GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

ขายปลา อาชีพหลังเก็บเกี่ยว

และที่สำคัญคือ ภูมิทำเลที่ปลาชอบด้วย ในบ่อต้องมีไม้ หรือตอไม้ต่าง ๆ เพื่อปลาจะได้เข้าไปซ่อนอยู่ และลักษณะของดินก้นบ่อที่ปลาชอบ คือดินเหนียว เป็นโคลน ปลาสามารถทำรูเข้าไปตีแปลงอยู่ในรูได้อย่างปลอดภัย
                ขายปลา  อาชีพหลังเก็บเกี่ยว 

                   วันนี้ดิฉันเดินทางไปทำธุรที่จังหวัดขอนแก่น  ขากลับช่วงระหว่างทางที่ผ่านจากอำเภอพยัคฆภูมิพิสัย ถึงอำเภอสตึก ได้ผ่านตลาดปลาของกลุ่มหมู่บ้านกลางทุ่งกุลาร้องไห้ ด้วยความสนใจดิฉันจอดรถได้เข้าไปดู เพราะเห็นมีรถยนต์จอดยาวติดกันร่วมร้อยคัน จึงเห็นว่าเป็นตลาดขายปลา รอบบริเวณที่เรียกว่าตลาด จะวางด้วยเตียงที่ทำจากไม้ไผ่ แล้วตั้งเสาไม้ที่ขอบเตียงทั้ง 4 มุม มุงหลังคาด้วยสังกะสี บ้างก็มุงด้วยผ้าเต้นท์ ทำเป็นเพิงพอกันแดดได้ มีลังสังกะสีใส่ปลาสดเต็มไปหมด มีทั้งรถส่งปลา และที่จอดมาก ๆ ที่เห็น  80 % คือซื้อปลา กะบะหลังรถจะมีลังใส่ปลาเพื่อเตรียมซื้อกลับไปขายต่ออีกทอดหนึ่ง

                   ทำให้ดิฉันคิดในใจว่า เออนี่มีแต่พ่อค้าแม่ค้ากันทั้งนั้น แล้วเขาเอาปลามาจากไหน จึงมีขายได้มากมายขนาดนี้  พอพูดคุยซักถามคนขายกลุ่มที่ดิฉันเข้าไปซึ้อปลาด้วย เขาบอกว่า ชาวนาเขาวางแผนกันตั้งแต่ฤดูฝนที่ไถหว่านข้าวแล้ว ว่าจะต้องนำน้ำเข้าไว้ให้เต็มบ่อ พอแล้งน้ำลด ก็สูบน้ำในบ่อออกเพื่อขายปลา เพราะทุ่งกุลามีบ่อปลาเป็นพัน ๆ บ่อ เฉพาะที่อยู่ในแถบนี้ (อยู่ระหว่างสตึก-พยัคฆภูมิพิสัย) 

                 อีกสิ่งหนึ่งที่ทำให้ดิฉันงงมากขี้นคือ อาชีพขายปลาจะเกิดขึ้นจากการที่ทุกคนที่เป็นพ่อค้า แม่ค้า จะเป็นพ่อค้าคนกลาง แม่ค้าคนกลางทั้งหมด เจ้าของบ่อปลาจะไม่ยอมเสียเวลาใด ๆ ทั้งสิ้น พอหมดหน้าเก็บเกี่ยวแล้ว เจ้าของบ่อปลาจะขายบ่อปลาให้กับพ่อค้าคนกลางทันที อาชีพคนขายปลาจึงเริ่มต้นจากตรงนี้ แล้วพ่อค้าคนกลางจะตระเวณซื้อบ่อปลาไว้หมด ซึ่งเป็นการเหมาซื้อโดยเสี่ยงกับการที่จะได้กำไร หรือขาดทุน แต่พ่อค้าคนกลางมีวิธีดูว่าบ่อไหนมีปลาเยอะหรือไม่ แล้วจะเป็นปลาตัวโตหรือตัวเล็ก เขาจะประมาณการราคาในการเหมาซื้อได้โดยไม่ขาดทุน

                    บ่อจะมีสามขนาด บ่อเล็ก บ่อขนาดกลาง  และบ่อขนาดใหญ่ แล้วปลาจะมากหรือไม่ขึ้นอยู่กับขนาดด้วย และที่สำคัญคือ ภูมิทำเลที่ปลาชอบด้วย ในบ่อต้องมีไม้ หรือตอไม้ต่าง ๆ เพื่อปลาจะได้เข้าไปซ่อนอยู่ และลักษณะของดินก้นบ่อที่ปลาชอบ คือดินเหนียว เป็นโคลน ปลาสามารถทำรูเข้าไปตีแปลงอยู่ในรูได้อย่างปลอดภัย  และ 90 % เป็นปลาช่อน และปลาช่อนชอบกินปลาชนิดอื่น ในบ่อจึงเหลือแต่ปลาช่อนเป็นส่วนมาก 

                   แล้วที่ตลาดปลาพ่อค้าคนกลางนำปลาที่วิดได้ไปขายส่่งที่ตลาดปลา แม่ค้าจะมาเลือกจับจองซื้อปลาแตกต่างกันเพราะมีหลายกลุ่ม มีทั้งปลาสด มีทั้งปลาตัวเล็ก ปลาตัวใหญ่ ปลาช่อน ปลาดุก ปลาเนื้ออ่อน ปลาหมอ ปลาตาย  แม่ค้าจะมีทั้งที่ขายปลาสด ขายปลาเพื่อที่จะนำไปทำปลาร้า  ขายปลาแดดเดียว และบางคนไม่ต้องขายปลาแต่ขายแรงนั่นคือกลุ่มที่รับจ้างชำแหละเนื้อปลาให้กับลูกค้า และแม่ค้าพ่อค้าที่ต้องการ โดยคิดราคาเป็นกิโลกรัมเช่นกัน ทั้งพ่อค้าคนกลางและแม่ค้าคนกลางทั้งหมดนั้นเป็นคนจากหมู่บ้านเดียวกันและในละแวกเดียวกันนั่นเอง 

                   ช่วงหลังฤดูเก็บเกี่ยวชาวนาจะรอให้น้ำในทุ่งนารอบ ๆ บ่อแห้งหรือไม่ก็หาทางปล่อยน้ำเข้าบ่อให้หมด แล้วเก็บปลาในทุ่งนาก่อน  รอสองสามสัปดาห์น้ำแห้งลงบ้างจึงค่อยสูบน้ำจากบ่อเพื่อเก็บปลาขาย ถือเป็นรายได้หลังเก็บเกี่ยว บางบ่อต้องรอเป็นเดือนน้ำจึงจะลด แต่ไม่เป็นปัญหานักเนื่องจากใช้เครื่องสูบน้ำ เพราะฉะนั้นอาชีพขายปลาจึงจะยืดเวลาออกไปตามเวลาการวิดน้ำในบ่อ แต่ก็ไม่เกินปลายเดือนมีนาคมของแต่ละปี   

                  
ดิฉันเดาว่าถ้าหากถึงเดือน เมษายน น้ำคงแห้งหมดแล้วใช่ไหม แต่คำตอบที่ได้คือ เปล่าน้ำ้ไม่ได้แห้งหมด แต่มันถึงเวลาต้องไปไถหว่านปลูกข้าวแล้ว ใครที่วิดน้ำขายปลาไม่ทัน ก็ยกยอดไปวิดปีต่อไป ถ้าน้ำล้นบ่อในฤดูฝนปลาก็จะออกจากบ่อมาขยายพันธุ์ได้มากขึ้น แต่ก็เป็นส่วนน้อย เพราะเจ้าของบ่อได้ขายปลาให้กับพ่อค้าคนกลางไปแล้ว เพราะฉะนั้นพ่อค้าคนกลางจะรีบดำเนินการให้ทันกับเวลา และต้องดูตลาดด้วยเพื่อให้ราคาคงตัว เพราะถ้าปล่อยออกมามาก ราคาปลาก็จะลดลง ซึ่งปลาช่อนที่ขนาดโตสุดตัวละประมาณ
1.5 กิโลกรัม ราคาจะอยู่ที่กิโลกรัมละ 70-75  บาท นอกนั้นก็ไล่ราคาลงมาตามขนาดน้ำหนักของตัวปลา 
  
                จะเห็นได้ว่าแม้แต่อาชีพขายปลาในช่วงระยะเวลาที่จำกัด ก็ต้องมีการจัดการวางแผนการ เพื่อให้เกิดอาชีพที่จะเป็นไปตามความถนัดของแต่ละคน การทำงานเป็นองค์กรและเครือข่าย สามารถสร้างรายได้ใ้ห้กับชุมชนได้ ถ้าหากชุมชนแข้มแข็งก็ยังสามารถกำหนดราคาสินค้าได้ด้วยกลุ่มของตนเองได้ โดยไม่ต้องให้บุคคลภายนอกมากำหนดราคาให้  ซึ่งเป็นไปตามที่ ศ.นพ.วิจารณ์  พานิชได้กล่าวว่า หลักยุทธศาสตร์การจัดการความรู้จะช่วยให้การดำเนินการจัดการความรู้ไม่เปะปะ  หากเลือกอย่างถูกต้อง การดำเนินการจะมีการลงทุนต่ำ แต่ได้ผลตอบแทนสูง
 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 73770
เขียน:
แก้ไข:
ความเห็น: 1
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (1)

อยากได้เบอร์โทรกลุ่มค้าปลาสด หรือโทรกลับที่ 08-5015-5835,08-1976-3800