ปัชโชตสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๕ พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๗ [ฉบับมหาจุฬาฯ]
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค
๑๐. ปัชโชตสูตร
ว่าด้วยแสงสว่าง
[๘๐] เทวดาทูลถามว่า
อะไรเล่าเป็นแสงสว่างในโลก
อะไรเล่าเป็นธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก
อะไรเล่าเป็นสหายในการทำงานของผู้เป็นอยู่
อะไรเล่าเป็นเครื่องสืบต่อชีวิตของเขา
อะไรเล่าย่อมเลี้ยงบุคคลผู้เกียจคร้านและไม่เกียจคร้านดุจมารดาเลี้ยงดูบุตร
หมู่สัตว์ที่มีชีวิตอยู่บนแผ่นดิน อาศัยอะไรเลี้ยงชีพ
พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า
ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก
สติเป็นธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก
ฝูงโคเป็นสหายในการทำงานของผู้เป็นอยู่
ไถเป็นเครื่องสืบต่อชีวิตของเขา
ฝนย่อมเลี้ยงบุคคลผู้เกียจคร้านและไม่เกียจคร้านดุจมารดาเลี้ยงดูบุตร
หมู่สัตว์ที่มีชีวิตอยู่บนแผ่นดิน อาศัยฝนเลี้ยงชีพ
ปัชโชตสูตรที่ ๑๐ จบ
-----------------------------------------
Thank you for the gift of this sutta. It gives me of a Dhamma and a Pāli word.
From ธรรมเครื่องตื่น that made no sense to me, I looked up พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๕ ภาษาบาลี อักษรไทย to get the word ชาคโร (based form ชาคระ; in Roman ‘jāgara’) and looked up:
ชาคระ ชาคะระ (แบบ) น. ความเพียร, ความตื่นอยู่. (ป., ส.). -Royal Institute Dictionary (Th-Th)
jāgara (adj.) [fr. jāgarti] waking, watchful, careful, vigilant, .. Rhys, The Pāli Text Society
I noted that RID defines ชาคระ as a noun, while PTS defines same as adjective. Perhaps, the Royal Institute’s Pāli experts (ราชบัณฑิต) can look into this and also define an easier word for this เครื่องตื่นอยู่ (wakefulness: N. การตื่นตัว -Lexitron En-Th).