ฐนิดา  อภิชนะกุลชัย
คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

วัตถุประสงค์
- เพื่อศึกษาวิธีคิดและพฤติกรรมการขับรถและการรับรู้โครงสร้างอำนาจทางสังคมของคนขับรถปิคอัพที่เกิดขึ้นบนถนนในฐานะของการแย่งชิงพื้นที่ทางสังคม

วิธีการวิจัย
 - ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ  เก็บข้อมูลจากคนขับรถปิคอัพจำนวน 18 ราย ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา/วิธีการอุปนัย

ผลการศึกษา
- แบบแผนการใช้รถใช้ถนนแสดงออกถึงพฤติกรรมการแย่งชิงการใช้พื้นที่ตามโครงสร้างความสัมพันธ์เชิงอำนาจ ซึ่งมองผ่านความสัมพันธ์สองประการ คือ ระหว่างรถปิคอัพกับรถคันอื่น และระหว่างรถปิคอัพกับตำรวจ  รถปิคอัพ มีความหมายถึงการเป็นพาหนะของคนทำมาหากิน มีอำนาจต่อรองในการใช้พื้นที่ถนนน้อย การขับรถของรถปิคอัพสะท้อนภูมิหลังทางสังคมวัฒนธรรมและตัวแทนอำนาจที่ต่างกัน และก่อเกิดเป็นวัฒนธรรมผ่านการใช้สัญลักษณ์ ภาษา ท่าทาง

สรุป
- พฤติกรรมการใช้รถของคนขับรถปิคอัพเป็นมากกว่าพฤติกรรมที่เกิดขึ้นจากปัจจัยทางด้านจิตวิทยา หากแต่คือพฤติกรรมทางสังคมที่เป็นผลมาจากความเชื่อทางวัฒนธรรมและระบบคุณค่าสังคม รวมทั้งเป็นผลจากความสัมพันธ์เชิงอำนาจในการแย่งชิงเพื่อครอบครองพื้นที่ถนนซึ่งคือพื้นที่ทางสังคม การวิจัยนี้ได้รับทุนจากมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ฯ



จากการประชุมวิชาการ เสนอผลงานวิจัยบัณฑิตศึกษา ครั้งที่ 1
เรื่อง บัณฑิตศึกษาเพื่อการพัฒนาประเทศไทย
30-31 มกราคม 2550  ณ อาคารบัณฑิตวิทยาลัย  มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา