ออสเตรเลียเป็นเกาะที่มีพื้นที่กว้างใหญ่มากแต่มีประชากรแค่ 22 ล้านคน ส่วนใหญ่อาศัยริมทะเล ส่วนที่ห่างฝั่งออกไปจะเป็นชนบทและพื้นที่ห่างไกล มีการปกครองในระบบรัฐ แบ่งเป็นรัฐที่มีการปกครองโดยการเลือกตั้ง ในแต่ละรัฐก็จะมีเมืองก็เหมือนบ้านเรารัฐก็คือจังหวัด เมืองก็คืออำเภอ แต่ที่ต่างกันก็คือขนาดพื้นที่และจำนวนประชากร รวมทั้งระบบบริหารราชการ เมืองหลวงของรัฐนิวส์เซาท์เวลส์คือซิดนีย์ เป็นเมืองท่าที่สำคัญของประเทศ มีประชากร 5 ล้านคน ส่วนเมืองหลวงของประเทศคือแคนเบอร่า ปัญหาที่พบอันหนึ่งก็คือแมลงวันมากโดยเฉพาะที่แทมเวอร์ธและเมืองอื่นๆเวลายืนคุยกันนอกบ้านต้องคอยปัดแมลงวันที่มาตอมตามตัวหน้าไปด้วย อาจเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้เขารับประทานอาหารค่ำค่อนข้างดึกเพราะจะได้ไม่มีแมลงวันรบกวน

             ขนาดของเมืองไทยอาจจะมีขนาดเท่าๆกับรัฐ 1 รัฐของออสเตรเลีย แต่มีประชาการมากกว่าประมาณ 3 เท่า (64 ล้านคน) เราจึงมีความหนาแน่นของประชากรมากกว่า ในบางเมืองในตัวเมืองมีความพร้อมในเรื่องของตลาด สิ่งอำนวยความสะดวก โรงเรียน ปั๊มน้ำมัน สถานีตำรวจ ห้องสมุด พิพิธภัณฑ์ ระบบขนส่งมวลชนและรถแท๊กซี่ มีการวางผงัเมืองไว้อย่างเหมาะสม มีซุปเปอร์มาร์เก็ตขนาดที่สามารถหาซื้อสินค้ายังชีพและสินค้าในการดำรงชีวิตได้แต่ก็มีประชากรแค่ 1,500-2,000 คน ในขณะที่ของเราในแต่ละอำเภอจะมีประชากรมากกว่า 1 หมื่นคนขึ้นไปและขนาดของจังหวัดก็ไม่ใหญ่มาก อำเภอแต่ละแห่งก็อยู่ไม่ห่างกันนักแต่เราก็ยังไม่สามารถจัดระบบโรงสร้างพื้นฐาน(Infrastructure) ให้เข้าถึงประชากรกลุ่มต่างๆโดยเฉพาะในพื้นที่ชนบทและพื้นที่ห่างไกล ทำให้เกิดการกระจุกตัวอยู่ในเฉพาะเมืองใหญ่หรือในตัวอำเภอเท่านั้น

          แทมเวอร์ธเป็นเมืองชนบท สงบมีพื้นที่ของเมืองที่จัดวางผังอย่างเหมาะสม เป็นที่พักริมเชิงเขา ส่วนที่ราบเป็นตัวเมืองคล้ายตัวอำเภอหรือจังหวัดของไทย มีโรงเรียน มีตลาด ห้างสรรพสินค้า แบ่งออกเป็น 4 เขตคือ

-         South Tamworth

-         North Tamworth

-         East Tamworth

-         West Tamworth

            โดยมีการปกครองเมือง(อำเภอ) เป็นแบบการปกครองส่วนท้องถิ่น(Local government) มีผู้ว่าราชการเมืองหรือนายกเทศมนตรีเป็นผู้บริหารราชการแผ่นดิน (Mayor of City) มีการเลือกตั้งทุก 4 ปี บางเมืองเป็นแบบประชาชนเลือกนายกเทศมนตรีโดยตรง บางเมืองเลือกผู้แทนเมือง (คล้ายๆ สก. ของกรุงเทพฯ) ก่อนแล้วให้กลุ่มผู้แทนไปคัดเลือกนายกเทศมนตรีจากกลุ่มที่เลือกมา เมืองจะอยู่ในการดูแลสนับสนุนโดยรัฐบาลมลรัฐ (State government) และมีนโยบายระดับประเทศที่ออกโดยรัฐบาลกลาง (Federal government) ที่กรุงแคนเบอร่า มีนายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้าคณะผู้บริหาร มีประมุขของประเทศคือพระราชินีของอังกฤษเพราะเป็นประเทศในเครือจักรภพ 

            การเมืองการปกครองของออสเตรเลียจึงไม่ซับซ้อน ไม่ซ้ำซ้อนและมีการกระจายอำนาจอย่างแท้จริง ผิดกับบ้านเราที่มีการทับซ้อนกันจนเกิดเป็นความซับซ้อนที่เป็นกำแพงของการกระจายอำนาจ การปกครองของเรามีการปกครองถึง 3 ระดับคือส่วนกลาง ที่มีรัฐบาล กรมกองต่างๆ  ส่วนภูมิภาคที่มีผู้ว่าราชการจังหวัดบังคับดูแลตัวแทนจากกรมกองต่างๆที่ส่งมาทำงานในรูปของสำนักงานต่างๆในแต่ละจังหวัด ข้าราชการจากกรมต่างๆที่มาอยู่ถือเป็นข้าราชการสังกัดจังหวัดโดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้บังคับบัญชาโดยตรง แต่รับนโยบายหลักจากกระทรวงต้นสังกัด ทำให้ข้าราชการส่วนภูมิภาคมีผู้บังคับบัญชาซ้ำซ้อนกัน เวลาไปซื้อตั๋วเครื่องบินหรือทำพาสปอร์ตมักจะถูกถามว่าสังกัดกระทรวงไหน ถ้าตอบกระทรวงสาธารณสุขก็ใช่แต่ในบัตรจะเขียนว่าสังกัดจังหวัดตาก ก็มักถูกถามว่าตกลงอยู่กระทรวงไหนกันแน่ มหาดไทยหรือสาธารณสุขเป็นต้น พอมาถึงระดับอำเภอก็มีนายอำเภอเป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุด มีหัวหน้าส่วนอำเภอเป็นตัวแทนจากกรมต่างๆมาช่วยทำงานและอยู่ในบังคับบัญชา อย่างสาธารณสุขอำเภอสายบังคับบัญชาขึ้นกับนายอำเภอโดยตรงแต่เวลาทำงานรับนโยบายและโควตาเลื่อนขั้นจากนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด ก็มีการทับซ้อนกันอีก อย่างโรงพยาบาลชุมชนก็มีสายบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัด ไม่ได้ขึ้นกับนายอำเภอหรือช่วงปฏิรูปราชการของสรรพากรอำเภอก็เปลี่ยนใหม่เป็นสรรพากรพื้นที่สาขา ไปขึ้นกับสรรพากรเขตพื้นที่จังหวัดและเขตพื้นที่เขตโดยตรง สถานีอนามัยขึ้นกับสาธารณสุขอำเภอและนายอำเภอโดยตรงแต่เวลาสอบตำแหน่งนักวิชาการหรือหัวหน้าสถานีอนามัยจัดโดยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดแต่เวลาออกกคำสั่งย้ายให้นายอำเภอเป็นคนออกคำสั่งหรือหากเกรงว่านายอำเภอจะไม่ลงนามก็ออกคำสั่งย้ายในนามของผู้ว่าราชการจังหวัดเลย

            จากปกครองส่วนภูมิภาค(จังหวัด อำเภอ ) ก็มีการปกครองส่วนท้องที่ที่มีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรกำนัน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล  พอเรื่องกระจายอำนาจเข้ามามีการปกครองส่วนท้องถิ่นก็มีหลายรูปแบบทับซ้อนอยู่กับส่วนภูมิภาคอีก ในรูปแบบพิเศษอย่างพัทยาและกรุงเทพมหานครอาจมีการทับซ้อนไม่มากนัก แต่ในส่วนของเทศบาลที่มีทั้งเทศบาลนคร เมือง ตำบลก็มีพื้นที่เล็กถ้าอยู่ในอำเภอเมืองก็จะมีทับซ้อน 3 ส่วนคือการบริหารของผู้ว่าราชการจังหวัด นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด นายกเทศบาลเมืองหรือนคร พอลงไปถึงอำเภอมีนายอำเภอบริหารราชการ ก็มีนายกเทศบาลตำบลบริหารในเขตเทศบาลที่มีเขตทับซ้อนกับการปกครองส่วนท้องที่เดิมของบางส่วนของตำบล ในแต่ละตำบลที่อยู่นอกเขตเทศบาลก็มีองค์การบริหารส่วนตำบลที่มีการเลือกตั้งแบบท้องถิ่นมาอีก ทำให้เรามีการปกครองท้องถิ่นที่ซอยเล็กซอยน้อยจนทำให้ขาดพลังในการพัฒนาเพราะขนาดต่างๆน้อยเกินไป หรือมีEconomy of scale ไม่พอ ส่งผลให้เงินงบประมาณส่วนใหญ่ไปตกอยู่กับการจ้างคน สร้างอาคาร บำรุงรักษาและสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆในสำนักงานที่ทำการมากกว่าพัฒนาชุมชนโดยเฉพาะสิ่งที่มองเห็นยากอย่างการศึกษา การสาธารณสุข  ในความเห็นของผมจึงน่าจะเลือกตั้งส่วนท้องถิ่นในรูปแบบของเมืองหรืออำเภอไปเลยจะเป็นเทศบาลอำเภอหรือองค์การบริหารส่วนอำเภอก็ได้ และควรยกเลิกการปกครองส่วนภูมิภาคไปเลยให้เป็นการกระจายอำนาจแบบเต็มตัวเลือกตั้งผู้ว่าราชการจังหวัด เลือกตั้งนายกเทศบาลอำเภอก็จะสามารถลดความซ้ำซ้อนลงไปได้มากและค่าบริหารจัดการต่างๆจะลดลง นำมาเป็นงบพัฒนาได้มากขึ้น นอกจากนี้ควรเลิกขยายจังหวัดเพิ่มแต่พยายามสร้างความโดดเด่นของแต่ละอำเภอให้เป็นเมืองและมีการพัฒนาเมืองขึ้นมาโดยที่ไม่จำเป็นต้องไปแยกจังหวัดให้เปลืองงบประมาณในเรื่องตำแหน่งคน การสร้างสิ่งก่อสร้างต่างๆอีก แต่ไปเพิ่มเรื่องความสะดวกในการเดินทาง โครงสร้างพื้นฐานต่างๆแทน รวมทั้งในพื้นที่ที่เป็นภูเขาหรือพื้นที่ที่ทำการเกษตรกรรมยากน่าจะจัดสรรให้เป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยและใช้จังหวัดที่ไม่ใหญ่มากนักจัดตั้งให้เป็นเมืองมหาวิทยาลัยจะได้กระจายคนออกจากที่แออัดไปอยู่ในเมืองที่ประชากรเบาบางกว่า

           พูดเรื่องเมืองไทยไปมากเลย พูดแบบไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการเมืองการปกครองหรือกฎหมายมหาชนแต่คิดเอาแบบผู้บริหารที่ต้องการลดความซ้ำซ้อนและให้มีงบประมาณมาทำงานให้ประชาชนมากขึ้น กลับมาที่เมืองแทมเวอร์ธ เป็นเมืองที่มีความเก่าโดยเฉพาะถือเป็นเมืองหลวงของดนตรีพื้นบ้าน มีสัญลักษณ์เป็นกีตาร์ขนาดใหญ่อยู่ในเมือง มีแหล่งเดินซื้อสินค้าเป็นLate night shopping มีพิพิธภัณฑ์  มีแกลลอรีศิลปะ มีโรงหนัง โรงละคร สนามกีฬา ในเดือนมกราคมของทุกปีจะมีเทศกาลดนตรีพื้นบ้านหรือถนนดนตรีประมาณ 10 วัน มีพื้นที่เป็นที่ราบสลับภูเขา เป็นทุ่งหญ้าเลี้ยงสัตว์ พื้นที่เป็นที่ราบไม่มากนัก บริเวณตัวเมืองอยู่ในที่ราบหุบเขา มีประชากรประมาณ 50,000 คน  แต่ถ้าดูลักษณะในตัวเมืองจะดูใหญ่เหมือนตัวจังหวัดของไทยเช่นจังหวัดสุโขทัย จังหวัดอุตรดิตถ์หรือตัวอำเภอแม่สอด(ตัวจังหวัดตากจะดูเล็กกว่าตัวอำเภอแม่สอดซึ่งเป็นอำเภอชายแดน)

 

Phichet

Amberroo apartment

Tamworth ,NSW

20 Nov 2005