คนป่าอย่างผมนี่ก็ดีไปอย่าง มีคนมาสอนมาแนะนำเรื่องดีๆอยู่เนืองๆ เมื่อวานนี้มีญาติต่างแดนจากประเทศแคนนาดา สามีเป็นวิศวกรเคมี ศรีภรรยาเป็นอาจารย์สนใจงานพัฒนาในแถบเอเชียแปซิฟิก มีโครงการส่งเสริมองค์กรเด็กพิการที่ประเทศฟิลิปปินส์ เขาเป็นเพื่อนกับมิสเตอร์รอนที่เราเชิญให้เป็นวิทยากรฝึกอบรมเกษตรกรเศรษฐกิจพอเพียง ไปเจอกันยังไงไม่ทราบ ชวนกันมาถึงตอนเย็นเมื่อวานนี้ บอกว่าสนใจงานที่เรากำลังทำ ขอมานอนและแอบดูเราอบรมชาวบ้าน
MR.Ron Gambell, MR.Raymond Oster, Dr.Karen Oster เป็นอาคันตุกะชาวแคนนาดาที่อารมณ์ดี คุยสนุก เป็นพันธมิตรวิชาการที่เอาประสบการณ์จากทั่วโลกมาเล่าให้เราฟัง ความคิด ความเข้าใจ มุมที่เขามองกระบวนการพัฒนาชุมชนที่เรากำลังกระทำกันอยู่ เมื่อได้ฟังเขาสะท้อนแล้ว บางทีเราก็ไม่เคยนึกถึงประเด็นเหล่านั้น
“เศรษฐกิจพอเพียงจะต้านกระแสโลกได้จริงหรือ”
“เกษตรกรรายย่อยจะยืนหยัดอยู่กับระบบธุรกิจการเกษตรได้จริงหรือ”
“ฐานหรือระบบรองรับเศรษฐกิจพอเพียงอยู่ตรงไหน”
“เศรษฐกิจพอเพียงจะแทรกเข้าไปอยู่ในระบบเศรษฐกิจสากลอย่างไร”
“กรณีตัวอย่างดีๆชัดๆอยู่ที่ไหนบ้าง”“อะไรคือหัวใจเศรษฐกิจพอเพียง”
“จะมีวิธีทำเศรษฐกิจพอเพียงในระดับครัวเรือนอย่างไร”
ในระหว่างรับประทานอาหารเย็น Dr.Karen Oster เล่าให้ฟังว่า ตั้งแต่เด็กๆแล้ว เธอจะถูกอบรมสั่งสอนให้ตักอาหารแต่พอกิน เมื่อตักมาแล้วต้องรับประทานให้หมด อร่อยไม่อร่อยก็ไม่ควรเหลือเป็นอันขาด และห้ามไม่ให้ใครมาช่วยแบ่งปันไปด้วย ..ตรงนี้ผมก็มาถึงบางอ้อ! เออนี่นะฝรั่งเขาก็ใช้แนวคิดวิถีชีวิตที่พอเพียง แสดงว่าอยู่เป็น กินเป็น ก็คิดเป็น ความพอประมาณ ความมีเหตุผลนอนเอ้งเม้งอยู่ในจานข้าวตรงหน้านี่เอง
แสดงว่าวัฒนธรรมฝรั่ง เขามีเรื่องความพอเพียง พอประมาณ ความมีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันจากภูมิรู้ภูมิธรรมที่เข้มแข็งมาก จะพยายามทำทุกอย่างด้วยตนเอง เขาถือหลักการช่วยตนเอง ชอบและตั้งใจทำอะไรเฉพาะตัวจนเป็นเรื่องปกติธรรมดา ของเราเน้นที่พึ่งตนเอง
คำว่า ช่วยตนเอง กับ คำว่าพึ่งตนเอง
แตกต่างกันตรงไหน หรือเหมือนกันทุกอย่าง
พวกเราจึงเอาแต่พูดท่องบ่นแบบนกแก้วนกขุนทองติดอ่าง พูดๆๆกันอยู่นั่นแหละ แต่ไม่ลงมือทำ พวกผีเจาะปากให้พูด ..
