อรรถการ สัตยพาณิชย์
ในปี 2025 มีการประเมินกันว่าทั่วโลกมียานพาหนะทุกประเภทประมาณ 1.64 พันล้านคัน ในจำนวนนั้นเป็น “รถยนต์นั่งส่วนบุคคล” ประมาณ 1.3 พันล้านคัน สำหรับประเทศที่มียานพาหนะมากที่สุดในโลกคือ จีน โดยกระทรวงความมั่นคงสาธารณะของจีนรายงานว่า ณ สิ้นปี 2024 จีนมีรถทุกประเภท (รถยนต์ รถบรรทุก มอเตอร์ไซค์ ฯลฯ) ที่วิ่งบนถนนรวม 453 ล้านคัน แบ่งเป็น “รถยนต์ (รถ 4 ล้อขึ้นไป)” ประมาณ 353 ล้านคัน ส่วนรถพลังงานใหม่/รถไฟฟ้า (New Energy Vehicle-NEV/Electric Vehicle-EV) สำนักงานสถิติของจีนระบุว่า ณ สิ้นปี 2024 มีประมาณ 31.4 ล้านคัน ส่วนประเทศที่มีรถยนต์มากรองลงมาคือ สหรัฐอเมริกา มีมากกว่า 280–290 ล้านคัน และอินเดีย มีประมาณ 70–80 ล้านคัน
การที่ประเทศจีนมีรถยนต์จำนวนมาก ส่งผลให้เกิดปัญหาการจราจรติดขัดและมลพิษ จึงทำให้ต้องมีมาตรการควบคุม เช่น ห้ามขับตามเลขท้ายป้ายทะเบียนรถในเมืองใหญ่ เช่น วันจันทร์ห้ามเลข 1 และ 6 และยังมีการจำกัดวันคี่คู่ โดยใช้ในช่วงมลพิษรุนแรงหรือเหตุการณ์ใหญ่ กำหนดให้ป้ายเลขคี่ขับวันคี่ เลขคู่ขับวันคู่ นอกจากนี้ ห้ามรถต่างจังหวัดเข้าพื้นที่แออัด และระบบโควตาป้ายทะเบียน เช่น สุ่มจับ ประมูล หรือใช้ทั้งสองรูปแบบผสมกัน
จีนส่งเสริมรถพลังงานใหม่ (NEV/EV)
จีนส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้า (EV) และรถยนต์พลังงานใหม่ (NEV)ผ่านชุดนโยบาย “อุดหนุนการซื้อ + สิทธิพิเศษป้ายทะเบียน/การใช้รถ + พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานชาร์จไฟ” อย่างต่อเนื่อง โดยมีรายละเอียดดังนี้
1) มาตรการด้านเงินอุดหนุนและภาษี
- มีนโยบายอุดหนุนการซื้อรถพลังงานใหม่ (NEV) ทั้งฝั่งผู้ผลิตและผู้บริโภคระหว่างปี 2020–2022 หลังจากนั้นจึงค่อย ๆ ลดลง และเปลี่ยนรูปแบบจากให้เงินสดไปเป็นมาตรการภาษีและโครงสร้างพื้นฐาน
- แม้ยุติเงินอุดหนุนซื้อรถระดับชาติปลายปี 2022 แต่ในปี 2024–2025 ยังให้การ “ยกเว้นภาษีสรรพสามิตการซื้อรถ” สำหรับรถ NEV สูงสุด 30,000 หยวนต่อคัน และลดครึ่งหนึ่งในปี 2026–2027 รวมวงเงินสนับสนุนประมาณ 520,000 ล้านหยวน
- มีโครงการ “นำรถเก่าแลกรถใหม่” ให้เงินช่วยเปลี่ยนรถเก่าเป็นรถใหม่ (รวมถึงรถ NEV) แบบจ่ายครั้งเดียว ซึ่งขยายต่อไปถึงปี 2025 หลังจากช่วยผลักดันยอดขายรถ NEV หลายล้านคัน
2) สิทธิพิเศษด้านป้ายทะเบียนและข้อจำกัดการใช้รถ
- ในเมืองใหญ่ที่จำกัดจำนวนป้ายทะเบียนรถน้ำมัน (ต้องจับสลากหรือประมูล) รัฐกันโควตาป้ายจำนวนมากไว้ให้รถ NEV โดยเฉพาะ ช่วยให้จดทะเบียนรถไฟฟ้าได้ง่ายและถูกกว่า
- บางเมืองให้รถ NEV ข้ามขั้นตอนการ “ลงชื่อ-รอจับสลาก” แข่งกันเพื่อได้สิทธิ์จดทะเบียนรถ หรือไม่ต้องเข้าร่วมระบบประมูล ทำให้เจ้าของประหยัดทั้งเวลาและค่าใช้จ่าย
- รถ NEV มักได้รับการยกเว้นจากมาตรการ “ห้ามวิ่งตามเลขทะเบียน” หรือข้อจำกัดการใช้งานในวันคี่คู่ ทำให้ใช้รถได้อิสระกว่าเมื่อเทียบกับรถใช้น้ำมัน
3) สิทธิพิเศษระหว่างใช้งานรถ
- เมืองหลายแห่งให้สิทธิ เช่น ส่วนลดค่าจอดรถ ยกเว้นค่าผ่านทางบางช่วง หรือให้สิทธิตรวจสภาพรถแบบเร่งด่วนสำหรับรถ NEV เพื่อลดต้นทุนการใช้รถระยะยาว
