวเพิ่ม เส้นรอบเอว-รอบสะโพกเพิ่มมากกว่า เพราะมี subcutaneous fat เพิ่มขึ้น

เกี่ยวกับ safety data พบว่า metformin และ rosiglitazone มี CVS events ใกล้เคียงกัน แต่ glyburide ต่ำกว่า พบน้ำหนักตัวเพิ่มและบวมใน rosiglitazone มากกว่าและพบ hypoglycemia ใน glyburide มากกว่า

ผศ.นพ.พงศ์อมรสรุปว่า ADOPT เป็นการศึกษาแรกที่เอายา ๓ ตัวมาเทียบกัน การเลือกยามาใช้เป็นตัวแรกต้องดูทั้ง risk, benefit, ราคา, และ adverse effect ต้องให้ early aggressive therapy เพื่อรักษา beta cell จากการศึกษานี้ดูเหมือน rosiglitazone น่าจะใช้เป็นยาตัวแรกได้ แต่โดยส่วนตัวจะให้ metformin เป็นตัวแรก เพราะมีข้อดีอื่นอีกและดู CVS benefits รวมทั้งราคา

การใช้ยา sulfonylurea ดูเหมือน beta cell failure มีมากกว่า ยานี้อาจมีบทบาทในคนค่อนข้างผอม BS สูง เพราะลด BS ได้เร็ว การให้ยา combination ตั้งแต่ต้นก็อาจจะดีกว่า เพราะ dose แต่ละตัวจะไม่สูง side effect น่าจะน้อยกว่า ยังรอคำตอบจาก study ที่ให้ combine metformin+rosiglitazone

ท่านใดสนใจสามารถอ่าน full article ได้ที่นี่

วัลลา ตันตโยทัย วันที่ ๙ พฤษภาคม ๒๕๕๐