ตอนเช้าเยี่ยมชมโรงเรียน ตอนบ่ายเที่ยว
Viking International School (1)
ค่ำวันที่ ๙ สิงหาคม ผมเข้าเว็บไซต์ ของโรงเรียน (1) ประทับใจว่าเขาเป็น community of learners ให้ Gemini ช่วยสรุปจุดเด่นคือเขาเน้น student agency และ experiential learning
เมื่อไปเยี่ยมชมจึงพบว่า ที่พิเศษกว่าโรงเรียนอื่นคือ มี therapy dog สองตัว สำหรับคอยช่วยดูแลสุขภาวะของนักเรียน และเป็นโรงเรียนใหม่อายุแค่ ๕ ปี สอนชั้นอนุบาลถึงเกรด ๗ ครูใหญ่ (Ms. Angelika Cullen คนอังกฤษ) และรองครูใหญ่ (Ms. Jenny Hudson Vismark คนอเมริกัน) ทำงานมาตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง ทั้งสองคนย้ายมาเดนมาร์กเพราะแต่งงานกับคนเดนมาร์ก
เป็นโรงเรียนขนาดเล็ก รับนักเรียนอนุบาล ถึง เกรด ๗ และกำลังขยายไปถึง High School มีนักเรียน ๑๐๗ คน ครู ๒๐ จาก ๖ ชาติ จุดเด่นคือ เขาเน้น well-being ของนักเรียนมาก ให้อิสระแก่นักเรียนภายใต้ข้อตกลง ๕ ข้อ คือ 1) Show respect to the people around you 2) Listen quietly when someone is speaking 3) Don’t disturb the ones that are working 4) Help the others 5) Be nice and love each other ในห้องเรียนอนุบาลมีกระโจมเล็กๆ ให้เด็กเข้าไปนั่งหรือนอนสงบ มีห้องเล็กๆ ให้เด็กโตไปจองใช้อยู่คนเดียวในช่วงเวลาสั้นๆ ตรงกับที่ครูใหญ่บอกว่า เขาเอาใจใส่สุขภาวะ (well-being) ของเด็กเป็นพิเศษ
มีป้ายเตือนสติเด็กว่า ให้พูดด้วยเสียงดัง ระดับ ๐ - ๕ ตามในรูป
สภาพของห้องเรียนเปิดสู่ภายนอกได้ง่าย เพื่อให้เด็กออกไปเรียนกลางแจ้ง
เขาให้เราแยกเป็น ๒ กลุ่ม ไปสังเกตชั้นเรียน ได้เห็นชั้นเรียน ป. ๕ ที่มีเด็กราวๆ ๑๕ คน ครูเริ่มต้นตกลงกับนักเรียนก่อน ว่าคาบนี้ต้องการเรียนอะไร แล้วครูสนทนากับนักเรียนเพื่อนำเข้าสู่บทเรียน โดยจับไม้ติ้วให้นักเรียนตอบคำถามครูทีละคน และระหว่างนั้นให้นักเรียนยกมือถามได้ เมื่อถามถึงเด็กชายหน้าแขกที่นั่งแยกจากเพื่อนๆ และหลังห้อง ท่าทีและคำตอบของเขาสะท้อนความไม่พร้อมเรียน ครูผู้ช่วยถลาเข้าไปหาเขาทันทีด้วยหน้าตายิ้มแย้ม ว่าจะให้ช่วยอะไร แต่กิจกรรมก็ดำเนินต่อด้วยดี เราแยกไปอีกห้องหนึ่งก่อนที่การสอนจะเข้าสู่สาระ
อีกห้องหนึ่งเป็นชั้นคละ ป. ๖ และ ๗ เรียนภาษา โดยจับกลุ่ม ๒ - ๓ คนทำโจทย์ ออกไปทำโจทย์นอกห้อง มีครูเดินไปคอยให้คำแนะนำ
สถานที่เล่นด้านหลังโรงเรียนบอกชัดเจนว่า โรงเรียนของเดนมาร์กเน้นการเล่นมากจริงๆ ผมไปเห็นเด็กตัวเล็กๆ เล่นโล้ชิงช้ายางรถยนต์ที่โล้แรงอย่างน่าตกใจ
Viking Ship Museum
(๒) มีพิพิธภัณฑ์เรือรบ เรือสินค้า ไวกิ้ง สมัยพันปีก่อน มีโรงต่อเรือไวกิ้งจัดแสดงให้ชม และมีเรือให้ลงไปเดินชม และลงไปร่วมกันเป็นฝีพาย หรือ “โล้สำเภา” ตามกำหนดเวลา โดยมีคนคอยบอกว่าให้พายด้านไหน
มีการแสดงกระโจมไวกิ้ง และเครื่องใช้ของคนไวกิ้ง ที่น่าสนใจคือเชือกชนิดต่างๆ ทำจากเส้นใยพืชและสัตว์หลากชนิด มีการต่อเรือให้ชม ทั้งเรือขนาดใหญ่ต่อกลางแจ้ง เรือขนาดกลางต่อในโรงต่อ มีนักศึกษาจากวิทยาลัยเทคนิคมาฝึกและแสดงให้ชม
