วันที่ 13 มีนาคม 2550 เวลา 9.00 -12.00 น. เป็นอีกวันหนึ่งที่ดิฉันได้รับความรู้ความเข้าใจอย่างมากทีเดียว เกี่ยวกับ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและมุมมองในบริบทการบริหารสถาบันอุดมศึกษา
หัวข้อว่า "อนาคตประเทศไทย" บรรยายโดย ดร.สุวิทย์ เมษินทรีย์ (อาจารย์บรรยายโดยไม่ใช้ power point แต่ใช้วิธีเขียนบน Flip Chart ทำให้ตามความคิดได้ง่าย โชคดีที่ดิฉันนั่งอยู่แถวหน้าๆ จึงมองเห็นภาพ และวาดภาพมาฝากด้วยนะคะ)

องค์ความรู้ แบ่งออกเป็น 4 ระดับ ( 4 P ) คือ
- ปรัชญา Philosophy เป็นรากของความรู้ เป็นต้นน้ำของความรู้
- มุมมอง Perspective บางทีแม้มีปรัชญาเดียวกัน แต่ก็ยังมีมุมมองต่างกัน เช่น ปรัชญาเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง บ้างอาจมองว่าเป็นเพียงแนวความคิด บางคนมองว่าเป็นแนวปฏิบัติ / วิถีชีวิต บางคนมองว่าเป็นระดับจุลภาค (micro) บางคนมองว่าประยุกต์ได้ในระดับมหภาค (macro) บางคนมองว่าเป็นเรื่องของการเกษตร/ชาวบ้าน แต่บางคนมองว่าสามารถปรับใช้ได้ทุกภาคส่วน (ไม่มีถูก ไม่มีผิด มองได้หลายมุม )
- กรอบความคิด Principle (Model / Framework) คือกรอบความคิด เช่นกรอบความคิดของเศรษฐกิจพอเพียง คือหลัก 3 ห่วง 2 เงื่อนไข หรือเรื่องการบริหารจัดการ กรอบความคิด ได้แก่ effective และ efficiency หรือเรื่องการวิจัย กรอบความคิด คือ การตั้งโจทย์ สมมุติฐาน ฯลฯ
- หลักปฏิบัติ Practicing เป็นปลายน้ำของความรู้
องค์ความรู้ที่ผู้บริหารระดับต่างๆ และผู้ปฏิบัติควรเน้น
| องค์ความรู้ | ผู้บริหารระดับสูง | ผู้บริหารระดับกลาง | ระดับปฏิบัติ |
| Philosophy | | ||
| Perspective | | | |
| Principle | | | |
| Practicing | |
ผู้บริหารระดับสูงต้องให้น้ำหนักความรู้ที่เป็นรากเหง้าคือ Philosophy และ Perspective
การที่เราจะทำนายอนาคตประเทศไทยได้ เราต้องรู้ว่าโลกมันเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรเสียก่อน โดยต้องรู้ที่มาที่ไปของหลักคิด เริ่มด้วย ความเข้าใจเรื่อง Civilization
Civilization มีลักษณะเป็นชั้นๆ แต่ละชั้นเป็นตัวกำหนดชั้นต่อๆ ไป โดยเริ่มจาก Nature ธรรมชาติ >>> Culture วัฒนธรรม >>> Governance ธรรมาภิบาล >>> Structure โครงสร้าง >>> Behavior พฤติกรรม
- Nature , Culture เปรียบเสมือน ต้นน้ำ เป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดความต่อเนื่อง เสถียรภาพ: (continuing factors) หรือเปรียบได้กับ break ของรถ
- Behavior Structure เปรียบเสมือน ปลายน้ำ มีความแปรปรวนสูง เป็น Changing factors หรือเปรียบได้กับคันเร่งของรถ
- ความสัมพันธ์ของชั้นต่างๆ นี้ ไม่ได้เป็นเส้นตรง (Non linear) ธรรมชาติอาจกำหนด ธรรมมาภิบาล หรือ พฤติกรรมของคนก็ได้ ฯลฯ
- เพราะฉะนั้น ที่เราไปลอกแบบ Good governance หรือ ระบบเศรษฐกิจของประเทศอื่นมา แต่ทำได้ไม่เหมือนเขา เพราะมันไม่ได้เกิดจากรากเหง้าของเราเอง



ต้องเข้าใจเรื่องวิวัฒนาการของอารยธรรมและวิวัฒนาการของโลกาภิวัฒน์ก่อนนะคะ ว่า ขณะนี้อารยธรรมของโลกกำลังจะวิวัฒน์จาก Cyberscape สู่ Mindscape และจาก Knowledge base society สู่ Humanistic society
ในขณะที่โลกาภิวัฒน์ ก็กำลังจะปรับตัวเข้าหาสิ่งที่เป็น Mindscape มากขึ้น
ยังไม่จบนะคะ ติดตามความรู้เรื่อง Social interaction ต่อคราวหน้าค่ะ
เป็น lecture ที่น่าสนใจทีเดียวครับ ไม่ทราบว่า ดร.สุวิทย์ท่านได้บอกไหมครับว่า เจ้าของแนวคิดแต่ละเรื่องคือใครบ้าง หรือเป็นคนเดียวกันทั้งหมดครับ
อ.ลูกหว้าคะ ดีใจและยินดีมากเลยค่ะ ที่อาจารย์สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้
อ.มาโนชคะ ดร.สุวิทย์ไม่ได้บอกค่ะ ว่าท่านนำแนวคิดมาจากสำนักไหน แต่ถ้าติดตามการบรรยายถัดๆ ไป จะเห็นได้ว่าท่านมีหลักคิด และวิธีสรุปเป็น model ที่เข้าใจได้ง่ายๆ อย่างนี้เสมอในทุกเรื่องค่ะ
ดิฉันต้องขออภัยนะคะที่ตอบช้า เพราะช่วงนี้ไม่มี internet ฟรีของมหาวิทยาลัยใช้ ต้องใช้บริการที่ร้านบริการทั่วไป ชั่วโมงละ 20 บาท (ต้องทำเวลาหน่อยค่ะ)
เรียนท่านอาจารย์มาลินี
ขอบคุณมากสำหรับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงครับ
ตอนแรกผมเปิดอ่านในบันทึกที่ 3 จึงย้อนกลับมาดูที่มาที่ไปครับ
ด้วยความเคารพ
กัมปนาท