แนะแนวการเลือกตั้ง ๒๕๖๙
ผมมีโอกาสได้ศึกษาเอกสารอย่างจริงจังตั้งใจอีกครั้ง เพื่อเตรียมความพร้อมในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ที่จะมีขึ้นในวันอาทิตย์ที่ ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๙
เนื่องจากลูกชายคนโต ซึ่งมีตำแหน่งเป็นรองผู้อำนวยการโรงเรียน ได้รับแต่งตั้งจากกกต.จังหวัดสุพรรณบุรี ให้เป็นคณะวิทยากรฯ ปฏิบัติงานเลือกตั้งในเขตอำเภออู่ทอง ซึ่งตอนนี้ผ่านการอบรมจาก กกต.เป็นที่เรียบร้อย
แต่ก็ยังจะขอให้ผมช่วยแนะแนว(ติว)ให้หน่อย เพราะเพิ่งจะเป็นวิทยากรครั้งแรก
พอดีผมเป็นกรรมการเลือกตั้งประจำเขต (กกต.เขต)ของเขตเลือกตั้งที่ ๔ จังหวัดกาญจนบุรี พอจะมีประสบการณ์อยู่บ้าง จึงถือโอกาสนี้ทบทวนแนวทางการเลือกตั้งไปในตัว
ผมใช้เอกสาร ๒ เล่ม ประกอบด้วยเอกสารประกอบการอบรมฯในการเลือกตั้งส.ส.ปี ๒๕๖๖ กับคู่มือปฏิบัติงานสำหรับเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง ประจำหน่วยเลือกตั้ง (จพง.ปน.) ซึ่งน่าจะมีบางส่วนที่ยังคงใช้ได้
ข้อสำคัญคือ เมื่ออบรมการเป็นวิทยากรมาแล้ว คณะวิทยากรต้องมาประชุมหารือกันว่าใครจะรับผิดชอบเรื่องอะไร จะใช้การบรรยายหรือคลิ๊ปวีดีโอเป็นหลัก หรือใช้ทั้งสองอย่างควบคู่กัน
วิทยากรบางท่านอาจจะได้พูดเรื่องหน้าที่ของเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง บางท่านได้หัวข้อเรื่องการนับคะแนนหรือแบบพิมพ์ต่างๆ ก็ต้องไปศึกษาสาระสำคัญให้กระชับ พูดแล้วเข้าใจง่าย
ควรใช้เวลาบรรยายให้ความรู้ประมาณคนละไม่เกิน ๑ ชั่วโมง เพราะเวลามีจำกัดและผู้ฟังร้อยละ ๘๐ เขาเคยทำงานการเลือกตั้งมาแล้ว ยกเว้นว่าจะได้วิทยากรมืออาชีพมาจากจังหวัด อันนั้นก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง
การพูดบรรยายเพียงอย่างเดียวอาจไม่พอ บางหัวข้อถ้าสร้างเหตุการณ์จำลองหรือใช้บทบาทสมมุติเข้ามาช่วยจะดีมาก โดยเฉพาะเรื่องการนับคะแนนเป็นหัวข้อที่ชวนเร้าใจ ผู้ฟังหรือกปน.ต้องเห็นภาพการทำหน้าที่ ลำดับขั้นตอนที่ถูกต้องชัดเจน การได้มีส่วนร่วมในกิจกรรม จะทำให้เข้าใจได้ดียิ่งขึ้น
ปัญหาเล็กๆที่ควรรู้ เกี่ยวกับประธานประจำหน่วยเลือกตั้ง หากได้คนเดิมที่มีประสบการณ์ก็ดีไป ถ้าได้คนใหม่ก็ต้องกำชับให้เขาทำงานอย่างรอบคอบรัดกุม ใช้ภาวะการเป็นผู้นำให้เต็มที่ มีปัญหาหรือข้อสงสัยปรึกษาวิทยากรได้ตลอดเวลา
