มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์จัดการประชุมรีทรีตของสภามหาวิทยาลัยที่อุทยานวิทยาศาสตร์ภาคใต้ วันที่ ๒๗ กันยายน ๒๕๖๘ และประชุมสภามหาวิทยาลัยที่วิทยาเขตหาดใหญ่เช้าวันที่ ๒๘ คืนวันที่ ๒๗ กรรมการสภาพักค้างคืนที่โรงแรมเซนทารา กลางเมืองหาดใหญ่
เช้ามืดวันที่ ๒๘ กันยายน ๒๕๖๘ ผมจึงได้โอกาสเดินระลึกความหลังที่ถนนนิพัทธ์อุทิศ ๑, ๒, ๓ เป็นเวลา ๔๕ นาที เดินได้ ๓,๕๐๐ ก้าว เพราะเดินๆ หยุดๆ เพื่อถ่ายรูปสถานที่ต่างๆ เป็นที่ระลึก
จากโรงแรมเซนทารา ผมเลี้ยวขวาเดินไปตามถนนเสน่หานุสรณ์ ชนถนนธรรมนูญวิถี เลี้ยวขวาไปตามถนนธรรมนุญวิถี ผ่านสี่แยกที่ตัดกับถนนนิพัทธ์อุทิศ ๓, ๒, ๑ ผ่านร้านก๋วยเตี๋ยวลูกชิ้นถนัดศรีอันลือชื่อ ไปชนสถานีรถไฟ จึงกลับมาเดินเลี้ยวซ้ายไปตามถนนนิพัทธ์อุทิศ ๑ เดินไปจนชนสี่แยกถนนเพชรเกษม และถนนศุภสารรังสรรค์ ก็เลี้ยวซ้ายไปดูพื้นที่เชิงสะพานข้ามทางรถไฟฝั่งตรงกันข้าม ที่เคยเป็นที่ตั้งของร้านหนังสือ ที่ผมไปซื้อหนังสือแทบทุกสัปดาห์ในเช้าวันเสาร์หรืออาทิตย์ เมื่อหมออมรากับคุณแม่ไปเดินจ่ายตลาดที่ตลาดสดเทศบาล เวลานี้ที่ดังกล่าวเป็นที่ว่าง อาคารไม้สองชั้นที่เคยเป็นร้านหนังสือใหญ่ “หาดใหญ่บรรณาคาร” ถูกรื้อออกไป
ระลึกชาติชีวิตสมัยห้าสิบถึงสามสิบปีก่อน แล้วเดินกลับ ข้ามถนนไปเลี้ยวขวาเดินบนถนนนิพิทธ์อุทิศ ๒ หมายไปดูสภาพร้านต้มเลือดหมูอันลือชื่อ ยังคงอยู่ในสภาพเดิม แต่เวลา ๖ น. ยังไม่มีลูกค้า มีแต่หญิงเจ้าของร้านอายุกว่า ๖๐ นั่งรอลูกค้าอยู่ที่หน้าร้าน
เดินไปตามริมถนนสาย ๒ ที่แล่นในทิศเหนือ-ใต้ ผ่านศาลเจ้าพ่อเสือ ไปจนชนถนนศรีภูวนารถที่แล่นในทิศตะวันออก-ตะวันตก ก็เลี้ยวขวา เดินไปตามถนนศรีภูนารถ เพื่อไปดูสภาพร้านอาหารจีนแต้จิ๋ว “เจงง้วน” ที่อยู่ปลายถนนสาย ๑ มาตัดกับถนนศรีภูวนารถ ที่มีอาหารจานเด็ดคือ เต้าหู้ทอด ปลากระบอกเย็น ผัดสะตอ กระเพาะปลาน้ำแดง เป็นต้น ที่ผมไม่ได้ไปกินกว่า ๒๐ ปีแล้ว
เดินกลับตามริมถนนศรีภูวนารถ จนชนถนนสาย ๓ ก็เลี้ยวซ้าย เดินตามริมถนนสาย ๓ ผ่านร้านอาหารดังหลายร้าน และมูลนิธิจงฮั้วสงเคราะห์คนชราอนาถา วัดกวนอิมซื่อหม่าลู่สิงคโปร์ ศาลเจ้าโรงเจเหลี่ยนฮั่วเกาะกงเตอะถังหาดใหญ่ ข้ามถนนธรรมนูญวิถี เดินต่อไปจนถึงซอยเล็กๆ ทางขวามือก็เดินเข้าไปเพื่อกลับไปยังถนนเสน่หานุสรณ์ และกลับโรงแรมเซนทารา
ได้เห็นว่า ในช่วงสิบปี อาคารในหาดใหญ่เปลี่ยนไม่มาก สังเกตว่ารถที่จอดริมถนนร้อยละ ๘๐ ป้ายทะเบียนมาเลเซีย สะท้อนว่าหาดใหญ่เป็นสถานที่ยอดนิยมในการท่องเที่ยวของคนมาเลย์ ร้านอาหาร ร้านกาแฟ และคนที่มานั่งกิน สะท้อนวัฒนธรรมของคนหาดใหญ่ วัฒนธรรมจีน ที่มีระบบสงเคราะห์คนที่ยากลำบากมีให้เห็นจากมูลนิธิ และศาลเจ้า ที่จริงยังมีโรงพยาบาลของมูลนิธิ ที่วันนี้ผมไม่ได้เดินผ่าน
วิจารณ์ พานิช
๑ ต.ค. ๖๘
รูปหาดใหญ่
1 ถนนเสน่หานุสรณ์
2 ถนนธรรมนุญวิถี
3 ถนนนิพัทธอุทิศ ๑
4 บริเวณที่เคยเป็นร้านหาดใหญ่บรรณาคาร
5 สี่แยกถนนเพชรเกษม ศุภสารรังสรรค์ และนิพัทธอุทิศ ๑
6 ถนนนิพัทธอุทิศ ๒
7 ศาลเจ้าพ่อเสือ
8 ปลายถนนนิพัทธอุทิศ ๓
9 ฌาปนกิจศาลา วัดกวนอิมฯ
10 วัดเลียนฮัวเกาะ