- มีการจัดที่จอดเฉพาะสำหรับรถไฟฟ้าในห้าง สำนักงาน หรือย่านกลางเมือง เพื่อให้การใช้รถ NEV สะดวกกว่ารถน้ำมัน
4) การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานสถานีชาร์จ
- รัฐประกาศ “แผน 3 ปี” เพิ่มกำลังให้โครงข่ายชาร์จ โดยตั้งเป้ามีจุดชาร์จประมาณ 28 ล้านหัวทั่วประเทศภายในปี 2027 และกำลังชาร์จสาธารณะกว่า 300 ล้านกิโลวัตต์ เพียงพอสำหรับรถ EV กว่า 80 ล้านคัน
- มีการอัปเกรดเครือข่ายชาร์จเดิมให้เป็นระบบชาร์จเร็ว โดยเฉพาะตามทางด่วนและในเมืองใหญ่ พร้อมขยายครอบคลุมชนบทและชุมชนที่อยู่อาศัย รวมถึงสนับสนุนการติดตั้งหัวชาร์จส่วนตัวที่บ้าน
5) มาตรการฝั่งผู้ผลิตและอุตสาหกรรม
- นโยบายเดิมสนับสนุนผู้ผลิตรถ NEV ผ่านเงินอุดหนุนการวิจัยและพัฒนา การผลิต และการสร้างห่วงโซ่อุปทาน เช่น ผู้ผลิตรายใหญ่บางรายได้รับเงินอุดหนุนหลายร้อยล้านยูโรในปีเดียว
- ปัจจุบันนโยบายเริ่มหันจากการอุดหนุนตรงไปสู่การ “ผลักให้ตลาดพึ่งตนเอง” โดยยังคงสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐาน มาตรฐานเทคโนโลยี และสิ่งจูงใจที่ไม่ใช่เงินสด เพื่อรักษาการเติบโตโดยไม่เกิดปัญหาล้นกำลังผลิต
แผ่นป้ายทะเบียนรถยนต์จีน
แผ่นป้ายทะเบียนรถยนต์จีนมาตรฐาน ประกอบด้วย ตัวอักษรจีน 1 ตัว แสดงถึง จังหวัดหรือนครปกครองพิเศษ ตามด้วยตัวอักษรละติน 1 ตัว แสดงถึง เมืองหรือเขตในจังหวัดนั้น และตัวเลขหรือตัวอักษรอีก 5 ตัว ซึ่งเป็นรหัสเฉพาะของยานพาหนะ
ส่วนสีของแผ่นป้ายบ่งบอกประเภทยานพาหนะ สีน้ำเงินใช้สำหรับรถยนต์นั่งส่วนบุคคลขนาดเล็ก (น้อยกว่า 6 เมตร) ซึ่งพบบ่อยที่สุด สีเหลืองสำหรับรถบรรทุก รถโดยสาร รถพาณิชย์ รถแท็กซี่ และมอเตอร์ไซค์ สีเขียวสำหรับยานพาหนะพลังงานใหม่ (NEV) โดยมีรหัส D สำหรับรถไฟฟ้าบริสุทธิ์ และ F สำหรับรถไฮบริดหรือเซลล์เชื้อเพลิงไฮโดรเจน นอกจากนี้ สีดำสำหรับรถของชาวต่างชาติหรือสถานทูต สีขาวสำหรับรถทหาร ตำรวจ หรือหน่วยงานรัฐ และสีอื่นๆ สำหรับกรณีพิเศษ
ตัวอย่างป้ายรถยนต์และความหมาย
รถยนต์คันด้านซ้าย
ป้ายสีเขียว หมายถึง “ยานพาหนะพลังงานใหม่” (NEV) เช่น รถไฟฟ้าแบตเตอรี่ หรือรถปลั๊กอินไฮบริด มาตรฐานของรถนั่งส่วนบุคคล ไม่ใช่รถบรรทุกหรือรถพาณิชย์ ตัวอักษรจีน 苏คือ รหัสมณฑลเจียงซู (Jiangsu) ตัวอักษรละติน Eเป็นรหัสเมืองอู๋ซี (Wuxi) ภายในมณฑลเจียงซู
รถยนต์คันด้านขวา
ป้ายพื้นสีน้ำเงิน หมายถึง “รถยนต์นั่งส่วนบุคคลขนาดเล็ก” ที่เป็นเครื่องยนต์สันดาปทั่วไป ไม่ใช่รถบรรทุกหรือรถโดยสารขนาดใหญ่ ตัวอักษรจีน 沪คือ รหัสของนครเซี่ยงไฮ้ (Shanghai) ตัวอักษรละติน Cเป็นรหัสเขตหรือโซนย่อยภายในเซี่ยงไฮ้ ที่ใช้จัดสรรป้ายในเมืองเดียวกัน
จะเห็นได้ว่าจีนได้มีการใช้ระบบป้ายทะเบียนที่สนับสนุนอย่างชัดเจนเพื่อจูงใจให้คนเลือกใช้รถ EV หรือ NEV โดยรถประเภทนี้ได้รับการจัดสรรป้ายทะเบียนและสิทธิพิเศษที่รวดเร็วกว่า เช่น ป้ายทะเบียนสีเขียวหรือต่างรูปแบบที่สะดุดตา ซึ่งช่วยลดข้อจำกัดในการจราจรและภาษี สนับสนุนโดยนโยบายรัฐที่ผูกกับแผนการขยายโครงสร้างพื้นฐานและเงินอุดหนุน ทำให้ผู้ใช้รถ EV/NEV ได้รับความสะดวกและประหยัดต้นทุน ส่งเสริมให้ตลาดเติบโตอย่างรวดเร็วและยั่งยืนในจีน.....
