เมื่ออาทิตย์ที่แล้วผมได้มีโอกาสไปดูชาวบ้านเขาสร้างเตาเผาถ่านที่ข้างๆ สวนของผมเอง เลยได้ห็นการจัดการความรู้ของชาวบ้าน ซึ่งเป็นไปอย่างธรรมชาติมาก
เรื่องมีอยู่ว่าทิดสนิทต้องการนำต้นมะม่วงในสวนไปทำเป็นถ่าน และกำลังสร้างเตาและทดลองการเผาถ่าน (ซึ่งยังไม่เคยทำมาก่อน) ผมก็เลยลองถามเขาว่าแล้วไปได้วิธีการสร้างเตาและวิธีการเผาถ่านมาจากไหน คำตอบที่ได้ก็คือก็ไปถามเอาจากเพื่อนบ้านที่เคยเผา ถามคนโน้นบ้าน คนนี้บ้าง แล้วก็นำมาสร้าง และทดลองสร้างดู
- เตาเผาถ่านที่กำลังทดลองทำเป็นครั้งแรก

- ในขณะที่กำลังทดลองจุดเตาเผาครั้งแรก เพื่อนบ้านคือลุงจันทร์(คนซ้ายมือ) ก็มาดูและคอยแนะนำเทคนิคต่างๆ

- ลักษณะของการจุดเตาครั้งแรก (ควันขนาดนี้ยังถือเตายังไม่ติด)

บันทึกนี้ไม่ได้บันทึกเกี่ยวกับองค์ความรู้ของการเผาถ่านแต่อย่างใด เพียงแต่บันทึกมาเพื่อเล่าต่อว่า โดยธรรมชาติแล้วชาวบ้าน/เกษตรกร เขาก็มีวิธีการหาความรู้และ ลปรร.กันอยู่แล้ว หากความรู้ใดที่เขาอยากรู้เขาก็จะต้องการความรู้หรือขนขวายหาแหล่งความรู้-ความรู้นั้นมาใช้จนได้
ทำให้หันมามองตนเอง ในฐานะนักพัฒนา/นักส่งเสริมการเกษตร หากเราสามารถค้นหาสิ่งที่ต้องการจำเป็นของชาวบ้าน/เกษตรกรอย่างแท้จริงได้ แล้วเชื่อมประสานชาวบ้าน/เกษตรกรเข้ากับแหล่งความรู้นั้นๆ การ ลปรร. ก็จะเกิดขึ้นและนำไปสู่การพัฒนา/ประกอบอาชีพ/ปรับปรุงงานต่างๆ ได้ งานที่เราทำก็จะเกิดประโยชน์ต่อสังคมอย่างแท้จริง เพราะเราไม่ได้เป็นคนไปคิดให้เขา
บันทึกมาเพื่อการ ลปรร.
วีรยุทธ สมป่าสัก
ไปดูชาวบ้านเขาจัดการความรู้ นับเป็นประเด็นที่น่าสนใจมาก ยิ่งโดยเฉพาะกับงานที่คุณสิงห์ป่าสักทำอยู่ด้วย นับว่าตรงประเด็นมาก
การไปดูชาวบ้านจัดการความรู้ ผมมีประสบการณ์นิดหนึ่ง ตอนที่เคยไปดูที่ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนไม้เรียง อ.ฉวาง จ.นครศรีธรรมราช โดยคุณประยงค์ รณรงค์ เป็นผู้นำพัฒนาหลัก
"ความรู้" ของไม้เรียง น้ายงค์ บอกว่า คิดแบบชาวบ้านคือ ๑. ความรู้ที่จำเป็นต้องรู้ กับ ๒.ความรู้ที่ตนเองอยากรู้ เวลารวบรวมศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนไม้เรียงจะทำแบบสอบถาม มี ๒.ข้อนี้อยู่ด้วย จะทำเป็นวาะ ๆ รอบละกี่ปีตามที่ประชุมสภาผู้นำกำหนด
ผมว่าน่าสนใจมากในเรื่องการจัดการความรู้ของชาวบ้าน (แต่ผมไม่แน่ใจว่าจะมีผู้อื่นเคยนำลงบล๊อกหรือยัง เพราะน้ายงค์เป็นชาวบ้านที่ดังมาก)
เรียน คุณสมพงศ์ ตันติวงศ์ไพศาล
เป็นเรื่องดี ทีได้ให้ความรู้ของการเผาถ่าน
อยากรู้เรื่องการเผาถ่านทีใช้ ถัง 200 ลิตร แล้วได้ น้ำไล่ แมลง พร้อมรูป
ขอบคุณ