สรุปและเรียบเรียงโดย อรรถการ สัตยพาณิชย์
เนื้อหาทั้งหมดนี้เป็นการสรุปจากการบรรยายของ ดร.สุทัด ครองชนม์ นายกสมาคมไทยไอโอที ในหัวข้อ “การใช้ AI และ Data ในการวางแผนและตัดสินใจสำหรับผู้บริหารสถาบันอุดมศึกษา” เกี่ยวข้องกับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI, Big Data และ IoT เพื่อยกระดับการบริหารจัดการองค์กรยุคดิจิทัล โดยมีประเด็นสำคัญที่ครอบคลุม ดังนี้
ภาพรวมและบทบาทของเทคโนโลยีดิจิทัล
ดร.สุทัดชี้ให้เห็นว่า AI ทำหน้าที่เหมือนสมองที่ช่วยให้การตัดสินใจ มีความชาญฉลาด รวดเร็ว แม่นยำ รวมถึงทำให้เห็นโอกาสและความเสี่ยงได้ชัดเจนมากขึ้น ส่วน Big Data ช่วยเก็บรวบรวมข้อมูลมหาศาลที่หลากหลายรูปแบบ ตั้งแต่ข้อมูลโครงสร้าง ข้อมูลกึ่งโครงสร้าง และข้อมูลที่ไม่มีโครงสร้าง เช่น รูปภาพ วิดีโอ เสียง และ Log และระบบ IoT เป็นการเชื่อมต่ออุปกรณ์ผ่านอินเทอร์เน็ตเพื่อเก็บข้อมูลสภาวะแวดล้อม งาน และทรัพยากรอย่างต่อเนื่อง โดยทั้งสามเทคโนโลยีนี้เมื่อใช้งานร่วมกันจะสร้างภาพรวมขององค์กรแบบเรียลไทม์และสนับสนุนการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพสูงสุด
การจัดการข้อมูลในองค์กรยุคใหม่
องค์กรจำเป็นต้องบริหารจัดการข้อมูลที่แตกต่างหลากหลายประเภท เพื่อให้เกิดการวิเคราะห์และนำไปใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ เช่น ข้อมูลนักศึกษา ข้อมูลอาจารย์ ข้อมูลการใช้ทรัพยากร และข้อมูลการเงินในสถาบันอุดมศึกษา ข้อมูลการค้าขายและลูกค้าในธุรกิจค้าปลีกหรือบริการ รวมถึงข้อมูลสถิติของภาครัฐ เช่น การจดทะเบียนรถในกรมการขนส่งทางบก
ดร.สุทัดแนะนำแนวทางการจัดเก็บและบริหารข้อมูลด้วยระบบ Data Warehouse สำหรับข้อมูลเชิงโครงสร้าง Data Lake สำหรับข้อมูลดิบและข้อมูลที่ไม่มีโครงสร้าง และ Lake House ซึ่งเป็นระบบผสมผสานที่ยืดหยุ่นและมีประสิทธิภาพสูง
ตัวอย่างและการประยุกต์ใช้งานจริง
- ธุรกิจค้าปลีก เช่น Amazon.com ร้านหนังสือออนไลน์ ที่นำ Big Data มาช่วยเก็บข้อมูลการซื้อและวิเคราะห์พฤติกรรมลูกค้า
- ร้าน 7-11 และ CJ ใช้ข้อมูลการขายสำหรับการบริหารสินค้าคงคลัง และการจัดสรรสินค้าขนาดต่าง ๆ ให้ตรงกับความต้องการลูกค้า
- ธนาคารไทยพาณิชย์นำข้อมูล Big Data มาวิเคราะห์ความเสี่ยงลูกหนี้ก่อนปล่อยสินเชื่อ ทำให้ลดความเสี่ยงและเพิ่มผลกำไร
- ระบบ Google Map ใช้ AI วิเคราะห์เส้นทาง เลือกเส้นทางที่ดีที่สุดและเร็วที่สุดโดยใช้ข้อมูลความหนาแน่นของการจราจรแบบเรียลไทม์
- After You ใช้ IoT ในการบริหารจัดการห้องเย็นอย่างมีประสิทธิภาพ
- งานบริหารโรงพยาบาล ใช้ AI วิเคราะห์สถานะทางการเงิน ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุน
- งานชลประทานอัจฉริยะ ใช้ Sensor IoT วัดปริมาณน้ำฝนและน้ำในเขื่อน ควบคุมประตูน้ำเพื่อบริหารน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ
- Smart Farm ใช้ IoT ควบคุมระบบรดน้ำและจัดการพลังงานในฟาร์ม เช่น ฟาร์มทุเรียนจังหวัดจันทบุรี
ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์
เนื่องจากการใช้งานระบบดิจิทัลและ IoT มีการเชื่อมต่ออย่างกว้างขวาง การรักษาความปลอดภัยของข้อมูลและระบบเป็นสิ่งที่องค์กรต้องให้ความสำคัญสูงสุด ดร.สุทัดเน้นในเรื่องการป้องกันภัยคุกคามไซเบอร์ การรักษาความปลอดภัยข้อมูลก่อนส่งขึ้น Cloud และมาตรการควบคุมความเสี่ยงด้าน Cybersecurity
การพัฒนาและเตรียมความพร้อมบุคลากรและองค์กร
องค์กรต้องมีการพัฒนาบุคลากรให้มีความรู้และทักษะด้าน AI, Big Data และ IoT รวมถึงตระหนักถึงความสำคัญของการใช้ข้อมูลในการตัดสินใจ (Data-Driven Decision Making) และสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่พร้อมรองรับเทคโนโลยีและนวัตกรรมใหม่ ๆ อย่างต่อเนื่อง
แนวโน้มและอนาคตของ AI และเทคโนโลยีดิจิทัล
ดร.สุทัดกล่าวว่า AI ยังอยู่ในช่วงพัฒนาและปรับตัว ระบบ AI อย่าง ChatGPT พยายามครอบคลุมงานหลายด้านมากขึ้น เทคโนโลยีดิจิทัลจะยังคงพลิกโฉมการทำงานในหลากหลายอุตสาหกรรมและภาคส่วนต่าง ๆ และช่วยให้ประเทศไทยก้าวเข้าสู่ยุคดิจิทัลได้อย่างเต็มตัว
บทบาทของ ดร.สุทัด ครองชนม์ ในฐานะผู้นำสมาคมไทยไอโอที คือการถ่ายทอดแนวคิดและกระตุ้นให้ผู้บริหารทั้งภาครัฐและเอกชน รวมถึงสถาบันการศึกษา ครอบคลุมเรื่องการใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีดิจิทัลในการวางแผน สร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน และเตรียมการรับมือกับความท้าทายใหม่ ๆ ในยุคดิจิทัลนี้
หมายเหตุ ประมวลสรุปการบรรยายของ ดร.สุทัด ครองชนม์ นายกสมาคมไทยไอโอที ในหัวข้อ “การใช้ AI และ Data ในการวางแผนและตัดสินใจสำหรับผู้บริหารสถาบันอุดมศึกษา” หลักสูตรส่งเสริมคุณภาพกรรมการสภาสถาบันอุดมศึกษาและผูบริหารระดับสูงสำหรับสภาสถาบันอุดมศึกษาและผู้บริหาร รุ่นที่ 2 ประจำปีงบประมาณ 2568 (สบส.7) ณ โรงแรมเดอะ เบอร์เคลีย์ ประตูน้ำ กรุงเทพมหานคร
