ณัฐปคัลภ์ สันวิจิตร
กลุ่มงานเทคนิคบริการ โรงพยาบาลบ้านแท่น

จากนโยบานของ กระทรวงสาธารณสุข กรมอนามัยได้จัดทำแผนควบคุมป้องกันโรคธาลัสซีเมียและผู้มีฮีโมโก ลบินผิดปกติและโครงการป้องกันและควบคุมโรคธาลัสซีเมีย กลุ่มหญิงตั้งครรภ์มาตั้งแต่ปี 2540 และทางโรงพยาบาลบ้านแท่นได้รับนโยบายผ่านสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชัยภูมิ ดดยได้ปฏิบัติตามแนวทางการตรวจคัดกรอง และการตรวจยืนยัน เพื่อตรวจค้นหาผู้เป็นพาหะโรคธาลัสซีเมียในหญิงตั้งครรภ์และหาคู่เสี่ยง จังหวัดชัยภูมิ ตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2548 เป็นต้นมา

การศึกษาเชิง พรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้ มีวัตถุปะสงค์เพื่อศึกษาความชุกของโรคธาลัสซีเมีย และพาหะในหญิงตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์โรงพยาบาลบ้านแท่น จังหวัดชัยภูมิและคู่สมรส ในช่วงเดือนสิงหาคม 2548 ถึงกุมภาพันธ์ 2549 จากกลุ่มตัวอย่าง 198 ราย โดยใช้สถิติเชิงพรรณนาโดยแจกแจงความถี่ ร้อยละ และค่าเฉลี่ย

ผลการศึกษา
- จากการตรวจคัดกรองด้วย OF Test และ DCIP ในหญิงตั้งครรภ์ 198 ราย ให้ผลบวก 111 ราย (ร้อยละ 56 และสามารถติดตามคู่สมรสของหญิงตั้งครรภ์มาตรวจได้จำนวน 41 ราย (ร้อยละ 36.9) และผลการตรวจของคู่สมรสเป็นบวก จำนวน 28 ราย (ร้อยละ 68.3) พบว่า มีคู่เสี่ยงที่ให้ผลบวกทั้ง 28 คู่ จึงส่งตรวจแยกชนิด และการตรวจวัดปริมาณฮีโมโกลบิน เพื่อยืนยันชนิดของพาหะ ด้วยเครื่องตรวจอัตโนมัติโดยใช้ระบบ HPLC และการตรวจวิเคราะห์ DNA เพื่อหา α-thai 1 gram โดยวิธี PCR ผลการตรวจยืนยันว่าหญิงตั้งครรภ์เป็น HbE trait 16 ราย Homozygous HbE 2 ราย α-thai 1 trait, A2A Bar’s H, HbCsA2A อย่างละ 1 ราย คิดเป็นร้อยละ 39.28, 10.7, 3.57, 3.57, 3.57 ตามลำดับ ยังพบว่ามีคู่เสี่ยงที่มีโอกาสให้กำเนิดทารกที่เป็นโรคธาลัสซีเมียชนิด รุนแรงเป็น HbBart’s hydrops fetalis และ B-Thai/HbE disease อย่างละ 1 คู่

ข้อมูล ที่ได้เป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการวางแผนการดำเนินงานควบคุมและป้องกันโรค ธาลัสซีเมียและเป็นข้อมูลพื้นฐานในการศึกษาทางประชากรศาสตร์ต่อไป และควรมีการศึกษาไปข้างหน้า ถึงความชุกของโรคธาลัสซีเมีย และภาวะพาหะในหญิงตั้งครรภ์และคู่สมรส เพื่อให้ทราบโอกาสที่หญิงตั้งครรภ์จะให้กำเนิดทารกที่เป็นโรคธาลัสซีเมีย ชนิดรุนแรงหรือไม่รุนแรง หรือเป็นพาหะได้ชัดเจนขึ้น


จาก บทคัดย่อผลงานวิชาการนำเสนอ
ในการประชุมวิชาการกระทรวงสาธารณสุข ประจำปี ๒๕๔๙
วันที่ ๔-๖ กันยายน ๒๕๔๙ ณ โรงแรมปรินซ์ พาเลซ กรุงเทพมหานคร