พักหลังมานี้ แตงโมกลายเป็นผลไม้ที่ถูกพูดถึงกันมากในแวดวงวิทยาศาสตร์ โดยมีงานวิจัยชิ้นใหม่ออกมาบอกว่า การกินแตงโมไม่เพียงแต่อาจช่วยบรรเทาอาการนกเขาไม่ขัน (ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หรือ ED) แต่ยังอาจกระตุ้นความต้องการทางเพศในผู้ชายได้อีกด้วย งานวิจัยนี้สร้างความสนใจไปทั่วโลก ชี้ว่าการผสมผสานกันอย่างลงตัวของสารต้านอนุมูลอิสระและกรดอะมิโนในแตงโม อาจเป็นตัวช่วยจากธรรมชาติสำหรับหนุ่มๆ ที่กำลังเจอปัญหาน้องชายไม่สู้ ทำให้เกิดคำถามตามมาว่า หรือแตงโมจะกลายเป็น “ไวอากร้าธรรมชาติ” ประจำครัวเรือนไทยและที่อื่นๆ ได้จริงหรือ?

แตงโมเป็นผลไม้ขวัญใจคนไทยมาแต่ไหนแต่ไร ไม่ใช่แค่กินดับร้อนแก้กระหายในอากาศบ้านเราเท่านั้น แต่ยังเป็นผลไม้ขาประจำที่เจอได้ทั่วไปทั้งในตลาดสด งานวัด หรือแม้แต่บนโต๊ะกับข้าวในบ้าน แต่พอมีข่าวว่าอาจช่วยเสริมสมรรถภาพทางเพศชายได้ แตงโมก็เลยกลายเป็นจุดตัดที่น่าสนใจระหว่างวัฒนธรรมการกินอยู่กับวิทยาการสมัยใหม่ นับเป็นประเด็นที่น่าจะโดนใจผู้อ่านชาวไทยที่ใส่ใจทั้งเรื่องสุขภาพและเรื่องใกล้ตัว

รายงานล่าสุดจากสื่อต่างประเทศและในภูมิภาค อย่างบทความใน The Sun เมื่อเดือนพฤษภาคม 2568 ที่พาดหัวว่า “ผลไม้ฤดูร้อนอาจช่วยแก้ปัญหาหย่อนสมรรถภาพทางเพศและส่งเสริมชีวิตรักของผู้ชาย จากงานวิจัยใหม่” และบทความจาก Diabetes.co.uk เรื่อง “แตงโมอาจช่วยให้อาการหย่อนสมรรถภาพทางเพศดีขึ้นและเพิ่มความต้องการทางเพศ” ต่างก็เน้นย้ำผลการศึกษาทางคลินิกใหม่ๆ โดยหัวใจสำคัญของเรื่องนี้คืองานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Current Research in Food Science ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ระบุว่า คุณประโยชน์ของแตงโมมาจากสารต้านอนุมูลอิสระที่ออกฤทธิ์ทางชีวภาพ โดยเฉพาะสารอย่างไลโคปีน (lycopene) และกรดอะมิโนซิทรูลีน (citrulline)

ซิทรูลีน ซึ่งมีอยู่มากในเนื้อและเปลือกแตงโม เป็นสารตั้งต้นสำคัญในการผลิตไนตริกออกไซด์ (nitric oxide) ซึ่งเป็นโมเลกุลที่ช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้นโดยทำให้หลอดเลือดขยายตัว กลไกนี้คล้ายกับการทำงานของยาแก้ ED ที่แพทย์สั่งจ่ายหลายตัว เพียงแต่มาในรูปแบบ ‘ธรรมชาติ’ นักวิทยาศาสตร์และผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพชี้ว่า การเพิ่มระดับไนตริกออกไซด์ในร่างกาย “สามารถช่วยให้ผู้ชายแข็งตัวและคงการแข็งตัวไว้ได้ดีขึ้น” ตามที่นักวิจัยอาวุโสท่านหนึ่งให้ความเห็นไว้ในบทความเจาะลึกของ Medical News Today เรื่อง “แตงโมช่วยเรื่องหย่อนสมรรถภาพทางเพศได้จริงหรือ?”

