นักขยายพันธุ์พืชที่ดีจะต้องคำนึงถึงความสะอาด และความมีประสิทธิภาพของการทำงาน
ในการทำงาน...ของทุกสาขาอาชีพต่างก็ต้องการทั้งคุณภาพและปริมาณ และผลงานที่ได้ (output) ก็จะเป็นไปตามความต้องการเสมอไป หากแต่ว่าตัวที่หนึ่งหรือสองจะมากกว่ากัน ทั้งนี้ก็คงขึ้นกับลักษณะของงานที่มีความแตกต่างกันไป

การขยายพันธุ์พืชแบบไม่ใช้เพศ (การตอน การติดตา การต่อกิ่งทาบกิ่ง) ก็เป็นงานอีกชิ้นหนึ่งที่ผู้ที่อยู่ในอาชีพนี้ต่างก็มีความต้องการเนื้องานทั้งสองลักษณะ

ดังที่ผมได้มีโอกาสได้จัดกระบวนการ KM เรื่องการติดตาต่อกิ่ง กับพี่น้องเกษตรกรในโครงการฝึกอบรมตามโครงการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงของกระทรวงเกษตรฯ เมื่อเดือนที่ผ่านมาพบว่าพี่น้องเกษตรกรมีความสนใจในการต่อยอดพืชตระกูลส้มเป็นอย่างยิ่ง ผมจึงได้จัดกระบวนการเรียนรู้เรื่องนี้ขึ้นที่มหาชีวาลัยอีสาน

ใครสนใจเรื่องอะไร ไปเรียนรู้เรื่องนั้น นี่คือการจัดการความรู้ในมหาชีวาลัยอีสาน (สวนป่าครูบาสุทธินันท์) เป็นหลักสูตรที่มีความยือหยุ่น และหลากหลาย แต่ปรากฏว่าเกษตรกรที่มาฝึกอบรม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้ความสนใจทุกรุ่น เริ่มจากรุ่นแรกเดิมทีของการฝึกอบรม <p>จากการดำเนินกิจกรรมในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการลงมือปฏิบัติจริง ในเรื่องการติดตา ต่อกิ่งพืชตระกูลส้ม โดยมีต้นกระสังที่เป็นพืชที่มีความคงทนแข็งแรงต่อโรค แมลงรบกวน อีกทั้งความแห้งแล้ง และยิ่งกว่านั้นคือหาอาหารได้เก่ง มาเป็นต้นตอ หลังจากนั้นจึงได้นำกิ่งพันธุ์ดีของส้ม และมะนาว มาเสียบลงไปในลิ่มที่ทำบนต้นตอของกระสังที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางไม่ควรเกินครึ่งเซ็นติเมตร มัดด้วยเชือกฟาง คลุดด้วยถุงพลาสติกเพื่อรักษาความชื้น</p><p>ผลที่ได้ต่างกันทั้งปริมาณและคุณภาพ.... จากการที่เราได้ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการอบรมการต่อยอดมะนาวบนต้นตอกระสังพบว่าทั้งสองกลุ่มเห็นผลการศึกษาที่เกิดขึ้นแตกต่างกันอย่างยิ่ง กล่าวคือ ในแต่ละรุ่นที่มาเรียนรู้กับเรา เราจะจัดกระบวนการในการเรียนรู้แตกต่างกันออกไป ดังเช่น </p><p>รุ่นที่ 1การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (ลปรร.) เรื่องการต่อยอดมะนาวบนต้นตอกระสัง หลังจากที่แนะนำวิธีการเรียน และการดำเนินการแล้ว จึงให้เกษตรกรได้ดำเนินการและลงมือปฏิบัติจริง</p><p>รุ่นที่ 2 การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (ลปรร.) เรื่องการต่อยอดมะนาวลงบนต้นตอกระสังอีกเช่นเคยนั่นแหละครับ แต่รุ่นนี้ทีมวิทยากรกระบวนการให้เกษตรกรได้ไปฝึกฝนการใช้มีดก่อน โดยการตัดเอากิ่งของมะม่วงมาฝึกการเฉือนแผลก่อนลงมือปฏิบัติของจริงประมาณคนละ 30 กิ่ง</p>ผลการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในครั้งนี้... ทำให้ผมได้รู้ว่ากระบวนการเรียนรู้โดยวิธีที่สองทำให้เกษตรกรมีความมั่นใจในการต่อยอดมากยิ่งขึ้น ผลที่ได้จากการเปรียบเทียบพบว่าการที่ให้เกษตรกรได้ลองสร้างความคุ้นเคย (การฝึก) พบว่าผลที่ได้จากการปฏิบัติงานคือ ร้อยละ 70 (% การติด) ในขณะที่รุ่นแรกประสบผลสำเร็จไม่ถึงร้อยละ 30 นั่นแสดงให้เห็นว่ากระบวนการฝึกปฏิบัติสามารถที่จะสร้างทักษะ (skill) ให้เกิดขึ้นกับทีมเกษตรกรได้เป็นอย่างดี สามารถลดการสูญเสียทั้งต้นตอ และกิ่งพันธุ์ดีได้ อีกทั้งยังสามารถที่จะสร้างงานได้ทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพตามต้องการ <p> </p>

ขอบคุณครับ

อุทัย อันพิมพ์

</font><p>12 เมษายน 2550</p>