ไหนๆพันธมิตรวิชาการก็อยู่นี่แล้ว เราจึงเชิญให้เป็นประธานมอบวุฒิบัตรเสียเลย ในระหว่างที่เล่าถึงความประทับใจที่มาเห็นการอบรมในครั้งนี้ MR.Ron Gambell เล่าว่าอยู่ที่โน่นตนเองก็เคยทำงานในองค์ปกครองส่วนท้องถิ่น ถ้าเทียบตำแหน่งบ้านเราก็คงจะเป็นกำนัน เราจึงเชิญนายสมหมาย สายนาค ผู้ใหญ่บ้านบ้านดงน้ำกิน ตำบลเวียงสะอาด อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคามมาเช็คแฮนด์กัน ระหว่างกำนันฝรั่งกับผู้ใหญ่บ้านไทยแลนด์แดนอีสาน
ลองเข็นครกลงเขาดีไหมครับ?
บ้านเราก็กัดไม่ปล่อย แต่กัดกันเอง
สวัสดีค่ะครูบาฯ
แล้วครอบครัวของครูอ้อยจะไปปลูกต้นไม้นะคะ
ดีใจที่ครูอ้อยจะมาอีก
อุตส่าห์ปลีกงานมาเฮฮาใหม่
จะเตรียมหลุมกับต้นรักปักหมายไว้
เตรียมการให้อย่างนี้ดีไหมครู
ตู้เก่าๆรถไฟขอไปแล้ว
ฝ่ายแนะแนวแจ้งมาว่าจะให้
แล้วก็ลืมเรื่องก็เลือนแชเชือนไป
ที่จะให้10ตู้ยังไม่มา
middle way
สายโน้น สายนี้ แต่สายที่ท่านว่ามันเก็กยิ่งกว่าเส้นผม มองไม่เห็น เห็นแต่สายใหญ่ๆข้างซ้าย-ข้าวขวา
รู้สึกเหมือนกันค่ะว่าเรื่องการพึ่งตนเองและความพอเพียงนั้นฝรั่งค่อนข้างมีมากเพราะวัฒนธรรมเขาไปในทางทำทุกอย่างอย่างมีระบบ มีการวางแผน ความพอเพียงอย่างฝรั่งอาจไม่เหมือนความพอเพียงอย่างไทย
ความพอเพียงของฝรั่งมีขนาดใหญ่เพราะคิดว่าตนสามารถควบคุมธรรมชาติ อยากได้อะไรก็ใช้ความรู้เพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งที่ต้องการ ความพอเพียงอย่างไทยๆอยู่บนความเคารพธรรมชาติ ไม่นิยมการเบียดเบียน อ่อนน้อมถ่อมตน แล้วแต่ใครจะไปสายไหนนะคะ
การพึ่งตนเองกับการช่วยตนเอง ไม่กล้าบอกว่ามันเหมือนหรือต่างเพราะไม่ใช่นักภาษาค่ะ แต่คิดว่าคนเราใช้ชีวิตควรเริ่มคิดจากตนเองก่อนเมื่อเจอปัญหาอุปสรรค ใช้สติปัญญาของตนเองที่มีอยู่ เมื่อทำไปแล้วยังแก้ไม่ได้กัลยาณมิตรมีรอบตัว ไปหาให้ถูกคน
หรือปัญหานี้มันคิดไม่ออก ไม่มีความรู้จริงๆ เราพึ่งตนเองได้แปลว่าเราทราบว่าเราควรจะไปหาใคร ที่ไหน อย่างไรจึงจะช่วยแก้ปัญหาได้ ไม่ใช่นั่งร้องไห้ ก็เป็นการพึ่งตนเองได้เช่นกัน
ขนุน และพืชผลต่างๆที่มหาชีวาลัยแข่งกันออกจนกิ่งหักที่ครูบาว่ามันไม่รู้จักคำว่าพอเพียง คิดว่าเพราะมันอยากออกมาช่วยครูบารับแขกทั้งไทยทั้งต่างชาติที่มาแวะแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันอย่างไม่ขาดสายกระมังคะ
ภาพพายุจากอาจารย์เม้ง
ขอบพระคุณครับ
อ่านแล้วได้แง่คิดดีมาก รวมทั้งประเด็นที่หลายๆท่านช่วยกันต่อเติม
อ่านเรื่องนี้พร้อมกับฟังเพลงโปรด ประจำ Blog เพราะมากกว่าทุกวันครับ