เมื่อผมได้อีเมล์จากคุณแม่ท่านหนึ่งที่มีลูกสมองพิการ...ผมคิดว่าหลายท่านน่าจะอยากทราบวิธีการวิเคราะห์ทางกิจกรรมบำบัดบ้าง เพราะคุณหมอในหลายๆโรงพยาบาลอาจไม่ทราบว่าจะส่งต่อนักกิจกรรมบำบัดอย่างไร

สวัสดีคะ อาจารย์

            รบกวนขอคำแนะนำนะคะ ลูกสาว อายุ 7 เดือน เกือบ 8 เดือน แล้วคะ ไปพบหมอที่รพ.เด็กสมิติเวช ตอน 7เดือน ประเมินว่า น้อง เป็น cerebral palsy คะ เนื่องจาก น้อง เกร็ง แขนขา ไม่คว่ำ หงาย ไม่จับสิ่งของ ตรวจสายตา โอเคแล้ว การได้ยินก็ ผ่านคะ คุณหมอแนะนำให้ทำกายภาพบำบัด ก็ ไปทำที่รพ.นี้ แหละ คะ 2 ครั้ง แล้วกลับไปทำเองที่บ้าน แต่ยังไม่ `work เท่าไร น้องจะมีอาการไม่ให้ความร่วมมือ ร้องไห้คะ ไม่รู้เพราะ เจ็บหรือ ไม่ชอบคะ ก็ มีท่ากลิ้ง  คว่ำให้ศอกตั้งฉาก เพื่อให้คอชันขึ้น (น้องคอยังไม่แข็งคะ) แล้วก็ ท่านอนบนลูกบอล คะ ท่านี้ ไม่ร้องคะ อาจจะชอบ น้องก็ สามารถชูคอตั้งขึ้น ได้ แต่เป็น พัก ๆ คะ ตอนนี้ น้องก็ ยังมีอาการเกร็ง แขน ขา อยู่ คุณ ยายก็ นวดยืดกล้ามเนื้อ ให้ คะ ทั้งในน้ำอุ่น และข้างนอก ด้วย ก็บรรเทาขึ้นคะแต่ไม่มาเท่าไร ผ่านมา 3 อาทิตย์ แล้วที่ทำกิจกรรม อย่างนี้ ถ้าคุณแม่ประเมิณเอง ก็คิดว่า ยังไม่ดีเท่าไร แต่ก็ดีขึ้น ถ้าจะดีกว่านี้ ถ้าน้อง ไม่ร้อง และให้ความร่วมมือ

            ถ้าจะไปที่คลินิกกิจกรรมบำบัดของอาจารย์ที่มหิดล ดีไหมหรือว่าควรไปที่ไหนดีคะ แถวชลบุรีมีไหมคะ บ้านอยู่เมืองชลคะ ทำยังไงแขน ขา เค้าจะหายเกร็ง ไม่เคยชักเลยคะ ขอบคุณมากเลยคะ

ขอบคุณสำหรับคำถามครับ
จากรายละเอียดที่เล่ามา ลูกสาวของคุณยังคงมีปัญหาสองด้านหลักๆ ได้แก่ 1. อาการเกร็งของกล้ามเนื้อแขนขา 2. มีพัฒนาการช้าในการเคลื่อนไหวเพื่อทำกิจวัตรประจำวันและการเล่น
การรักษาโดยปกติ คือ การฝึกกายภาพบำบัดและกิจกรรมบำบัด ที่มีโปรแกรมเฉพาะและช่วงเวลา/ความถี่ในการรักษาที่เหมาะสม
จากข้อมูลของคุณ มีการได้รับการรักษากายภาพบำบัดด้านเดียวและมีจำนวนน้อยครั้ง อาจมีผลให้ไม่เห็นผลการรักษาที่ชัดเจน นอกจากนี้การฝึกนวดยืดกล้ามเนื้อเองที่บ้าน อาจทำได้ไม่มากพอหรือไม่ถูกวิธี การทำกิจกรรมฝึกที่บ้านในสามอาทิตย์อาจมีไม่สมบูรณ์ และการที่น้องร้องไห้ไม่ร่วมมือก็ยังคงมีผลให้คุณภาพของโปรแกรมที่ฝึกไม่สมบูรณ์เช่นกันครับ
ข้อแนะนำ 1. ควรรับคำปรึกษาจากนักกิจกรรมบำบัดและนักกายภาพบำบัดเพิ่มเติม เท่าที่ทราบ รพ. ชลบุรีจะให้บริการทั้งสองวิชาชีพ หากข้อมูลที่ได้รับไม่เป็นระบบที่ชัดเจน ขอแนะนำให้มาที่คลินิกที่ผมทำงานอยู่ หากไม่ติดงานบริหารและงานวิจัย ผมอาจสามารถช่วยประเมินและแนะนำโปรแกรมได้ครับ ติดต่อได้ที่ 08-52240707
ข้อแนะนำ 2. ควรมีการสร้างโปรแกรมร่วมกันคุณแม่และนักกิจกรรมบำบัด ในแง่กิจกรรมการเคลื่อนไหวที่น้องเค้าน่าจะพัฒนาได้ กิจกรรมที่ว่านี้ไม่ใช่แค่การฝึกชันคอ การฝึกบนบอล การฝึกหยิบจับ แต่ต้องมีการประสมประสานในลักษณะการเล่น อย่าลืมว่าการฝึกพัฒนาการต้องครอบคลุมด้านการเคลื่อนไหว การรับรู้ การเล่น และการสื่อสารด้วย ที่สำคัญเราต้องจัดลำดับกิจกรรมเหล่านี้ให้เป็นธรรมชาติและช่วยลดอาการเกร็งให้ได้นานเท่าที่การควบคุมทางระบบประสาทของน้องเค้าจะปรับตัวได้
หวังว่าคงเป็นประโยชน์บ้างนะครับ
อ.ป๊อป
ผมเลยลองสำรวจดูว่า Cerebral Palsy Program จะมีข้อมูลในต่างประเทศแค่ไหน เพราะมั่นใจว่าโรงพยาบาลในเมืองไทย ยังแยกกันรักษาระหว่างนักวิชาชีพต่างๆ
ท่านที่สนใจลองเยี่ยมชม http://www.about-cerebral-palsy.org/treatment-therapy/index.html หรือ ข้อมูลไทยที่ http://www.childthai.org/cic/c2212.htm