ผมเข้าร่วมประชุม "ชุมชนคนวิจัยแม่ฮ่องสอน" ที่บ้านลาหู่ ผาเจริญ อ.ปางมะผ้า จ.แม่ฮ่องสอน เป็นครั้งที่สองที่ผมได้มีโอกาสไปเยือนชุมชนบนดอยเพื่อไปร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ งานวิจัยที่นำมาเสนอในเวทีทุกครั้ง
บรรยากาศแลกเปลี่ยนง่ายๆสบายๆในเวที "ชุมชนคนวิจัยแม่ฮ่องสอน"
ครั้งนี้ก็เช่นเดียวกัน ทีมงานวิจัยชาวบ้านโซนเหนือ แม่ฮ่องสอนเรามารวมตัวกัน ในกระต๊อบเล็กๆกลางสวนผลไม้เมืองหนาว ไม่มีแอร์ ไม่มีห้องประชุมสี่เหลี่ยม แต่บรรยากาศดีเยี่ยม อากาศเย็นสบาย เสียงนก เสียงลม ...ปลอดโปร่งมากครับ
บรรยากาศที่สวยงามของพื้นที่ประชุม : ดงดอกท้อ
รูปแบบเวที เป็นการนำงานวิจัยที่กำลังทำในพื้นที่มาแลกเปลี่ยนถึงกระบวนการ และพูดคุยถึงปัญหาที่อาจเกิดขึ้น การให้ข้อเสนอแนะของที่ปรึกษา และนักวิจัยรุ่นพี่
ช่วงท้ายเวทีในครั้งนี้ เรามีการพูดคุยกันถึงรูปแบบการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ในเวที "ชุมชนคนวิจัย" ครั้งต่อไปน่าจะเป็นอย่างไร น่าจะหากระบวนการแลกเปลี่ยนใหม่ๆที่สามารถทำให้นักวิจัยได้เรียนรู้และสร้างบรรยากาศให้เอื้อต่อการเรียนรู้อย่างแท้จริง
ปัญหาอีกปัญหาหนึ่งที่เชื่อมโยงก็คือ มีคนรู้จัก สกว.แม่ฮ่องสอนน้อย ที่รู้จักก็ไม่เข้าใจว่าองค์กรวิจัยนี้ทำอะไร เพื่ออะไร มีกิจกรรมที่เคลื่อนในพื้นที่อย่างไร การแสวงหาความร่วมมือเชิงบูรณาการจึงเกิดได้ไม่ง่าย (จากประสบการณ์ที่ผ่านมา)
รวมถึงการพุดคุยว่า การนำเสนอตัวตนของเครือข่ายนักวิจัยเพื่อท้องถิ่นแม่ฮ่องสอน ออกไปให้สาธารณะรับรู้ "การสื่อสารสาธารณะ" น่าจะเป็นอย่างไร??
มีการนำเสนอรูปแบบที่น่าจะเป็น...ดังนี้ครับ
- รูปแบบจัดเวทีกลางที่ตัวจังหวัด หรือศูนย์กลาง เป็นเวทีเฉพาะนักวิจัย โดยกำหนดประเด็นแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่ชัดเจน และมีการพัฒนาศักยภาพโดยเชิญวิทยากรมาเติมเต็มประเด็นที่นักวิจัยต้องการเรียนรู้ ปกติจัด สองเดือนต่อครั้ง
- รูปแบบการนำเสนอตัวตนออกสู่สาธารณะ โดยการจัดเวทีลักษณะ เวทีชาวบ้านแบบสัญจร คล้ายรายการหนึ่งของช่อง ๑๑ พูดคุยถึงประเด็นเด่นๆที่แม่ฮ่องสอน เช่น การท่องเที่ยวโดยชุมชน,เกษตรอินทรีย์ เชิญสื่อมาเพื่อร่วมในการนำเสนอ แบบตีฆ้องร้องป่าว แบบนี้อาจสามเดือนต่อครั้งก็น่าจะได้
- รูปแบบการใช้สื่อวิทยุ เช่นวิทยุชุมชน วิทยุที่มีอยู่แล้ว ขอเวลา และให้นักวิจัยชาวบ้านได้มีเวทีในการแลกเปลี่ยนแบบออนแอร์ นำเสนอเรื่องดีๆจากชุมชนถึงผู้ฟัง
- รูปแบบการทำจดหมายข่าว ...จริงๆประเด็นนี้เราคิดมานานแต่ไม่ได้ลงมือทำ จดหมายข่าวเป็นการสื่อสารทางเดียวก็จริง แต่หากวิเคราะห์กลุ่มเป้าหมายแล้วก็คุ้มค่า เพราะ เราสามารถส่งถึง สถานศึกษา ส่วนราชการ อปท.ทั้งหมด แน่นอนว่าการสื่อสารแบบนี้ทำให้ผู้คนรู้จัก "เครือข่ายนักวิจัยแม่ฮ่องสอน" มากขึ้น
รูปแบบที่นำเสนอ ผมมองว่า เป็นทั้งการจัดรูปแบบเวทีที่เอื้อให้เกิดการเรียนรู้ที่แท้จริง ได้ประโยชน์ คุ้มค่า และหลากหลาย ในขณะเดียวกันเราจะเคลื่อนงานพัฒนาต้องแสวงหาความร่วมมือ การนำเสนอตัวตนอย่างมีเป้าหมาย เป็นโจทย์ที่ท้าทายของ ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นแม่ฮองสอน
ผมเชื่อว่า การก้าวย่างของ งานวิจัยเพื่อท้องถิ่นแม่ฮ่องสอน จะเปิดเกมรุกได้อย่างน่าสนใจ จากนี้ต่อไป
บ้านผาเจริญ อ.ปางมะผ้า
๒๓ เมย.๕๐
มาให้กำลังใจ และซึมซับบรรยากาศอันบริสุทธิ์จากที่สูงครับ
คนจิตใจสูง ได้อยู่ที่สูงๆ เหมาะสมกันดีแท้ .. ตำแหน่งหน้าที่ เขาจะเรียกอะไรไม่สำคัญเท่ากับสิ่งที่เรารับรู้อยู่ด้านใน ซึ่งเป็นเรื่องของจิตวิญญาณ .. ความสุขใจ อิ่มใจ พอใจ ย่อมหาได้ง่ายจากสิ่งที่รายรอบล้อมตัวเราอยู่ ใช่มั้ยครับ.
บรรยากาศน่าแลกเปลี่ยนความคิดกันมากครับ และน่านอนมาก มีทั้งเสียงนก ลม
เป็นโชคดีของชาวแม่ฮ่องสอนแล้วครับ มีกลุ่มคนที่มีพลังในการพัฒนาชุมชน
การแสดงตน แสดงผลงานจะเพิ่มโอกาสการต่อยอดความรู้ที่ได้จาการวิจัยได้ดีมากเลยครับ ไม่ใช่ว่าเป็นการโอ้อวดแต่ประการใด
ขอบคุณครับ
ขอบคุณอาจารย์มากครับ วิถีการดำเนินไปของคนบนดอย มีแง่มุมที่น่าสนใจครับ
ที่อาจารย์กล่าวมาถูกต้องแล้วครับ สุดท้ายแล้วความสุข ความภูมิใจอยู่ที่เราได้คิดดี ทำดี และพูดดี ผมตระหนักเรื่องนี้เสมอ
นานพอสมควรนะครับ ที่พี่วีรยุทธห่างๆบันทึกไป สุขสบายดีนะครับ
ขอบคุณสำหรับกำลังใจ คิดว่าปลายเดือนผมจะเดินทางไปกำแพงเพชร น่าจะได้พบพี่ยุทธนะครับ
สิ่งที่คนทำงานพัฒนาต้องการมากที่สุดคือ ชุมชนได้เกิดกระบวนการเรียนรู้ และสามารถใช้ศักยภาพตนเองให้เต็มที่ "พึ่งพาตนเอง"
ส่วนเกมรุกที่เราคิด เพราะต้องการสื่อสารสาธารณะครับ
ขอบคุณน้องกัมปนาทครับ
ดอกไม้ที่แสดงเป็นดอกไม้ผลที่ปลูกบนดอยแถบนี้ครับ นอกจากดอกไม้จะสวย ผลก็เอร็ดอร่อยครับ
ขอบคุณครับที่มาเยี่ยมและให้กำลังใจผมและทีมงาน
ผมมองว่า การสร้างบรรยากาศจำเป็นมากสำหรับการเรียนรู้ ดังนั้นสถานที่ประชุมเรากำหนดสถานที่ผ่อนคลาย ลดความเป็นรูปแบบลงครับ
ด้วยศักยภาพของพื้นที่ ที่แม่ฮ่องสอนเรามีพื้นที่หลากหลายที่ล้วนแล้วแต่น่าสนใจที่จะเข้าไปเรียนรู้ร่วมกันกับชาวบ้าน
เรียนรู้จากพื้นที่ครับ สดๆและได้ใจชาวบ้านด้วย
คุณพนัสมีโอกาสดีที่ได้ร่วมสร้างนักศึกษา ผ่านกิจกรรมที่หลากหลาย...ผมคิดว่าโอกาสแบบนี้ส่งผลดีต่อชุมชน และตัวนักศึกษาเอง หากการออกแบบการเรียนรู้ที่สอดคล้องและเหมาะสม
ให้กำลังใจเช่นกันครับ