ผมประทับใจและพิศวงในความสามารถในการตีความจากข้อมูลหรือเหตุการณ์ที่ดูพื้น ๆ    สังเคราะห์ออกมาเป็นความเข้าใจหลักการที่ลึกซึ้ง   นำเสนอออกมาให้เข้าใจได้ง่ายของ อ. พรพิไล  ที่ผมไม่เคยเห็นใครมีความสามารถขนาดนี้เป็นความสามารถที่สั่งสมจากการทำงานล้วน ๆ คือ อ. พรพิไล มีวุฒิการศึกษาเพียงระดับปริญญาตรี กศ.บ. จาก มช. เท่านั้น   แต่มีความรู้ความสามารถระดับปริญญาเอก   ระดับศาสตราจารย์หรือสูงกว่า   จึงได้รับเชิญให้ทำหน้าที่เมธีวิจัยอาวุโส สกว.   โดยที่ไม่ได้เป็นนักวิชาการในระบบการศึกษาหรือระบบราชการ   เรียกว่าเป็นเมธีวิจัยอาวุโส สกว. ที่พิเศษสุด ๆ

         อ. พรพิไล เป็นผู้วิจัยและเขียนหนังสือนำเสนอปรากฎการณ์ทางสังคมที่เราไม่เคยมีความเข้าใจมาก่อนหลายเรื่อง   เช่น เรื่องความเข้มแข็งของชุมชน  ของหมู่บ้านคีรีวง   เรื่องระบบเหมืองฝายของภาคเหนือที่เป็นภูมิปัญญาจัดการน้ำแบบล้านนาเก่าแก่สืบทอดมาเป็นพันปี   เรื่องเหล่านี้ค้นใน Google ด้วยคำหลัก "พรพิไล  เลิศวิชา" ได้ทั้งสิ้น

         อ. พรพิไลน่าจะได้รับการฝึกฝนในช่วงต้นจากการทำงานวิจัยวัฒนธรรมชุมชนร่วมทีม ศ. ดร. ฉัตรทิพย์  นาถสุภา   และด้วยสติปัญญาที่สูงเป็นพิเศษ   จึงพัฒนาความรู้ความสามารถจากการทำงานวิจัย   ขึ้นเป็นนักวิชาการนอกระบบที่มีมุมมองเชิงนวัตกรรม   ชี้ให้เห็นความหมายของข้อมูลและปรากฎการณ์ทางสังคม   ที่ไม่เคยมีคนเห็นมาก่อน

วิจารณ์  พานิช
 12 ม.ค.50