เราสังเคราะห์คำ สังเคราะห์วลี สังเคราะห์ประโยค สังเคราะห์เรื่องราว สังเคราะห์ร้อยกรอง ฯลฯ เพื่อการสื่อสารกันอยู่ทุกวัน ดังกล่าวแล้วในบล็อกก่อน
แต่นอกจากการสังเคราะห์ข้อความดังกล่าว เรายังต้องการที่จะสังเคราะห์ "งานประเภทวัตถุ" อีกด้วย เช่น สร้างบ้าน สร้างถนน สร้างสวน สร้างรถยนต์ สร้างเรือบิน สร้างยานอวกาศ ฯลฯ การสร้างสิ่งเหล่านี้ เมื่อสร้างเสร็จก็จะออกมาในรูปของวัตถุ แต่"ก่อนสร้าง" เป็นวัตถุนั้น เรา "คิด"ก่อน
เมื่อคิดเสร็จ มันยังอยู่ในหัวตรับ เราต้อง "ถ่าย"ออกมาเป็นบางลักษณะ เรียกว่า "แผนงาน หรือโครงการ" และ กระบวนการนี้เองคือ "การสังเคราะห์แผนงาน"
(อย่าลืมว่า "ผู้คิด" ก็คือ "สมอง" ครับ และสมองนี้เป็น "วัตถุ" ครับ เมื่อสมองเป็นผู้คิดก็แสดงว่า "วัตถุเป็นผู้คิด" จริงไหมครับ แต่ในขณะที่สมองคิดนั้น "เราเกิดมีความรู้สึก" (Conscious) ขึ้นมาด้วยครับ "กระบวนการคิด"ของสมองจึงถูก"เผยตัว"ออกมา "ผ่านความรู้สึก" นี้แหละครับ แต่คนทั่วไปเรียก "ความรู้สึก"นี้ว่า "จิต" นะครับ แทนที่จะเรียกสมองว่าจิต จึง"วุ่นวายกันไปหมด" แหละครับ เปรียบเหมือน "เครื่องคอมพิวเตอร์ที่มันกำลังบวกลบคูณหาร"อยู่นะครับ ซึ่งมันไม่เคย"รู้สึกตัว"เลยว่า "มันกำลังคิดอยู่" )
ความรู้สึกตัว "ไม่เคยคิด" เลยนะครับ มีแต่ "สมอง"เท่านั้นทีคิด การคิดสังเเคราะห์แผนงานนี้ก็เช่นเดียวกัน
ในการสัเคราะห์แผนงานนี้ เราใช้ทั้งตัวอักษร สัญญลักษณ์อื่นๆ รวมทั้งรูปภาพด้วย ก็ได้ ตัวอย่างต่อไปนี้จะช่วยให้เข้าใจดีขึ้น
"มีผู้กล่าวว่า พืชไม่จำเป็นต้องให้รากอยู่ในดินเสมอไป จะให้รากอยู่ในน้ำก็ได้ ถ้าให้มีอาหารเมื่อเท่ากับอยู่ในดิน เพื่อที่จะทดสอบคำกล่าวนี้ว่าเป็นจริงหรือเท็จ เราจะวางแผนงานทดลองอย่างไร วางแผนมาให้ดูเป็นขั้นๆ"
"การวางแผนการแก้ปัญหาจราจรใน กทม. " "การวางแผนพัฒนาหม่บ้านให้อยู่ดีมีสุข" "การวางแผนสร้างกำลังผลิตของชาติ" "การวางแผนเป็นมหาอำนาจทางเศรษฐกิจ" "การวางแผนตลุยอวกาศในอีก ๒๐ ปีหลังจากนี้ " ฯลฯ
เราสร้างโรงเรียน สร้างมหาวิทยาลัย ขึ้นมามากมาย ก็เพื่อที่จะให้ช่วยกัน "พัฒนาความสามารถเหล่านี้" ให้กับลูกหลานของเรา เคยมีการวิจัยสำรวจกันบ้างไหมว่า เราทำได้ตามที่คิด และลงทุน ได้จริงหรือเปล่า ?
อ้อ -- ได้มีท่านผู้อ่านบางท่านขอให้ผมกำกับภาษาอังกฤษให้กับคำบางคำด้วย -- การสังเคราะห์แผนงาน จะใช้คำว่า Synthesis / Production of a plan, หรือ Proposed set of operations, ก็ได้ครับ
ดร. ไสว เลี่ยมแก้ว
อ่านตอนนี้ นึกถึง อริสโตเติล
เจริญพร
นมัสการพระคุณเจ้า
(๑) คนสมัยเมื่อ ๒๐๐๐ ปีมาแล้ว กับเราขณะนี้ เหมือนกันอยู่อย่างหนึ่ง คือ "รู้ความหมายคำว่า คิด จำ วิเคราะห์ " แต่คนสมัยอริสโตเติล คิดลึกกว่า คือ "คิดถามหา ผู้คิด" และถามหาไปเรื่อย ๆ ๆ ๆ --- โดยใช้ "ความคิดเหตุผลของตนเอง"นั่นแหละแต่ไม่ยอมรับว่าตนเองคิด -- คิดไปเรื่อย จนลงเอยว่า "ต้อง"มีอะไรสักอย่างหนึ่งแน่นอน ! และได้พากันเรียกสิ่งนั้นว่า "พระเจ้า" เขาเล่าขานกันอย่างนั้น จริงไหมครับ
แต่คนสมัยนี้ -- ที่มีปัญญานะครับ-- คิดว่า ไม่ใช่พระเจ้าหรอก แต่เป็น "ธรรมชาติ" นั่นเอง ถ้าถามว่า ธรรมชาตินั้นมาจากไหน ? ก็ถามย้อนไปว่า แล้วพระเจ้าเล่ามาจากไหน ? ก็หมดเรื่อง แล้วจบลงที่ชกต่อยกัน !!!
(๒) "เพราะว่ามีการจำ"--- "เพราะฉะนั้น ต้องมีผู้จำ" --"เพราะฉะนั้น ต้องมีจุดประสงค์ของผู้จำ" --- คิดต่อไปเรื่อยๆ "ด้วยเครื่องมือคิดที่เรียกว่า เหตุผล"
(๓) เรื่องของแบบ มีหลักฐานจากการบอกเล่าด้วยอักษรสืปต่อกันมาว่า เป็นของพลาโต และก็จบไปนานแล้วครับ
ดร.ไสว เลี่ยมแก้ว