วันอาทิตย์ที่ ๖ เมษายน ๒๕๖๘ ผมไปร่วมเวที “ครูปล่อยแสง ปี 6 : ฟื้นความเป็น มนุษย์ ในรอยแยกแห่งยุคสมัย” ที่คณะวิทยาการเรียนรู้และศึกษาศาสตร์ ติดตามรายการนี้ย้อนหลังได้ที่ https://www.facebook.com/watch/live/?ref=watch_permalink&v=967673485475115 ได้ความรู้สำหรับนำมาใช้หนุนการเปลี่ยนขาด (transform) ระบบการศึกษาไทย หลายแง่มุม
ประเด็นแรก ‘เรียนคิด ไม่ใช่เรียนรู้’ เป็นคำของคุณแหม่ม วีรพร นิติประภา ในการเสวนาหัวข้อ “สำรวจรอยแยกแห่งยุคสมัยและการดูแลลูกและศิษย์” ที่ตรงกับหนังสือเล่มใหม่ของผม งอกงามความรักเรียน (gotoknow.org/posts/tags/งอกงามความรักเรียน)
ประเด็นที่สอง Socio-Emotional Tool สำหรับหนุนเด็กให้เป็นผู้พัฒนาตัวเองครบด้าน ที่จะมีรายละเอียดในหนังสือ งอกงามความรักเรียน เช่นเดียวกัน
ประเด็นที่สาม แนวทางเกื้อหนุนเด็กหลุดจากระบบการศึกษา โดยครูสอญอ (สัญญา มัครินทร์) ที่ถือว่าเด็กเหล่านี้มีความ “พิเศษ” หาทางหนุนให้เขาค้นพบตัวเอง และช่วยเหลือตัวเองได้ ไม่ใช่เข้าไปสงเคราะห์ เท่ากับเข้าไป “ผูกพัน” (engage) กับเด็กเหล่านี้ ให้เขาค้นพบศักยภาพของตนเอง ที่ผมตีความว่า ตรงตามแนวทางในหนังสือ งอกงามความรักเรียน
ประเด็นที่สี่ การมีครูที่นักเรียนมาขอปรึกษายามทุกข์ใจได้ ตามคำบอกเล่าของครูโบ ลัดดาวรรณ ทองถาวร นำผมสู่ความคิดว่า ทุกโรงเรียน โดยเฉพาะโรงเรียนที่มีนักเรียนวัยรุ่น ควรมีทีมครูที่ปรึกษายามทุกข์ใจ ในหนังสือ งอกงามความรักเรียน มีคำแนะนำให้โรงเรียนมี “พื้นที่พักใจ ฟื้นอารมณ์” ดังที่ผมไปพบที่เดนมาร์ก ที่ Viking International School (https://www.gotoknow.org/posts/719347)
ในภาพรวม การมีโอกาสไปร่วมเวทีครูปล่อยแสงปีที่ ๖ นี้ ผมได้เห็นภาพ “รอยแยก” ของการศึกษาไทยตามแนวทางของเวทีนี้ชัดเจน และพบว่าผมเสนอปรากฏการณ์เดียวกันนี้ในอีกแบบหนึ่ง คือเสนอเป็นโอกาสของ engagement partners ที่หลากหลาย ในการเข้ามาร่วมกันฟื้นคุณภาพระบบการศึกษาไทย ในหนังสือ งอกงามความรักเรียน
วิจารณ์ พานิช
๑ พ.ค. ๖๘
