ว่าด้วยบาดาลมีรากอันเดียว
เอกมูลสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๕ พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๗ [ฉบับมหาจุฬาฯ]
สังยุตตนิกาย สคาถวรรค
๔. เอกมูลสูตร
ว่าด้วยบาดาลมีรากอันเดียว
[๔๔] เทวดากล่าวว่า
บาดาลมีรากอันเดียว (อวิชชา) มีวนเวียน ๒ อย่าง (สัสสตทิฏฐิและอุจเฉททิฏฐิ)
มีมลทิน ๓ ประการ (ราคะ โทสะ โมหะ) มีเครื่องลาด ๕ ประการ (กามคุณทั้ง ๕ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ)
เป็นทะเลหมุนไปได้ทั้ง ๑๒ ด้าน (หมุนไปในอายตนะ ๑๒) ฤาษีข้ามพ้นได้แล้ว
เอกมูลสูตรที่ ๔ จบ
---------------------------------
1) I see that this sutta is about a saying by a ‘deva’ (not the Buddha nor an Arahat).
2) The sutta sumarizes: บาดาล (pātāla, an under world) having one single root (mūla) which is ignorance (อวิชชา, aviccā) in either belief (ทิฏฐิ, diṭṭhi) that ‘life’ is for ever (สัสสตทิฏฐิ) or ‘life’ is just for once (อุจเฉททิฏฐิ). This world is driven by kilesa (ราคะ โทสะ โมหะ), with the help of (or aided by) the 5 senses (รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ), into a whirlpool of 12 [sense] interfaces (อายตนะ ๑๒, 6 internal, 6 external; see diṭṭhi, ทิฏฐิ in ประมวลศัพท์พุทธศาสตร์ by ป.อ. ปยุตฺโต).
3) So much to learn in a sutta so small.