การเลือกตั้งครั้งนี้ภารกิจยิ่งใหญ่และซับซ้อน ประธานฯต้องบริหารจัดการแบบไม่กระพริบตา เอกสารแบบพิมพ์ต่างๆต้องกรอกไว้ให้เป็นปัจจุบัน เอกสารฉบับใดเอาไว้ในเล่ม เอกสารหมายเลขใดต้องฉีกออกในเวลาใด แล้วเอาไปไว้ตรงไหน ต้องบันทึกไว้ใกล้ตัวเพื่อกันลืม
สิ่งที่วิทยากรต้องเน้นย้ำและกำชับ กปน.หรือผู้ดำเนินการเลือกตั้งประจำหน่วยฯก็คือ วันมารับวัสดุอุปกรณ์ ต้องมาทุกคนและควรจะแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบในหน่วยเลือกตั้งในวันรับวัสดุอุปกรณ์ เพราะแต่ละคนจะได้กลับไปเตรียมตัวศึกษาหน้าที่และภารกิจซึ่งมีรายละเอียดอยู่ในคู่มือฯ
วันรับวัสดุอุปกรณ์ ต้องนับบัตรทุกประเภทให้ครบถ้วนทุกฉบับทุกรายการ แล้วลงนามให้ครบทุกฉบับ จากนั้นนำเฉพาะเล่มบัตรใส่ลงหีบ ให้ตรงตามรายการของแต่ละหีบ แล้วซีนขอบด้านบนด้านล่างของหีบให้แน่นหนา
วันเลือกตั้งฯพนักงานผู้ดำเนินการทุกคน ต้องถึงหน่วยก่อน ๐๗.๐๐ น. เวลาที่ดีที่สุดคือ ๐๖.๐๐ น.- ๐๖.๓๐ น. ฤดูกาลนี้อย่าได้ประมาทกับเวลา และอย่าชะล่าใจว่าเคยทำมาหลายครั้งแล้ว
การเลือกตั้งครั้งนี้มีการออกเสียงประชามติด้วย ดังนั้น การจัดหน่วยฯหรือคูหาเลือกตั้งจะทำแบบเดิมๆคงไม่ได้ ต้องยึดรูปแบบตามคู่มือฯหรือที่กกต.จังหวัดแนะนำเป็นดีที่สุด บางหน่วยต้องมีฉากหรือผ้ากั้นด้านหลังคูหาให้มิดชิด
ทำความเข้าใจกับพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งว่าอย่ารีบเร่ง ทำใจร่มๆ ปฏิบัติงานไปตามลำดับ งานนี้ค่ำมืดดึกดื่นแน่นอน เพราะมีทั้งเลือกตั้งแบบแบ่งเขต (เลือกคนที่รัก) แบบบัญชีรายชื่อ (เลือกพรรคที่ชอบ) และการออกเสียงประชามติ ให้เสร็จในคราวเดียว ดังนั้นแสงสว่างในหน่วยเพียงพอไหม?
ก่อนนับคะแนนควรเก็บงานให้เรียบร้อย เมื่อนับคะแนนเสร็จแล้ว ต้องรายงานผลฯตรงนี้มีความสำคัญ ทำด้วยความระมัดระวังและรอบคอบที่สุด จากนั้นอะไรต้องใส่ไว้ในหีบ และอะไรต้องใส่ไว้ในถุงเล็กถุงใหญ่ แยกกันให้ถูกต้อง ถุงพลาสติกไม่ต้องใช้สายรัด เมื่อนำไปส่งที่อำเภอจะได้ไม่มีปัญหา กลับบ้านอย่างโล่งใจไร้กังวล
ท้ายที่สุด ในฐานะกกต.ไม่ใช่วิทยากร ผมยังต้องศึกษาเพิ่มเติมจากท่าน ผอ.กกต.เขตฯ หากมีสิ่งใดเปลี่ยนแปลงหรือมีความคืบหน้า จะได้นำมาสรุปเพื่อเล่าสู่กันฟังต่อไป
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๒๔ มกราคม ๒๕๖๙