มีห้องจัดแสดงชีวิตความเป็นอยู่ของคนไวกิ้งสมัยพันปีก่อน มีเครื่องใช้ต่างๆ ให้ชม ผมคิดว่านี่เป็นพิพิธภัณฑ์เรือเท่านั้น น่าจะมีพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตคนไวกิ้งให้เข้าชมด้วย เมื่อค้นจึงพบว่ามีอยู่ที่นครออสโลของนอร์เวย์
Roskilde Cathedral
UNESCO ยกย่องให้เป็นมรดกโลก (๓) สร้างประมาณ ค.ศ. ๑๒๐๐ เป็นสถานที่ฝังศพพระเจ้าแผ่นดิน มีตั้งแต่ยุคโบราณจนปัจจุบัน (๑) มีสถานที่ฝังพระบรมศพที่สมเด็จพระราชินีนาถมาร์เกรเธอที่ 2 แห่งเดนมาร์ก ที่เพิ่งสละราชบัลลังก์ไปเมื่อต้นปี ๒๕๖๗ เตรียมไว้สำหรับตนเอง และสถานที่สำคัญคือเสาหินที่พระเจ้าแผ่นดินต่างประเทศไปวัดความสูงไว้ มีของในหลวง ร. ๕, ร.๙ และกรมสมเด็จพระเทพรัตน์ ของไทย ด้วย
สถานที่กว้างขวางและสวยงาม น่าตื่นตาตื่นใจ มีบันไดให้ขึ้นไปชมจากชั้นบนด้วย มีการต่อเติมอาคารแยกออกไปทางด้านข้างทั้งสองข้าง
คุยช่วงอาหารเช้า และเย็น
การคุยหลังอาหารเย็นช่วงแรกท่านทูตอ้อม แนะนำให้รีบอีเมล์ไปขอบคุณครูใหญ่โรงเรียน VIS เพื่อเป็นการแสดงความขอบคุณอย่างมีพลัง
การคุยเรื่องแรงบันดาลใจของครูแต่ละคน นำสู่เรื่องราวของ “เห็นว่าดี แต่ไม่ทำ” นำสู่ข้อสะท้อนคิดคนเดียวของผมว่า เพราะครูขาดสมรรถนะการเป็น Agentic Teacher หรือ Agentic Person ที่มีความสุขจากการมีเป้าหมายที่ท้าทายและสูงส่ง นำสู่การได้ริเริ่ม ฟันฝ่า จนเห็นความสำเร็จเพิ่มขึ้นทีละน้อย เพราะสังคมและการศึกษาของเราส่งเสริมให้คนพอใจอยู่ใน comfort zone โดยไม่รู้ตัว
นำสู่ความคิดเรื่องมิติของความเป็นครูไทย ว่า นอกจาก จิตวิญญาณครู (เพื่อศิษย์) แล้ว ต้องมี จิตวิญญาณของผู้ก่อการพลิกโฉมระบบการศึกษาไทย คือนอกจากโค้ชการเรียนรู้ของศิษย์แล้ว ยังต้องขับเคลื่อนการเรียนรู้ของตนเอง และเพื่อนครู และขับเคลื่อนการเรียนรู้เชิงระบบในโรงเรียนของตน และการเรียนรู้เชิงระบบของการศึกษาไทย
วิจารณ์ พานิช
๑๗ ส.ค. ๖๗
ห้องพัก บ้านเอกอัครราชทูตไทยประจำเดนมาร์ก
1 โรงเรียน Viking International School
2 ตราโรงเรียน บอกค่านิยม ๘ ประการ
3 dog therapist
4 classroom rules
5 ระดับเสียงที่แนะนำ
6 กระโจมสงบใจในห้องเรียน
7 ห้องสงบใจ
8 ครูชั้น IC 4 กำลังเตรียมความพร้อมเข้าสู่บทเรียนของนักเรียน
9 ชั้นเรียนนอกห้อง
10 โล้ชิงช้าน่าหวาดเสียว
11 รูปหมู่
12 ทางเข้า Viking Ship Museum
13 เรือรบไวกิ้งสมัย ๙๐๐ ปีก่อน ต่อขึ้นใหม่
14 โรงต่อเรือ ที่ นศ. วิทยาลัยเทคนิคมาฝึก
15 Roskilde Cathedral
16 ศพโบราณ
17 ถ่ายจากชั้นบนมาทางด้านหน้า

















ขอบคุณครับสำหรับอีกส่วนหนึ่งของทริปเดนมาร์ค ที่ผมคงจัดเข้าข่าย”เห็นดี แต่ไม่ทำ” แม้จะบอกกับตัวเองว่า มีจิตวิญญาณของครู อยู่ก็ตาม แต่อย่างน้อยที่สุดสำหรับตอนนี้ก็คือความชอบใจในกฎ 5 ข้อของโรงเรียนฯ และ voice level ที่จะนำไปใช้และบอกกับทุกคนเท่าที่จะบอกได้…วิโรจน์ ครับ