ในระบบครอบครัว และชุมชนนั้น สัตว์จะช่วยกำจัดพืช และวัชพืชในพื้นที่รอบบ้าน พื้นที่การเกษตร และพื้นที่ป่าธรรมชาติ ทำให้พืชพรรณแตกยอดใหม่ และใช้สอยพื้นที่ได้สะดวกขึ้นกว่าเดิม

บันทึกนี้มีวัตถุประสงค์หลักในการวางกรอบแนวคิดให้นักศึกษาทำงานเพื่อวางแผนการทำงานกับชุมชนในระดับต่างๆ ทั้งงานเรียนและงานวิจัย  สำหรับผู้อ่านทั่วไปก็อาจนำกรอบความคิดไปใช้ประโยชน์ได้บ้างตามสมควร

  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">การเลี้ยงสัตว์เป็นกิจกรรมผสมผสานในการทำการเกษตรที่ขาดไม่ได้เพื่อให้ระบบการจัดการระบบนิเวศน์ในระดับแปลงและครัวเรือนเป็นไปอย่างครบถ้วนสมบูรณ์</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ทั้งนี้เนื่องจากระบบการเกษตรก็คือระบบการใช้ที่ดินที่ครอบคลุมในทุกด้านของวัตถุประสงค์การดำรงชีวิตและการใช้ที่ดิน</p> และทั้งพืชและสัตว์เป็นระบบที่พึ่งพากันในหลายๆด้าน ทั้ง <ul>

  • ระบบที่อยู่อาศัย
  • ระบบอาหาร
  • ระบบป้องกันศัตรู
  • </ul><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ระบบที่อยู่อาศัยนั้น พืชเป็นที่พักพิงของสัตว์ เป็นอาหารและระบบการหมุนเวียนอาหาร สำรอง และหมุนเวียนธาตุอาหาร</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ระบบอาหารนั้นพึ่งพากันที่พืชที่ต้องอาศัยการหมุนเวียนธาตุอาหารจากกิจกรรมและขับถ่ายของสัตว์  และสัตว์ก็ใช้พืชเป็นแหล่งอาหารที่เป็นพลังงาน และแร่ธาตุ</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ระบบป้องกันศัตรูนั้น การกินของสัตว์ช่วยกำจัดศัตรูส่วนของพืชที่อาจสะสมโรคให้มีส่วนแตกยอดใหม่อยู่ตลอดเวลา</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">นั่นเป็นการพึ่งพาในระบบของธรรมชาติ</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ในระบบครอบครัว และชุมชนนั้น สัตว์จะช่วยกำจัดพืช และวัชพืชในพื้นที่รอบบ้านพื้นที่การเกษตร และพื้นที่ป่าธรรมชาติ ทำให้พืชพรรณแตกยอดใหม่และใช้สอยพื้นที่ได้สะดวกขึ้นกว่าเดิม</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">การเลี้ยงสัตว์จะช่วยหมุนเวียนการใช้เศษเหลือของพืชอาหาร และเศษอาหารในระดับครัวเรือน และชุมชน เช่นพื้นที่ริมน้ำ ชายป่าไร่นาหลังเก็บเกี่ยวพืช</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ในอดีตเรามีระบบการทำกิจกรรมและการเกษตรที่มีระบบเศษเหลือค่อนข้างมาก อย่างเป็นธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นพืชธรรมชาติตามชายป่า พืชและเศษพืชในไร่นา เช่น ข้าวลีบ รำ ปลายข้าว เศษอาหาร เศษพืช และพืชต่างๆ</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">จึงเหมาะกับการเลี้ยงไก่ หมู วัว ควาย เพื่อการใช้ประโยชน์ในระดับครัวเรือน</p> เมื่อระบบเปลี่ยนไป ทรัพยากรทำให้ไม่เหมาะที่จะเลี้ยงสัตว์ได้อีกต่อไปถ้าจะฝืนก็ต้องมีการปรับกันขนานใหญ่อย่างชัดเจน ในทุกระดับความพยายามในการสนับสนุนการเลี้ยงสัตว์โดยไม่ดูวิถีชุมชนจะประสพกับอุปสรรคนานาประการ ตั้งแต่ <ul>

  • แรงงานที่ต้องใช้ทั้งปริมาณ คุณภาพ และความต่อเนื่อง ทั้งเป็นวัน เป็นฤดู และเป็นปี
  • พื้นที่ในการเลี้ยงทั้งฤดูกาล และระยะยาว
  • อาหารสัตว์ที่จำเป็นต้องมี ทั้งฤดูกาล และระยะยาว
  • </ul>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ดังนั้น จึงจำเป็นต้องวิเคราะห์ให้ชัดเจนในเชิงวิถี ทรัพยากร และความเหมาะสมในชุมชน จึงจะสามารถพัฒนาได้อย่างเป็นจริงและไม่ล้มเหลวอย่างที่ผ่านมา</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ปัญหาทีพบในปัจจุบันคือการไม่วิเคราะห์ศักยภาพ มีแต่วิเคราะห์ความต้องการ ที่ทำให้เกิดความล้มเหลวของโครงการในที่สุด</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ลองกลับมาทบทวนบทเรียนหน่อยนะครับ  ไม่ว่าจะเป็น วัว ควาย หมู เป็ด ไก่ ฯลฯ</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ขอบคุณครับ</p><p> </p>