ยิ่งไปกว่านั้น งานทบทวนวรรณกรรมในปี 2566 บน PubMed เรื่อง “ผลของแตงโม (Citrullus lanatus) ต่อภาวะเจริญพันธุ์ของผู้ชาย” ก็ยิ่งตอกย้ำผลการค้นพบเหล่านี้ โดยสรุปว่าการกินแตงโมอาจมีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาที่ส่งเสริมภาวะเจริญพันธุ์ของผู้ชาย ซึ่งสอดคล้องกับมุมมองของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินปัสสาวะและนักโภชนาการในบ้านเรา ที่มองเห็นความเชื่อมโยงกับความเชื่อแต่โบราณเกี่ยวกับอาหารที่ช่วยเสริมพลังหยาง (yang) หรือเพิ่มความคึกคัก หรือแม้กระทั่งเรื่องโชคด้านความรัก

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ก็ยังคงแนะนำด้วยความระมัดระวัง แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินปัสสาวะจากโรงพยาบาลเอกชนชั้นนำแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ ให้ข้อคิดว่า “แม้แตงโมจะมีซิทรูลีนและสารดีๆ อื่นๆ แต่คนไข้ก็ไม่ควรมองว่ามันจะมาแทนที่การรักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศตามมาตรฐานทางการแพทย์ได้ โดยเฉพาะในรายที่เป็นหนักๆ แต่น่าจะมองเป็นทางเลือกเสริมด้านอาหารสำหรับผู้ชายที่อยากดูแลสุขภาพหลอดเลือดและระบบสืบพันธุ์โดยรวมมากกว่า” บทความวิชาการที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ เช่น บทความเรื่อง “กลไกระดับโมเลกุลเบื้องหลังผลของแตงโมต่อการแข็งตัวของอวัยวะเพศ” อธิบายว่า แม้การเสริมซิทรูลีนจะแสดงให้เห็นประโยชน์อยู่บ้าง แต่ผลลัพธ์จะชัดเจนที่สุดในผู้ชายที่มีอาการ ED เพียงเล็กน้อย หรือใช้เป็นตัวช่วยเสริมสำหรับคนที่รักษาด้วยวิธีมาตรฐานอยู่แล้ว

สำหรับคนไทยเรา บทบาทของแตงโมต่อสุขภาพทางเพศยังไปพ้องกับความเชื่อที่มีมานานนับศตวรรษเกี่ยวกับผลไม้ในฐานะยาตามธรรมชาติ ในทางการแพทย์แผนไทย เชื่อกันว่าผลไม้ต่างๆ ช่วยปรับสมดุลธาตุในร่างกาย และแตงโมซึ่งมีฤทธิ์เย็น ก็มักถูกแนะนำให้กินในช่วงหน้าร้อนเพื่อสุขภาพกายและใจที่ดี ดังนั้น แม้วิทยาศาสตร์สมัยใหม่จะมาอธิบายกลไกในระดับโมเลกุล แต่ภูมิปัญญาดั้งเดิมก็ได้ส่งเสริมการกินในลักษณะคล้ายกันนี้มาหลายชั่วอายุคนแล้วแบบเงียบๆ

สิ่งสำคัญคือ งานวิจัยต่างๆ เตือนว่าอย่ากินแตงโมมากเกินไปและอย่าคาดหวังผลลัพธ์ที่เกินจริง โดยระบุว่าแม้แตงโมจะปลอดภัยและโดยทั่วไปไม่มีผลข้างเคียง แต่การกินเยอะๆ ก็ไม่ได้การันตีว่าจะช่วยให้อาการทางเพศดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด นักโภชนาการยังชี้ว่า การปรับเปลี่ยนอาหารเพียงเล็กน้อย ควบคู่ไปกับการดูแลสุขภาพด้านอื่นๆ เช่น ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนัก ควบคุมความดันโลหิต ลดการสูบบุหรี่หรือดื่มเหล้า จะให้ผลลัพธ์โดยรวมที่ดีที่สุดในการป้องกันและบรรเทาภาวะ ED “แม้แตงโมอาจช่วยบรรเทาอาการของโรคหลอดเลือดแดงแข็งในอุ้งเชิงกรานได้ แต่การแก้ที่ต้นเหตุและขจัดสิ่งที่อุดตันหลอดเลือดแดงย่อมดีกว่าเสมอ” นักโภชนาการคลินิกท่านหนึ่งให้คำแนะนำในรายงานปี 2567 โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม

กระแสความสนใจเรื่องการดูแลตัวเอง การใช้สมุนไพร และทางเลือกสุขภาพจากธรรมชาติที่เพิ่มขึ้นในหมู่คนไทย ได้กระตุ้นให้นักวิจัยในประเทศหันมาให้ความสนใจเรื่องนี้เช่นกัน มีงานวิจัยในภูมิภาคอย่างน้อยหนึ่งชิ้นในปี 2567 ซึ่งถูกอ้างถึงในบทความสรุปของคลินิกเสริมสมรรถภาพชายแห่งหนึ่งในกรุงเทพฯ เรื่อง “สุดยอดอาหารสำหรับภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศในปี 2567” จัดให้แตงโมเป็นหนึ่งในอาหารหาง่ายในชีวิตประจำวันที่ช่วยส่งเสริมสุขภาพระบบสืบพันธุ์ของผู้ชาย เคียงข้างกับอาหารยอดฮิตดั้งเดิมอย่าง หอยนางรม กาแฟ และผักใบเขียว

ในอนาคต วงการวิทยาศาสตร์ทั่วโลกยังคงเดินหน้าศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับกลไกที่แท้จริงและศักยภาพในการนำซิทรูลีนและสารประกอบอื่นๆ ในแตงโมมาใช้ประโยชน์ต่อไป การทดลองทางคลินิกที่กำลังทำอยู่ก็กำลังสำรวจว่า อาหารเสริมที่เน้นสารเหล่านี้ หรือสารสกัดจากแตงโมที่ผ่านกระบวนการแล้ว จะให้ผลลัพธ์ที่เข้มข้นกว่าการกินผลไม้สดหรือไม่ หรือจะสามารถนำไปพัฒนาเป็นตำรับยาธรรมชาติใหม่ๆ สำหรับรักษาภาวะ ED ได้หรือไม่ ขณะเดียวกัน หน่วยงานด้านสุขภาพและมหาวิทยาลัยในไทยก็มีแนวโน้มที่จะลงทุนวิจัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับแตงโมพันธุ์ท้องถิ่นและคุณสมบัติทางยา เพื่อเชื่อมองค์ความรู้ดั้งเดิมเข้ากับวิทยาศาสตร์สมัยใหม่

สำหรับตอนนี้ ชายไทยที่อยากเสริมสมรรถภาพทางเพศหรือจัดการกับอาการนกเขาไม่ขันที่ไม่รุนแรง แนะนำให้เพิ่มแตงโมเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของมื้ออาหารที่สมดุลและอร่อย อาจจะกินแบบแช่เย็นชื่นใจเป็นของหวานในหน้าร้อน ปั่นเป็นน้ำแตงโม หรือเป็นผลไม้ตบท้ายตามงานวัดงานรื่นเริงต่างๆ อย่างไรก็ตาม ผู้ชายที่มีปัญหาสุขภาพทางเพศเรื้อรังหรือรุนแรง ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับคำแนะนำที่ถูกต้องและการดูแลที่เหมาะสม

สรุปแล้ว แม้ว่าการยกให้แตงโมเป็น “ไวอากร้าธรรมชาติ” จะฟังดูน่าสนใจ แต่คุณค่าที่แท้จริงของมันอาจอยู่ที่การเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่ดีต่อใจและวิถีชีวิตที่ส่งเสริมไม่ใช่แค่สุขภาพทางเพศ แต่รวมถึงสุขภาพที่ดีโดยรวมด้วย ซึ่งเป็นสาระสำคัญที่สอดคล้องทั้งกับภูมิปัญญาไทยและแนวปฏิบัติสากล

แหล่งข้อมูล: