เศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนา

พระผู้มีพระเมตตา ต่อปวงชนชาวไทย พระผู้มีน้ำพระทัยยิ่งใหญ่ต่อพวกเราชาวไทย พระเจ้าอยู่หัวของเรา

 

ทรงพระเจริญ

ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ

ข้าพระพุทธเจ้า

นายยม นาคสุข

สวัสดีครับ ท่านผู้อ่านทุกท่าน 

ในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงครองราชย์ครบ 60 ปี และในปีนี้เป็นปีมหามงคลยิ่งของพวกเราชาวไทย ที่พระองค์ท่านมีพระชนมายุ ครบ 80 พรรษาในวันที่ 5 ธ.ค. พ.ศ. 2550 นี้ กระผมจึงขอเรียนเชิญชวนพวกเราชาวไทยทั้งหลาย ร่วมใจกันทำความดี ถวายแด่พระองค์ท่าน

ความดีที่ผมปราถนาทำเพื่อร่วมถวายความจงรักภักดีแด่พระองค์ท่าน คือการขอมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

ประการหนึ่ง ด้วยการศึกษาวิชา เศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนา ที่สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์

ประการต่อมา ด้วยการการทำบล็อกนี้ ทำขึ้นเพื่อ เป็นการรวบรวม เรียบเรียง เขียนข้อความ บทความเกี่ยวกับการนำแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนา  เพื่อชี้ให้เห็นว่าเศรษฐกิจพอเพียงไม่ใช่เป็นเรื่องแค่เกษตรกรรมแต่เพียงอย่างเดียว

ประการสุดท้าย ด้วยการยึดมั่น และปฏิบัติตามแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง บูรณาการไปใช้ในชีวิตประจำวันและมีส่วนร่วมในการเผยแพร่องค์ความรู้นี้แก่ นิสิต เจ้าหน้าที่พนักงานทั้งภาครัฐและเอกชน รวมทั้งประชาชนทั่ว ๆ ไป เมื่อมีโอกาสมาถึงจะตั้งใจทำด้วยความรอบรู้และคุณธรรม

ข้อความในบล็อกนี้ จึงเป็นการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาเพื่อชี้ให้เห็นว่า แนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวนั้น ไม่ใช่แค่เรื่องการทำไร่ทำนาแต่เพียงอย่างเดียว  

แต่สามารถใช้เป็นกรอบแนวความคิดในการดำเนินชีวิต เช่นเดียวกับหลักธรรมในศาสนา ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้ทั้งเด็ก ผู้ใหญ่ ทุกเพศ ทุกวัย ทุกสาขาอาชีพสามารถนำไปประยุกต์ใช้ ในการดำเนินชีวิตส่วนตัวและการทำงาน

จึงใคร่ขอเชิญชวนท่านผู้อ่านทุกท่าน ร่วมใจกันทำความดีถวายแด่ในหลวงของเรา ด้วยการช่วยกันศึกษาในเรื่องแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และช่วยกันขับเคลื่อนและปฏิบัติตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง โดยเริ่มจากตัวท่านคนรอบข้าง และแนะนำ สอน บอกต่อกันไป

ขอขอบพระคุณคณาจารย์จากสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ และจากสำนักทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ขอขอบพระคุณ รวมทั้งศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ ที่ได้ประสิทธิ์ประสาทวิชา แนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงให้แก่กระผม

คุณความดีที่คณาจารย์และท่านผู้อ่านได้กระทำ ขอให้บังเกิดผลให้สิ่งศักดิ์สิทธิทั้งหลาย รวมทั้งพระบารมีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จงอำนวยพรให้ท่านจงเจริญด้วย ศีล สมาธิ สติปัญญา พบแต่ความสุข ความเจริญกว้าหน้า ตลอดไป 

สวัสดี 

ยม

ภาพคณะนักศึกษาวิชา เศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนา นิด้า ไปศึกษาดูงาน โครงการในพระราชดำริ ต.แหลมผักเบี้ย จ.เพชรบุรี เมื่อ 24 เม.ย. 2550

ขอบคุณ ศูนย์ขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียง

คณะผู้บิรหารหลักสูตร เศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนา

สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) 

ภาพน้ำเสีย ได้รับการบำบัด โดยใช้ธรรมชาติบำบัดธรรมชาติ  หนึ่งในโครงการพระราชดำริฯ

น้ำเสีย จ.เพรชบุรี ได้รับการบำบัดโดยใช้ธรรมชาติ บำบัดธรรมชาติ นี่คือหนึ่งในพระอัจฉริยภาพของในหลวง ของปวงชนชาวไทย

 พวกเราล้วนภาคภูมิใจ กับแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง ที่ทรงนำมาใช้ในการพัฒนา สิ่งแวดล้อม ที่ ต.แหลมผักเบี้ย จ.เพชรบุรี

 

แดดร้อน ๆ ไม่เป็นอุปสรรค ต่อการศึกษาดูงานครั้งนี้

 

ดูงาน ดูน้ำเสียได้รับการบำบัด น้ำดี สิ่งแวดล้อมดีขึ้น น่าทึ่งจนเกือบหลงทาง

[nash]

ขอร่วมอนุโมทนาในกุศลเจตนาที่ดีค่ะ

 

ขอให้รวบรวมได้มาก ๆ สมดังความปรารถนาทุกประการนะคะ

 

และที่เหนืออื่นใดขอให้ได้มีโอกาสนำสิ่งที่รวบรวมได้ไปปฏิบัติด้วย

 

อยากร่วมด้วยช่วยคิดแต่ตอนนี้ยังนึกไม่ออกค่ะ

 

นึกออกแล้วจะแวะกลับมาคุยด้วยอีกนะคะ

 

สวัสดีค่ะ,

 

ณัชร

[อาจารย์ยม]

” ถ้าไม่มีเศรษฐกิจพอเพียงเวลาไฟดับ[1] …
จะพังหมด จะทำอย่างไร. ที่ที่ต้องใช้ไฟฟ้าก็ต้องแย่ไป.
… หากมีเศรษฐกิจพอเพียงแบบไม่เต็มที่
ถ้าเรามีเครื่องปั่นไฟก็ให้ปั่นไฟ
หรือถ้าขั้นโบราณกว่ามืดก็จุดเทียน
คือมีทางที่จะแก้ปัญหาเสมอ.
… ฉะนั้นเศรษฐกิจพอเพียงนี้ ก็มีเป็นขั้น ๆ
แต่จะบอกว่าเศรษฐกิจพอเพียงนี้
ให้พอเพียงเฉพาะตัวเองร้อยเปอร์เซ็นต์นี่เป็นสิ่งที่ทำไม่ได้.
จะต้องมีการแลกเปลี่ยน ต้องมีการช่วยกัน.
…… พอเพียงในทฤษฎีหลวงนี้ คือให้สามารถที่จะดำเนินงานได้. "พระราชดำรัสเนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนพรรษา 23 ธันวาคม 2542 <div>
<hr><div id="ftn1"> [1] http://www.doae.go.th/report/SE/html/02.htm </div> </div>

[nash]

ป.ล. ลืมบอกไปว่า เห็นด้วยทุกประการค่ะว่า  แนวคิดของพระองค์ท่าน  เหมือนหลักธรรมในพุทธศาสนา คือ ใครก็ได้สามารถนำไปปฏิบัติ  ก็จะเกิดประโยชน์กับผู้นั้นทุก  ๆ ราย

 

และจะว่าไปแล้ว ในฐานะคนที่เคยปฏิบัติธรรมมาบ้าง  แม้จะน้อยนิดเหลือเกิน  แต่ก็รู้สึกได้ว่า ถ้าใครได้ฝึกการเจริญสติตามหลักสติปัฏฐาน  ๔ จนมีความเข้าใจในระดับพื้นฐานระดับหนึ่งแล้ว  จะเข้าใจในหลักเศรษฐกิจพอเพียงได้เอง  และสามารถมีชีวิตอยู่ได้อย่างพอเพียงเป็นธรรมชาติโดยไม่ต้องนั่งถก วิจารณ์ วิจัย หรือวิเคราะห์ หากระบวนการกันเลยล่ะค่ะว่า  ทำอย่างนี้พอเพียงหรือไม่  เพราะความพอเพียงมันออกมาจากข้างในเนื้อแท้ของใจของแต่ละคนเอง

 

ด้วยความเคารพ,

 

ณัชร

[อาจารย์ยม]

ขอบคุณ คุณณัชร   ที่สนใจ ใน blog นี้ ให้กำลังใจ อนุโมทนา และแสดงความคิดเห็นมาให้ผม  โดยเฉพาะข้อคิดในการฝึกการเจริญสติ ตามหลักการที่น่าสนใจหาความรู้เพิ่มเติม  

 

และเห็นด้วยอย่างยิ่งว่า ความพอเพียงนั้นอยู่ในเนื้อแท้ของใจของแต่ละคน ครับ

 

   

[อาจารย์ยม]

ประมวลคำในพระบรมราโชวาท
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช

ที่เกี่ยวข้องกับ
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

การทำงาน[1]  

. . . การทำงานยากลำบากกว่าการเรียน การเรียนนั้นเรียนตามหลักสูตรหรือเรียนวิชาต่าง ๆ ตามที่ทางมหาวิทยาลัยจัดลำดับให้แต่การทำงานไม่มีหลักสูตรวางไว้ จำจะต้องใช้ความริเริ่มและความคิดพิจารณาด้วยตนเองในอันที่จะทำสิ่งใด อย่างไร เมื่อใด หากไม่รู้จักพิจารณาใช้ให้ถูกช่อง ถูกโอกาสถึงมีวิชาอยู่ ก็ไม่เป็นผลแก่งานและแก่ตัวนัก . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
วันที่ ๓ กรกฎาคม ๒๕๑๒    

. . . การทำงานใหญ่ ๆ ทุกอย่าง ต้องการเวลามาก กว่าจะทำสำเร็จ ผู้ที่เริ่มโครงการอาจไม่ทันทำให้สำเร็จโดยตลอดด้วยตนเองก็ได้ ต้องมีผู้อื่นรับทำต่อไป ดังนั้น ไม่ควรยกเอาเรื่องใครเป็นผู้เริ่มงาน ใครเป็นผู้รับช่วงงาน ขึ้นเป็นข้อสำคัญนัก จะต้องถือผลสำเร็จที่จะเกิดจากงาน เป็นใหญ่ยิ่งกว่าสิ่งอื่น . . .

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยศิลปากร
วันที่ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๔   

. . เป็นไปได้ยากยิ่ง ที่ทุกคนจะมีโอกาสได้ทำงานตรงกับวิชาที่เรียนมา หรือพอดีกับคุณวุฒิที่มีอยู่. บางคนอาจต้องทำงานต่ำกว่าระดับวิทยฐานะ บางคนอาจต้องทำงานคนละแนวทางกับที่ศึกษา. จะเป็นอย่างใดก็ตาม ก็ควรยินดีและเต็มใจทำ เพราะแต่ละคนมีพื้นฐานการศึกษาเพียงพออยู่แล้ว ที่จะคิดหาแนวปฏิบัติงานทั้งนั้นให้ดีได้. ข้อสำคัญจึงอยู่ที่ว่า จะต้องตั้งใจทำงานให้จริง ด้วยความคิด ด้วยความพยายาม ด้วยความพอเหมาะพอดี และด้วยความรู้จักสังเกตศึกษา เพื่อให้สามารถทำงานได้เสร็จสมบูรณ์ทุกสิ่ง พร้อมทั้งได้รับความรู้และประสบการณ์เพิ่มพูนขึ้นเป็นลำดับด้วย . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของวิทยาลัยเทคโนโลยีและอาชีวศึกษา
วันที่ ๙ กรกฎาคม ๒๕๓๐   

. . . คนเราเมื่อมีความรู้ความสามารถที่ดีเป็นทุนรอนอยู่จะไม่มีวันอับจนย่อมหาทางสร้างตัวสร้างฐานะให้ก้าวหน้าได้เสมอ. ข้อสำคัญในการสร้างตัวสร้างฐานะนั้นจะต้องถือหลักค่อยเป็นค่อยไป ด้วยความรอบคอบระมัดระวังและความพอเหมาะพอดี ไม่ทำเกินฐานะและกำลัง หรือทำด้วยความเร่งรีบ.เมื่อมีพื้นฐานแน่นหนารองรับพร้อมแล้วจึงค่อยสร้างค่อยเสริมความเจริญก้าวหน้าในระดับที่สูงขึ้น ตามต่อกันไปเป็นลำดับ.ผลที่เกิดขึ้นจึงจะแน่นอน มีหลักเกณฑ์ เป็นประโยชน์แท้และยั่งยืน . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยขอนแก่น
วันที่ ๑๘ ธันวาคม ๒๕๔๐   

. . . วิทยาการแต่ละสาขา ที่บัณฑิตทั้งหลายศึกษาสำเร็จมานั้น มีคุณค่ามากเพราะหากได้นำออกใช้ด้วยความฉลาดไตร่ตรอง ให้ถูกต้องตามหลักการและจุดหมายแล้วอาจยังประโยชน์อันพึงประสงค์แก่ตนและบ้านเมืองได้ไม่มีจำกัด.จึงเป็นการสมควรยิ่งที่แต่ละคนจะพยายามปฏิบัติฝึกฝนให้สามารถใช้วิทยาการได้อย่างมีประสิทธิภาพ.ปัจจัยสำคัญที่จะส่งเสริมให้เกิดความสามารถดังนั้น ได้แก่ความสุจริต หนักแน่นและเป็นระเบียบในการกระทำความประพฤติ อย่างหนึ่ง ในความคิดจิตใจ อีกอย่างหนึ่ง.ความสุจริต หนักแน่นและเป็นระเบียบทั้งสองอย่างนี้ ต่างอาศัยกันและประกอบเกื้อกูลกันอยู่ตลอดเวลา.จำเป็นจะต้องอบรมบำรุงให้เจริญมั่นคงขึ้นด้วยกัน.เมื่อจัดระเบียบในการกระทำและในความคิดได้พร้อมแล้วปัญญาหรือความรู้ความเข้าใจที่ชัดเจนถ่องแท้ ตรงเป้าหมาย ตรงความจริง ก็จะเกิดขึ้น.จะพิจารณาเรื่องราวหรือปัญหาใด ๆก็สามารถเข้าถึงแก่นแท้ของเรื่องนั้นปัญหานั้นได้ทันที โดยปราศจากความลังเลสับสนช่วยให้สามารถใช้วิทยาการสร้างสรรค์งานต่าง ๆ ได้ถูกต้อง พอเหมาะพอดี ไม่มีติดขัดและสัมฤทธิ์ผลที่มุ่งหมายสมบูรณ์บริบูรณ์ทุกส่วน . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
วันที่ ๒๔ มกราคม ๒๕๓๓   

. . บัณฑิตจะทำตัวให้เฉื่อยช้าล้าหลังไม่ได้ แต่หากจำเป็นต้องศึกษาค้นคว้าเพิ่มพูนความรู้ความสามารถของตนอยู่ตลอดเวลาการศึกษาค้นคว้าที่สำคัญและจำเป็นอย่างแรก คือการศึกษาทางแนวลึกอันได้แก่การฝึกฝนค้นคว้าวิชาเฉพาะของแต่ละคน ให้เชี่ยวชำนาญแตกฉานลึกซึ้งและพัฒนาก้าวหน้า. พร้อมกันนั้น ในฐานะนักปฏิบัติ ซึ่งจะต้องทำงานและแก้ปัญหาต่าง ๆร่วมกับผู้อื่นฝ่ายอื่นอยู่เป็นปรกติ
ทุกคนจำเป็นต้องศึกษาทางแนวกว้างควบคู่กันไปด้วย.การศึกษาตามแนวกว้างนี้ หมายถึงการศึกษาให้รู้ ให้ทราบ ถึงวิทยาการสาขาอื่น ๆตลอดจนความรู้รอบตัวเกี่ยวกับสภาวะและวิวัฒนาการของบ้านเมืองและสังคมในทุกแง่มุมเพื่อช่วยให้มองเห็น ให้เข้าใจปัญหาต่าง ๆ อย่างชัดเจนถูกถ้วนและสามารถนำวิชาการด้านของตนประสานเข้ากับวิชาการด้านอื่น ๆ ได้โดยสอดคล้อง ถูกต้องและเหมาะสม . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของสถาบันเทคโนโลยีราชมงคล
วันที่ ๑๙ กรกฎาคม ๒๕๓๓   

. . . การงานทุกอย่างทุกอาชีพ ย่อมจะมีจรรยาบรรณของตนเอง.จรรยาบรรณนั้นจะบัญญัติเป็นลายลักษณ์อักษรหรือไม่ก็ตามแต่ก็เป็นสิ่งที่ยึดถือกันว่าเป็นความดีงาม ที่คนในอาชีพนั้นพึงประพฤติปฏิบัติ.หากผู้ใดล่วงละเมิดก็อาจก่อให้เกิดความเสียหายทั้งแก่บุคคล หมู่คณะ และส่วนรวมได้.เหตุนี้ ผู้ปฏิบัติงานในทุกสาขาอาชีพ นอกจากจะต้องมีความรู้ในสาขาของตนอย่างลึกซึ้งจัดเจนและศึกษาให้ก้าวหน้าอยู่เสมอแล้ว ยังจะต้องยึดมั่นในจรรยาบรรณในวิชาชีพของตนทั้งข้อที่ควรปฏิบัติและไม่พึงปฏิบัติอย่างเคร่งครัดด้วยจึงจะสามารถประพฤติตนปฏิบัติงานให้ประสบความสำเร็จได้รับความเชื่อถือยกย่องในเกียรติ ในศักดิ์ศรี และในความสามารถด้วยประการทั้งปวง . . .

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยมหิดล
วันที่ ๔ กรกฎาคม ๒๕๔๐    

. . . การทำงานให้สำเร็จผลอันพึงประสงค์ได้ด้วยดีนั้น เบื้องต้นแต่ละคนจะต้องมีปณิธานที่เที่ยงตรงในอันที่จะทำงานทำหน้าที่ด้วยความอุตสาหะพยายามและความหนักแน่นอดทนให้บรรลุผลสำเร็จ. เมื่อจะเริ่มงานสิ่งใด ก็ให้พยายามคิดพิจารณาให้จนเห็นจุดหมายเห็นสาระ และประโยชน์ที่แท้ของงานนั้นอย่างแจ่มแจ้งแล้วจึงลงมือกระทำด้วยความตั้งใจ มั่นใจ และด้วยความรับผิดชอบอย่างสูงให้งานดำเนินลุล่วงตลอดไปอย่างต่อเนื่อง โดยมิให้บกพร่องเสียหาย. ข้อสำคัญตลอดเวลาที่ปฏิบัติงาน ต้องพยายามควบคุมกายใจและความคิด ให้สงบตั้งมั่นและหนักแน่นอย่าให้คลายจากความเพียรและอย่าให้หวั่นไหวฟุ้งซ่านไปกับความพอใจไม่พอใจหรืออุปสรรคและปัญหาต่าง ๆ.นอกจากนั้น ยังจะต้องมีความสุจริตใจและจริงใจต่อผู้เกี่ยวข้องร่วมงานทุกฝ่ายทุกคนพร้อมทั้งประพฤติปฏิบัติต่อกันและกันอย่างเหมาะสม
ด้วยความเมตตาอารีและความไม่มีอคติ เพื่อให้สามารถร่วมงานประสานประโยชน์กันได้อย่างสอดคล้องและมีประสิทธิภาพ . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยมหิดล
วันที่ ๕ กรกฎาคม ๒๕๓๓   

 . . . ข้าพเจ้าขอฝากคติไว้เป็นเครื่องกำกับใจ มีคุณธรรมข้อหนึ่งที่สำคัญซึ่งท่านต้องปฏิบัติอย่างเคร่งครัดอยู่เสมอ คือ ความสัตย์สุจริตประเทศบ้านเมืองจะวัฒนาถาวรอยู่ได้ ก็ย่อมอาศัยความสัตย์สุจริตเป็นพื้นฐานท่านทั้งหลายจะออกไปรับราชการก็ดี หรือประกอบกิจการงานส่วนตัวก็ดีขอให้มั่นอยู่ในคุณธรรมทั้ง ๓ ประการคือ สุจริตต่อบ้านเมือง สุจริตต่อประชาชนและสุจริตต่อหน้าที่ ท่านจึงจะเป็นผู้ที่ควรแก่การสรรเสริญของมวลชนทั่วไป . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
วันที่ ๑๒ มิถุนายน ๒๔๙๗       

. . . คนไม่มีความสุจริต คนไม่มีความมั่นคง ชอบแต่มักง่ายไม่มีวันจะสร้างสรรค์ประโยชน์ส่วนรวมที่สำคัญอันใดได้ผู้ที่มีความสุจริตและความมุ่งมั่นเท่านั้นจึงจะทำงานสำคัญยิ่งใหญ่ที่เป็นคุณเป็นประโยชน์แท้จริงได้สำเร็จ . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย
วันที่ ๑๒ กรกฎาคม ๒๕๒๒  

. . . ท่านกำลังมีความตั้งใจดีที่จะทำงานเพื่ออุดมคติพร้อมแล้ว แต่ต่อไปในเมื่อต้องตกอยู่ในสิ่งแวดล้อมหรือภาวะที่แปลกเปลี่ยนไปอาจคลายจากอุดมคติและความสุจริตใจไปได้ไม่ยากนัก ฉะนั้นทุกคนจำเป็นต้องหมั่นใช้ปัญญาพิจารณาการกระทำของตนให้รอบคอบอยู่เสมอระมัดระวังทำการทุกอย่างด้วยเหตุผล ด้วยความมีสติ และด้วยความรู้ตัวเพื่อเอาชนะความชั่วร้ายทั้งมวลให้ได้โดยตลอดและสามารถก้าวไปถึงความสำเร็จที่แท้จริง ทั้งในการงานและการครองชีวิต . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรและอนุปริญญาบัตรของจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย
วันที่ ๑๓ กรกฎาคม ๒๕๑๖   

 . . . ความเจริญมั่นคงของประเทศชาติไม่ว่าจะเป็นด้านเศรษฐกิจหรือสังคมก็ตามย่อมขึ้นอยู่กับฐานะความเจริญมั่นคงของบุคคลในชาติเป็นสำคัญ.และความเจริญของคนทั้งหลายนั้น จะเกิดมีได้ก็ด้วยการประพฤติชอบและการหาเลี้ยงชีพชอบ. ผู้ที่จะสามารถประพฤติปฏิบัติได้ดังนี้จำเป็นจะต้องมีทั้งวิชาความรู้ ทั้งหลักธรรมทางศาสนาเพราะสิ่งแรกเป็นปัจจัยสำหรับใช้กระทำการงานสิ่งหลังเป็นปัจจัยสำหรับส่งเสริมความประพฤติและการปฏิบัติการงานให้ชอบให้ถูกต้องและเป็นธรรม. วิชาการกับหลักธรรมนี้มีประกอบกันพร้อมในผู้ใดผู้นั้นย่อมจะประสบความสุขและความสำเร็จทั้งในชีวิตและกิจการงานซึ่งย่อมจะส่งผลสะท้อนถึงส่วนรวมต่อไป คือทำให้บ้านเมืองมีความเจริญมั่นคงทำให้สังคมเป็นสังคมที่ผาสุขสงบ น่าอยู่น่าอาศัย . . . 

พระราชดำรัส
พระราชทานเพื่อเชิญไปอ่านในการสัมมนาของ
มูลนิธิช่วยเหลือเด็กกำพร้าของสตรีไทยมุสลิมแห่งประเทศไทยฯ
วันที่ ๑ พฤศจิกายน ๒๕๔๐     

. . . ในการดำรงตนในภายหน้านั้น ท่านจะต้องประพฤติให้ดีให้เหมาะสมแก่ฐานะรู้จักผิดและชอบ ประกอบอาชีพโดยสัมมาอาชีวะ ไม่เสเพลและไม่ปล่อยตนให้เป็นทาษแห่งอบายมุขต่าง ๆ ดังนี้แล้วท่านก็จะสามารถเป็นที่พึ่งแก่ตนเองและครอบครัวของท่านและจะเป็นที่นับถือของบุคคลอื่น
     ในวงสังคมนั้นเล่าท่านจะต้องรักษามารยาทอันดีงามสำหรับสุภาพชน รู้จักสัมมาคารวะ ไม่แข็งกระด้างมีความอ่อนโยน แต่ไม่อ่อนแอ พร้อมจะเสียสละประโยชน์ส่วนตนเพื่อส่วนรวมวางตนให้ดีเพื่อเป็นแบบอย่างให้สมเกียรติที่เป็นบัณฑิตและพยายามบำเพ็ญกรณียกิจเพื่อเป็นกำลังแก่ชาติบ้านเมืองเป็นทางส่งเสริมเกียรติคุณของตนเองและของสถานศึกษาอันมีเกียรติของท่าน . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
วันที่ ๒๕ มิถุนายน ๒๔๙๖   

. . การมีความรู้ความถนัดทางทฤษฎีประการเดียวไม่เพียงพอที่จะทำให้บุคคลสามารถปฏิบัติงานได้เต็มที่ผู้ที่ฉลาดสามารถแต่ในหลักวิชา โดยปรกติวิสัยจะได้แต่เพียงชี้นิ้วให้ผู้อื่นทำซึ่งเป็นการไม่ศักดิ์สิทธิ์ ไม่อาจทำให้ผู้ใดเชื่อถือหรือเชื่อฟังอย่างสนิทใจได้เหตุด้วยไม่แน่ใจว่าผู้ชี้นิ้วเองจะรู้จริง ทำได้จริงหรือหาไม่ความสำเร็จทั้งสิ้นเกิดขึ้นได้เพราะการลงมือกระทำ ดังนั้นผู้ที่ชำนิชำนาญทั้งทางทฤษฎีและทางปฏิบัติ จึงจัดว่ามีคุณสมบัติครบถ้วนและมีขีดความสามารถสูงเป็นที่เชื่อใจและวางใจได้ว่าจะดำเนินงานทั้งปวงอย่างมีประสิทธิภาพเพราะสามารถทำงาน สั่งงาน และสั่งคนได้อย่างถูกต้องแท้จริง . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า
วันที่ ๑๘ ตุลาคม ๒๕๑๗     .

 . . ความรู้ที่ศึกษามา ซึ่งเป็นความรู้ทางทฤษฎี นั้นคือรากฐานและต้นทุนสำคัญสำหรับที่จะนำไปปฏิบัติงานการ ความรู้ทางทฤษฎีนี้จำเป็นที่จะต้องทบทวนเสริมสร้างอยู่เสมอ และนำมาประกอบการปฏิบัติเมื่อเอาความรู้ทางทฤษฎีมาประสมประสานปรุงแต่งกับความรู้จากการปฏิบัติอย่างสอดคล้องเหมาะสมแล้ว งานที่ทำก็จะบรรลุผลที่จะพึงภาคภูมิใจได้สมปรารถนา . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
วันที่ ๒๓ มิถุนายน ๒๕๑๙   

. . . การที่จะร่วมมือกันทำให้งานราบรื่น สำเร็จและดำเนินก้าวหน้าต่อเนื่องกันไปได้นั้นนักปฏิบัติงานทุกคนจะต้องมีวินัยสำหรับใช้กับตนเอง คือ ต้องไม่ประมาทปัญญาต้องรักษาความจริงใจ ต้องสลัดทิ้งความคิดจิตใจที่ต่ำทรามอ่อนแอและต้องทราบตระหนักในความสำรวม ไม่ฟุ้งเฟ้อซึ่งเป็นข้อปฏิบัติที่จะช่วยให้งานเป็นงานและให้ชีวิตมั่นคงเป็นสุข . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
วันที่ ๒๑ มิถุนายน ๒๕๒๑  

 . . ความสามัคคีพร้อมเพรียงกันเป็นพื้นฐานที่สำคัญยิ่งในการปฏิบัติบริหารงานใหญ่ๆเช่นงานของแผ่นดิน. และความสามัคคีนี้จะเกิดมีขึ้นมั่นคงได้ก็ด้วยบุคคลในหมู่ในคณะมีคุณธรรมเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวผูกพันจิตใจของกันและกันไว้.คุณธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจนั้นประการหนึ่งได้แก่การให้คือให้การสงเคราะห์ช่วยเหลือกัน ให้อภัยไม่ถือโทษกันให้คำแนะนำตักเตือนที่ดีต่อกัน. ประการที่สอง ได้แก่การมีวาจาดี คือพูดแต่คำสัจคำจริงต่อกัน พูดให้กำลังใจกัน พูดแนะนำประโยชน์กัน และพูดให้รักใคร่ปรองดองกัน.ประการที่สามได้แก่การทำประโยชน์ให้กันและกันคือประพฤติปฏิบัติตนให้เกิดประโยชน์เกื้อกูล ทั้งแก่กันและกันและแก่หมู่คณะโดยส่วนรวม. ประการที่สี่ได้แก่การวางตนได้สม่ำเสมออย่างเหมาะสม.คือไม่ทำตัวให้ดีเด่นเกินกว่าผู้อื่น และไม่ด้อยให้ต่ำทรามไปจากหมู่คณะ.หมู่คณะใดมีคุณธรรมเครื่องยึดเหนี่ยวกันไว้ดังกล่าวหมู่คณะนั้นย่อมจะมีความเจริญมั่นคงขึ้นด้วยสามัคคีธรรม . . . 

พระราชดำรัส
พระราชทานแก่สามัคคีสมาคมฯ
ในการเปิดประชุมประจำปี ๒๕๒๕
ระหว่างวันที่ ๑๐-๑๑ เมษายน ๒๕๒๕   

. . . การทำงานนั้น กล่าวโดยสรุป ขึ้นอยู่กับความสามารถสองอย่างเป็นสำคัญคือความสามารถในการใช้วิชาการอย่างหนึ่งกับความสามารถในการสัมพันธ์ติดต่อและประสานกับผู้อื่นไม่ว่าจะในวงงานเดียวกันหรือต่างวงงานกัน อีกอย่างหนึ่งทั้งสองประการนี้ย่อมดำเนินควบคู่ไปด้วยกันและจำเป็นที่จะต้องกระทำด้วยจิตใจที่ใสสะอาดปราศจากอคติต้องกระทำด้วยความคิดความเห็นที่อิสระ เป็นกลาง ถูกต้องตามหลักเหตุผลจึงจะมีความกระจ่างแจ่มแจ้งเกิดขึ้นเป็นปัจจัยสำคัญช่วยให้สามารถมองเห็นถึงกระบวนการปฏิบัติทั้งปวงได้โดยตลอดซึ่งจะยังผลให้งานทุกอย่างลุล่วงถึงจุดประสงค์และบรรลุประโยชน์ที่ต้องการโดยครบถ้วนแท้จริงในที่สุด . . . 

พระบรมราโชวาท
ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ สงขลา
วันที่ ๑๙ สิงหาคม ๒๕๑๗    

. . การตั้งต้นงานนี้สำคัญที่สุด. คำว่า "ตั้ง" นั้นก็มีไว้ เพราะว่าสำหรับทำงานใดๆ ก็จะต้องมีความตั้งใจ ตั้งใจนั้นก็คือเอาใจตั้งในงานหรืออีกอย่างเอางานมาตั้งไว้ข้างหน้าใจ เมื่อเอางานมาตั้งไว้ข้างหน้าใจหรือเอาใจตั้งไว้ในงานนั้น เชื่อว่างานก็คงจะสำเร็จลุล่วงไปได้โดยดีตั้งใจนั้นก็ประกอบด้วยการตั้งทุกสิ่งทุกอย่างที่มีอยู่ในใจ คือ ความสามารถ ความรู้และความดีของตัว ให้ใส่ลงไปในงาน และงานนั้นก็จะมีความสำเร็จ มีคุณและเป็นเกียรติสำหรับตนเอง เป็นเกียรติสำหรับหมู่คณะสำหรับประเทศชาติ . . . 

พระราชดำรัส
ในโอกาสที่นายกรัฐมนตรี นำคณะรัฐมนตรีเฝ้าฯ
ถวายสัตย์ปฏิญาณตนก่อนเข้ารับหน้าที่
วันที่ ๑๖ ธันวาคม ๒๕๓๓    

(มีต่อในคราวหน้า)

---

[1] http://www.onec.go.th/khamphorson/p123.htm

[อาจารย์ยม]

ความหมาย : เศรษฐกิจพอเพียง หรือ ระบบเศรษฐกิจที่พึ่งตนเองได้[1]

 

  

 เศรษฐกิจพอเพียงระดับชุมชนเมืองฯ หมายถึง ความสามารถของชุมชนเมือง รัฐ ประเทศ หรือภูมิภาคหนึ่ง ๆ ในการผลิตสินค้าและบริการทุกชนิดเพื่อเลี้ยงสังคมนั้น ๆ ได้โดยไม่ต้องพึ่งพาปัจจัยต่างๆ ที่เราไม่ได้เป็นเจ้าของ

<div class="content">

เศรษฐกิจพอเพียงในระดับบุคคลนั้น คือ ความสามารถในการดำรงชีวิตได้อย่างไม่เดือดร้อน มีความเป็นอยู่อย่างประมาณตน ตามฐานะ ตามอัตภาพ   และที่สำคัญไม่หลงใหลไปตามกระแสของวัตถุนิยม มีอิสรภาพ เสรีภาพ ไม่พันธนาการอยู่กับสิ่งใด กล่าวโดยสรุป เศรษฐกิจพอเพียงคือ หันกลับมายึดเส้นทางสายกลาง ในการดำรงชีพหลักการพึ่งตนเอง อาจจะแยกแยะโดยยึดหลักสำคัญอยู่ 6 ประการ คือ </div><div class="content"><ol>

ด้านจิตใจ ทำตนให้เป็นที่พึ่งตนเอง มีจิตสำนึกที่ดี สร้างสรรค์ให้ตนเองและชาติโดยรวม มีจิตใจเอื้ออาทร ประณีประนอม เห็นประโยชน์ส่วนรวมเป็นที่ตั้ง

ด้านร่างกาย รับประทานอาหารที่พอเพียง ไม่ฟุ่มเฟือย รับประทานอาหารที่มีคุณค่าตามหลักโภชนาการ ในปริมาณที่พอเหมาะ ไม่เกินไป ไม่รับหรือเสพของที่ไม่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เช่น สุรา ของมึนเมา เป็นต้น

ด้านสังคม แต่ละชุมชนต้องช่วยเหลือเกื้อกูลกัน เชื่อมโยงกันเป็นเครือข่ายชุมชนที่แข็งแรง เป็นอิสระ 

 ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ให้ใช้และจัดการอย่างฉลาด พร้อมทั้งหาทางเพิ่มมูลค่า โดยให้ยึดอยู่บนหลักการของความยั่งยืน

ด้านเทคโนโลยี จากสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็วเทคโนโลยีที่เข้ามาใหม่มีทั้งดีและไม่ดี¨Öงต้องแยกแยะบนพื้นฐานของภูมิปัญญาชาวบ้านและ
เลือกใช้เฉพาะที่สอดคล้องกับความต้องการ และสภาพแวดล้อม และควรพัฒนาเทคโนโลยีจากภูมิปัญญาของเราเอง 

 ด้านเศรษฐกิจ แต่เดิมนักพัฒนามักมุ่งที่การเพิ่มรายได้ และไม่มีการมุ่งที่การลดรายจ่าย ในเวลาเช่นนี้จะต้องปรับทิศทางใหม่ คือ จะต้องมุ่งลดรายจ่ายก่อน เป็นสำคัญ และยึดหลักพออยู่ พอกิน พอใช้

</ol></div><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal"> </p><p>ได้มีพระราชกระแสด้วยว่า “…หากพวกเราร่วมมือร่วมใจกันทำสัก 1/4 ประเทศชาติของเราก็สามารถรอดพ้นจากวิกฤติได้…”นอกจากนี้ เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2541 ที่ผ่านมา ได้พระราชทานพระราชดำรัสเพิ่มเติมในเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง ดังนี้  </p><p>“…คำว่าพอเพียงมีความหมายกว้างออกไปอีก ไม่ได้หมายถึงการมีพอใช้สำหรับใช้ของตัวเอง มีความหมายว่าพอมีพอกิน…พอมีพอกินนี้ ก็แปลว่า เศรษฐกิจพอเพียงนั่นเอง…”  </p><p>“…ให้พอเพียงนี้ก็หมายความว่า มีกินมีอยู่ไม่ฟุ่มเฟือย ไม่หรูหราก็ได้ แต่ว่าพอ แม้บางอย่างอาจจะดูฟุ่มเฟือย แต่ก็ทำให้มีความสุข ถ้าทำได้ก็สมควรที่จะทำสมควรที่จะปฏิบัติ…”  </p><p>“…Self-sufficiency นั้นหมายความว่า ผลิตอะไรมีพอที่จะใช้ ไม่ต้องไปขอยืมคนอื่น อยู่ได้ด้วยตนเอง…” </p><p>“…คนเราถ้าพอในความต้องการ มันก็มีความโลภน้อย เมื่อมีความโลภน้อย ก็เบียดเบียนคนอื่นน้อย ถ้าประเทศใดมีความคิดอันนี้ มีความคิดว่าทำอะไรต้องพอเพียง หมายความว่า พอประมาณ ซื่อตรง ไม่โลภอย่างมาก คนเราก็อยู่เป็นสุข…”  </p><div class="MsoNormal" align="center" style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center"><hr></div>[1] http://www.sudyord.com/ecommerce/king-2002/ouddy-oud/project1.html 

[อาจารย์ยม]

จากการพิจาณากระแสพระราชดำรัสและพระบรมราโชวาท ข้างต้น สรุปได้ว่า มีคำ ซึ่งเกี่ยวข้องกับ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง อยู่หลายคำ ที่จะทำให้เข้าใจแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ได้ดีขึ้น คำดังกล่าว มีดังต่อไปนี้

1.    ความพอประมาณ

Ø     พอมีพอกิน

Ø     ไม่ฟุ่มเฟือย ไม่หรูหรา

Ø     มีพอที่จะใช้ ไม่ต้องไปขอยืมคน

Ø     อยู่ได้ด้วยตนเอง

Ø     พอในความต้องการ

Ø     ด้วยความพอเหมาะพอดี

Ø     ถูกต้อง พอเหมาะพอดี

Ø     ไม่ทำเกินฐานะและกำลัง

Ø     ค่อยเป็นค่อยไป ด้วยความรอบคอบ ระมัดระวังและความพอเหมาะพอดี

Ø     ทำการทุกอย่าง ด้วยความมีสติ  

 

2.    ความมีเหตุผล

Ø     ความคิดพิจารณาด้วยตนเอง

Ø     ตรงเป้าหมาย ตรงความจริง

Ø     ถูกต้องตามหลักเหตุผล

Ø     ถูกต้อง และเหมาะสม

Ø     ทำการทุกอย่างด้วยเหตุผล ด้วยความมีสติ และด้วยความรู้ตัว

Ø     รู้จักสังเกตศึกษา เพื่อให้สามารถทำงานได้เสร็จสมบูรณ์ทุกสิ่ง

 

 3.    การมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว

Ø     มีทางที่จะแก้ปัญหาเสมอ

Ø     ผลสำเร็จที่จะเกิดจากงาน เป็นใหญ่ยิ่งกว่าสิ่งอื่น

Ø     ไม่ประมาทปัญญา

Ø     ค่อยเป็นค่อยไป ด้วยความรอบคอบ

Ø     เมื่อมีพื้นฐานแน่นหนารองรับพร้อมแล้ว จึงค่อยสร้างค่อยเสริมความเจริญก้าวหน้าในระดับที่สูงขึ้น ตามต่อกันไปเป็นลำดับ.

Ø     ควบคุมกายใจและความคิด 

4.    เงื่อนไขความรู้

Ø     ศึกษาให้รู้ ให้ทราบ

Ø     เข้าถึงแก่นแท้ของเรื่องนั้นปัญหา

Ø     เข้าใจปัญหาต่าง ๆ อย่างชัดเจนถูกถ้วนØ     มีความรู้

Ø     ความรู้ และความดีของตัว ให้ใส่ลงไปในงาน

Ø     ชำนาญทั้งทางทฤษฎีและทางปฏิบัติ

Ø     ทำการทุกอย่างด้วยความรู้ตัว

Ø     เห็นจุดหมาย เห็นสาระ และประโยชน์ที่แท้ของงานนั้นอย่างแจ่มแจ้ง

Ø     นำวิชาการด้านของตนประสานเข้ากับวิชาการด้านอื่น ๆ ได้โดยสอดคล้อง ถูกต้อง และเหมาะสม . . . 

 

5.    เงื่อนไขคุณธรรม

Ø     มีคุณธรรม

Ø     เมื่อมีการแลกเปลี่ยน ต้องมีการช่วยกันร่วมมือร่วมใจกัน

Ø     แก้ปัญหาต่าง ๆ ร่วมกับผู้อื่นฝ่ายอื่นอยู่เป็นปรกติ

Ø     ความสุจริตใจและจริงใจ

Ø     เมตตาอารีและความไม่มีอคติ

Ø     ไม่เสเพล และไม่ปล่อยตนให้เป็นทาษแห่งอบายมุขต่าง ๆ

Ø     ยึดมั่นในจรรยาบรรณในวิชาชีพของตน

Ø     วางตนได้สม่ำเสมออย่างเหมาะสม.

Ø     ความรู้ และความดีของตัว ให้ใส่ลงไปในงาน

Ø     เป็นกลาง

Ø     วิชาการกับหลักธรรมนี้มีประกอบกันพร้อม

Ø     รู้จักสัมมาคารวะ ไม่แข็งกระด้าง มีความอ่อนโยน แต่ไม่อ่อนแอ

[อาจารย์ยม]

ความแตกต่างระหว่างเศรษฐกิจทุนนิยม กับระบบเศรษฐกิจพอเพียง

   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; tab-stops: list 0cm" class="MsoNormal">ระบบเศรษฐกิจทุนนิยมกับระบบเศรษฐกิจพอเพียงมีรากฐานที่ต่างกัน เศรษฐกิจทุนนิยมอยู่บนคำถามที่ว่า “ทำอย่างไรจะรวย” จะแก้ความยากจนไม่ได้ จึงนำไปสู่พฤติกรรม  คนแข็งแรงจะเอาเปรียบคนอ่อนแอ และขาดความเป็นธรรมทางสังคม </p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; tab-stops: list 0cm" class="MsoNormal">แต่โบราณมาเราถือว่าความประหยัดเป็นของดี แต่ในระบบเศรษฐกิจทุนนิยมถือว่า ต้องกระตุ้นการบริโภค จึงจะทำให้เศรษฐกิจดี ก่อให้เกิดการเพิ่มกิจกรรมทางเศรษฐกิจ เช่น การผลิตสินค้า การซื้อ การขาย การโฆษณา การเพิ่มการบริโภค เป็นการเพิ่มการใช้พลังงานและทรัพยากรต่างๆ ที่มีอยู่อย่างจำกัด ทำให้เกิดการทำลายสิ่งแวดล้อมมากขึ้น และเมื่อน้ำมันขึ้นราคาก็เลี้ยวมากระทบระบบเศรษฐกิจทั้งหมด เดือดร้อนวุ่นวายวิกฤต เป็นวงจรแห่งความวิกฤตโดยแท้ </p>  แต่เศรษฐกิจพอเพียงนั้นอยู่บนฐานของความเพียร สัมมาชีพ การพึ่งตนเอง การประหยัด การไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม การรู้ความพอดี การมีไมตรีจิตต่อกัน การพัฒนาจิตใจให้สูงยิ่งๆ ขึ้น นั่นคืออยู่บนฐานของความดีนั่นเอง  

[อาจารย์ยม]

ความพอดี ทางสายกลางตามแนวคิด เศรษฐกิจพอเพียงเศรษฐกิจพอเพียง เป็นพระราชดำรัสที่พระราชทานให้ประชาชนดำเนินตามวิถีแห่งการดำรงชีพที่สมบูรณ์ เป็น วิถีชีวิตไทยที่ยึดเส้นทางสายกลางของความพอดี คือ<ol>

ความพอดีด้านจิตใจ : ต้องเข้มแข็ง สามารถพึ่งตน เองได้ มีจิตสำนึกที่ดีเอื้ออาทร ประณีประนอม นึกถึงผล ประโยชน์ส่วนรวม

ความพอดีด้านสังคม : ต้องมีความช่วยเหลือเกื้อกูลกันสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชน รู้จักผนึกกำลัง และที่สำคัญมีกระบวนการเรียนรู้ที่เกิดจากฐานรากที่มั่นคงและแข็งแรง

ความพอดีด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม :รู้จักใช้และจัดการอย่างฉลาดและรอบคอบ เพื่อให้เกิดความยั่งยืน สูงสุดและที่สำคัญใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ในประเทศ เพื่อพัฒนาประเทศให้มั่นคงอยู่เป็นขั้นเป็นตอนไป

ความพอดีด้านเทคโนโลยี : รู้จักใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมให้สอดคล้องกับความต้องการ และควรพัฒนาเทคโนโลยีจากภูมิปัญญาชาวบ้านของเราเอง และสอดคล้องเป็นประโยชน์ต่อสภาพแวดล้อมของเราเอง

ความพอดีด้านเศรษฐกิจ : เพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย ดำรงชีวิตอย่างพอควร พออยู่พอกิน สมควรตามอัตตภาพ และ ฐานะของตน

</ol>

[อาจารย์ยม]

การบริหารจัดการที่ดีกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 54pt; tab-stops: list 0cm" class="MsoNormal"> ในทางปฏิบัติ แนวคิดเรื่อง Good Governance เป็นที่รู้จักแพร่หลายอย่างกว้างขวาง เมื่อธนาคารโลก (World Bank) ได้นำแนวคิดดังกล่าวมาใช้ในการกำหนดนโยบายการให้กู้เงินกับประเทศใน ซีกโลกใต้ ตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1980 เพื่อแก้ปัญหาเรื่องความไร้ประสิทธิภาพและการคอรัปชั่นของรัฐบาลในประเทศกำลังพัฒนา (นฤมล ทับจุมพล 2541) </p>ทั้งนี้เมื่อพิจารณาหาที่มารากฐานของแนวคิดดังกล่าวพบว่า ปัจจุบันการค้นหาความหมายและคุณค่าของแนวคิดดังกล่าวมีการศึกษาในวงกว้าง และมีเอกสารอยู่มากมาย โดยการศึกษาประเด็นนี้ส่วนใหญ่เป็นการศึกษาที่ตั้งอยู่บนรากฐานของแนวคิดในการพัฒนา ภาครัฐ หรือภาคเอกชนในอดีต เช่น แนวคิดเรื่อง Public Sector Reform, Civil Service Reform, Bureaucratic Reform, Financial Management and Budgeting Reform Re-engineering, Re-inventing เป็นต้น  Bad Governance กับ Good Governance[1] คุณลักษณะและองค์ประกอบของ Good Governance โดยเปรียบเทียบกับ Bad Governance ไว้ดังนี้

Bad Governance UNDP ชี้ว่าหากสังคมใดมีลักษณะ Bad Governance จะสามารถดูได้จากตัวชี้วัดหลายประการ อาทิเช่น <ol>

ประชาชนในสังคมได้รับบริการสาธารณะที่ไม่มีคุณภาพ จากหน่วยงานราชการหรือรัฐวิสาหกิจ

ประเทศขาดศักยภาพในการกำหนดหรือดำเนินนโยบาย หรือแม้แต่การตัดสินใจด้านนโยบายในแต่ละวันก็มักจะผิดพลาดและสับสน ไม่ได้อยู่บนพื้นฐานทางวิชาการและเหตุผล

การบริหารการคลังของประเทศล้มเหลว ซึ่งรวมถึงปัญหาการเงินการคลังของประเทศและการกำหนดงบประมาณที่ไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง ไม่สร้างสรรค์ในการพัฒนาประเทศ และการควบคุมการใช้จ่ายที่ไร้ประสิทธิภาพ และประสิทธิผล

การกำหนดกฎระเบียบที่ไม่สามารถปฏิบัติได้อย่างจริงจัง การกำหนดกติกาและกฎระเบียบต่างๆ ที่นำไปสู่การแสวงหาผลประโยชน์จากทรัพย์สินสาธารณะ ของกลุ่มคนบางกลุ่ม

ความไม่โปร่งใสของกระบวนการตัดสินใจ มีการทุจริตและแสวงหาผลประโยชน์จากทรัพย์สินสาธารณะ และพบการทุจริตคอร์รัปชั่นของ นักการเมือง ข้าราชการและนักบริหารในองค์กรต่าง ๆ

</ol>Good Governance การบริหารจัดการที่ดีจะต้องมีลักษณะและเงื่อนไขดังนี้ <ol>

การมีส่วนร่วมของสาธารณชน (Public Participation) คือเป็นกลไกกระบวนการที่ประชาชนมีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจอย่างเท่าเทียมกัน (Equity) ไม่ว่าจะเป็นโอกาสในการเข้าร่วมในทางตรง หรือทางอ้อมโดยผ่านกลุ่มผู้แทนราษฎรที่ได้รับการเลือกตั้งจากประชาชนโดยชอบธรรม หรือการมีรูปแบบการปกครองและบริหารงานที่กระจายอำนาจ (Decentralization) การเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างเสรีนี้รวมถึงการให้เสรีภาพแก่สื่อมวลชนและให้เสรีภาพแก่สาธารณชนในการแสดงความคิดเห็นอย่างสร้างสรรค์

ความสุจริตและโปร่งใส (Honesty and Transparency) คือเป็นกลไกที่มีความสุจริตและโปร่งใสซึ่งรวมถึงการมีระบบกติกาและการดำเนินการที่เปิดเผยโดยประชาชนสามารถเข้าถึงและได้รับข้อมูลข่าวสารอย่างเสรี เป็นธรรมถูกต้องและมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะประชาชนสามารถตรวจสอบการบริหารงานและติดตามผลได้

พันธะความรับผิดชอบต่อสังคม (Responsiveness and Accountability) คือการเป็นกลไกที่มีความรับผิดชอบในบทบาทภาระหน้าที่ต่อสาธารณชนโดยมีการจัดองค์กรหรือการกำหนดกฎเกณฑ์ที่เน้นด้านการดำเนินงานเพื่อตอบสนองความต้องการของกลุ่มต่างๆในสังคมอย่างเป็นธรรม รวมถึงการมี Bureaucratic Accountability และ Political Accountability ซึ่งจะมีความหมายที่มากกว่าการมีความรับผิดชอบเฉพาะต่อผู้บังคับบัญชาหรือกลุ่มผู้เป็นฐานเสียงที่ให้การสนับสนุนทางการเมืองแต่จะครอบคลุมถึงพันธะความรับผิดชอบที่มีต่อประชาชนสังคมโดยรวม

กลไกทางการเมืองที่ชอบธรรม (Political Legitimacy) คือเป็นกลไกที่มีองค์ประกอบของผู้ที่เป็นรัฐบาล หรือผู้ที่เข้าร่วมบริหารประเทศที่มีความชอบธรรมเป็นที่ยอมรับของคนในสังคมโดยรวมไม่ว่าจะโดยการแต่งตั้งหรือเลือกตั้งแต่จะต้องเป็นรัฐบาลที่ได้รับการยอมรับจากประชาชนว่ามีความสุจริต มีความเที่ยงธรรมและมีความสามารถที่จะบริหารประเทศได้

กฎเกณฑ์ที่ยุติธรรมและชัดเจน (Fair Legal Framework and Predictability) คือมีกรอบของกฎหมายที่ยุติธรรมและเป็นธรรมสำหรับกลุ่มคนต่างๆในสังคมซึ่งกฎเกณฑ์มีการบังคับใช้และสามารถใช้บังคับได้ซึ่งคนในสังคมทุกส่วนเข้าใจสามารถคาดหวังและรู้ว่าจะเกิดผลอย่างไรสิ่งเหล่านี้เป็นการประกันความมั่นคง ศรัทธา และความเชื่อมั่นของประชาชน

ประสิทธิภาพและประสิทธิผล (Efficiency and Effectiveness) คือเป็นกลไกที่มีประสิทธิภาพในการดำเนินงานไม่ว่าจะเป็นด้านการจัดกระบวนการทำงานการจัดองค์กร การจัดสรรบุคลากร และมีการควบคุมการใช้ทรัพยากรสาธารณะต่างๆอย่างคุ้มค่าและเหมาะสมมีการดำเนินการและให้บริการสาธารณะที่ให้ผลลัพธ์อย่างคุ้มค่า

</ol> ความหมายของ “Good Governance” ในบริบทสังคมไทยระบบการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี หรือหลักธรรมาภิบาล[2]
(GOOD GOVERNANCE) <p>
หลักธรรมาภิบาล หมายถึง แนวทางในการจัดระเบียบเพื่อให้สังคมของประเทศทั้งภาครัฐ ภาคธุรกิจ เอกชนและภาคประชาชน สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุข และตั้งอยู่ใน ความถูกต้องเป็นธรรม ตามหลักพื้นฐานการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดีตามแผนภาพ ดังนี้
 </p>

1. หลักนิติธรรม (The Rule of Law) หลักนิติธรรม หมายถึง การปฏิบัติตามกฎหมาย กฎ ระเบียบ ข้อบังคับต่าง ๆ โดยถือว่าเป็นการปกครองภายใต้กฎหมายมิใช่ตามอำเภอใจ หรืออำนาจของ ตัวบุคคล จะต้องคำนึงถึงความเป็นธรรม และความยุติธรรม รวมทั้งมีความรัดกุมและ รวดเร็วด้วย
2. หลักคุณธรรม (Morality)หลักคุณธรรม หมายถึง การยึดมั่นในความถูกต้อง ดีงาม การส่งเสริม ให้บุคลากรพัฒนาตนเอง ไปพร้อมกัน เพื่อให้บุคลากรมีความซื่อสัตย์ จริงใจ ขยัน อดทน มีระเบียบ วินัย ประกอบอาชีพสุจริต เป็นนิสัย ประจำชาติ
3. หลักความโปร่งใส (Accountability) หลักความโปร่งใส หมายถึง ความโปร่งใส พอเทียบได้ว่ามีความหมาย ตรงข้าม หรือเกือบตรงข้าม กับการทุจริต คอร์รัปชั่น โดยที่เรื่องทุจริต คอร์รัปชั่น ให้มี ความหมายในเชิงลบ และความน่าสะพรึงกลัวแฝงอยู่ ความโปร่งใสเป็นคำศัพท์ที่ให้แง่มุมในเชิงบวก และให้ความสนใจในเชิงสงบสุข ประชาชนเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร ได้สะดวกและเข้าใจง่าย และมีกระบวนการให้ประชาชนตรวจสอบความถูกต้องอย่างชัดเจนในการนี้ เพื่อเป็น สิริมงคลแก่บุคลากรที่ปฏิบัติงานให้มีความโปร่งใส ขออัญเชิญพระราชกระแสรับสั่งในองค์พระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ที่ได้ทรงมีพระราชกระแสรับสั่ง ได้แก่ ผู้ที่มีความสุจริต และบริสุทธิ์ใจ แม้จะมีความรู้น้อยก็ย่อมทำประโยชน์ให้แก่ส่วนรวมได้มากกว่าผู้ที่มีความรู้มาก แต่ไม่มีความสุจริต ไม่มีความบริสุทธิ์ใจ
4. หลักการมีส่วนร่วม (Participation)หลักการมีส่วนร่วม หมายถึง การให้โอกาสให้บุคลากรหรือผู้มี ส่วนเกี่ยวข้องเข้ามามีส่วนร่วมทางการ บริหารจัดการเกี่ยวกับการตัดสินใจในเรื่องต่าง ๆ เช่น เป็นคณะกรรมการ คณะอนุกรรมการ และหรือ คณะทำงานโดยให้ข้อมูล ความคิดเห็น แนะนำ ปรึกษา ร่วมวางแผนและร่วมปฏิบัติ
5. หลักความรับผิดชอบ (Responsibility )
   หลักความรับผิดชอบ หมายถึง การตระหนักในสิทธิและหน้าที่ ความสำนึกในความรับผิดชอบต่อสังคม การใส่ใจปัญหาการบริหารจัดการ การกระตือรือร้นในการแก้ปัญหา และเคารพในความคิดเห็นที่แตกต่าง รวมทั้งความกล้าที่จะยอมรับผลดีและผลเสียจากกระทำของตนเอง
6. หลักความคุ้มค่า (Cost – effectiveness or Economy) หลักความคุ้มค่า หมายถึง การบริหารจัดการและใช้ทรัพยากรที่มีจำกัด เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ส่วนรวม โดยรณรงค์ให้บุคลากรมีความประหยัด ใช้วัสดุอุปกรณ์อย่างคุ้มค่า และรักษาทรัพยากรธรรมชาติให้สมบูรณ์ยั่งยืน

</span> ตารางเปรียบเทียบ หลักธรรมาภิบาลกับหลักเศรฐกิจพอเพียง <table border="1" cellspacing="0" cellpadding="0" width="564" class="MsoTableGrid" style="margin: auto auto auto 5.4pt; width: 423pt; border-collapse: collapse; border: medium none"><tbody>

หลักธรรมาภิบาล หลักเศรษฐกิจพอเพียง หลักนิติธรรม หลักความมีเหตุมีผล เงื่อนไขความรู้ หลักคุณธรรม เงื่อนไข ความมีคุณธรรมหลักความมีเหตุมีผล เงื่อนไขความรู้ หลักความโปร่งใส หลักความมีส่วนร่วม หลักความรับผิดชอบตรวจสอบได้ หลักภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว หลักความคุ้มค่า หลักความพอประมาณ แนวทางปฏิบัติ/วัดผลได้

</tbody></table>  <div>
<hr>

[1] http://www.polsci.chula.ac.th/pa/Chaiyasit.htm

[2] http://school.obec.go.th/chorpaka/tamapibal.htm

</div>

[อ.ลูกหว้า]

• มาให้กำลังใจในสิ่งที่กำลังทำอยู่ค่ะ  ดิฉันเองเวลาสอนหนังสือในแต่ละเทอมก็จะสอดแทรกปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเข้าไปเสมอ  เมื่อมีการอบรมที่ไหนก็จะเข้าไปเรียนรู้  ได้คุยกับรุ่นพี่ที่มีโอกาสตามเสด็จบ่อย ๆ  ยิ่งได้ฟังเรื่องราวเกี่ยวกับในหลวงของเราก็ยิ่งรู้สึกปลาบปลื้ม
• พวกเราอาจจะเป็นจุดเล็กๆในสังคม  แต่สามารถช่วยกันเผยแพร่ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้ค่ะ  แล้วจะแวะเข้ามาอีกค่ะ

[อาจารย์ยม]

ขอบคุณ อ.ลูกหว้า ครับ สำหรับ ผู้มาให้กำลังใจ ผมจะทยอยเขียน เกี่ยวกับเศรษฐกิจพอเพียง อย่างน้อย สัปดาห์ละครั้ง ครับ 

 หากมีสิ่งใดจะแนะนำขอให้ช่วยให้คำแนะนำด้วยครับ

[อาจารย์ยม]

หาคำตอบ

“แนวคิดของเศรษฐกิจพอเพียงมีหลักการ และเงื่อนไขอย่างไร”

  

หลักแนวคิดของเศรษฐกิจพอเพียง [1]

 

การพัฒนาตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง คือ การพัฒนาที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของทางสายกลางและความไม่ประมาท โดยคำนึงถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว ตลอดจนใช้ความรู้ความรอบคอบ และคุณธรรมประกอบการวางแผน การตัดสินใจและการกระทำ

ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีหลักพิจารณาอยู่ 5 ส่วน  

1. กรอบแนวความคิด ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาที่ชี้แนะแนวทางการดำรงอยู่และปฏิบัติตนในทางที่ควรจะเป็น โดยมีพื้นฐานมาจากวิถีชีวิตดั้งเดิมของสังคมไทย สามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ตลอดเวลา และเป็นการมองโลกเชิงระบบที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา มุ่งเน้นการรอดพ้นจากภัยวิกฤติ เพื่อความมั่นคงและความยั่งยืนของการพัฒนา

2. คุณลักษณะเศรษฐกิจพอเพียงสามารถนำมาประยุกต์ใช้กับการปฏิบัติได้ทั้งภาครัฐและเอกชน ในทุกระดับ โดยเน้นการปฏิบัติบนทางสายกลางและการพัฒนาอย่างเป็นขั้นตอน  

3. คำนิยามความพอเพียงจะต้องประกอบด้วย 3 คุณลักษณะพร้อม ๆ กัน ดังนี้

• ความพอประมาณหมายถึง ความพอดี ที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น เช่น การผลิตและการบริโภคที่อยู่ในระดับพอประมาณ
•  ความมีเหตุผลหมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับของความพอเพียงนั้น จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการกระทำนั้นๆ อย่างรอบคอบ
• การมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัวหมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น โดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ต่างๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตทั้งใกล้และไกล

4. เงื่อนไขการตัดสินใจและการดำเนินกิจกรรมต่างๆ ให้อยู่ในระดับพอเพียงนั้น ต้องอาศัยทั้งความรู้ และคุณธรรมเป็นพื้นฐาน กล่าวคือ

• เงื่อนไขความรู้ประกอบด้วย ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้าน ความรอบคอบที่จะนำความรู้เหล่านั้นมาพิจารณาให้เชื่อมโยงกัน เพื่อประกอบการวางแผน และความระมัดระวังในขั้นปฏิบัติ
• เงื่อนไขคุณธรรมประกอบด้วย มีความตระหนักในคุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริตและมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต  

5. แนวทางปฏิบัติ/ผลที่คาดว่าจะได้รับจากการนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ คือ การพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืน พร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลงในทุกด้าน ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม ความรู้และเทคโนโลยี

---

[1] http://www.culture.go.th/study.php?&YY=2549&MM=2&DD=4

[อาจารย์ยม]

เศรษฐกิจพอเพียง

กับการดำเนินชีวิต  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> </p>

เศรษฐกิจพอเพียง เป็นแนวคิดในการดำเนินชีวิตทางสายกลาง สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตโดยยึดหลักการพึ่งพาตนเอง เน้นความสุขที่ยั่งยืน

การดำเนินชีวิตโดยยึดแนวคิดหลักเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ปฏิบัติ พอสรุปได้ดังนี้

1. ด้านจิตใจ ฝึกตนให้มีจิตใจสงบ ค่อยเป็นค่อยไป ด้วยความรอบคอบมีสติ มีปัญญา มีจิตกุศล มีจิตสำนึกที่ดี ให้ตนเอง คำนึงถึงสังคม มีจิตใจอาสาช่วยเหลือสังคมและชาติโดยรวม หมั่นทบทวนตนเองอยู่เสมอ เพื่อระมัดระวังข้อผิดพลาด ไม่ให้เกิดซ้ำ ฝึกตนให้เป็นคนทีจริยธรรม คุณธรรม เมตตาอารีและความไม่มีอคติ ทำการทุกอย่างด้วยความรู้ตัว  รู้จักสัมมาคารวะ ไม่แข็งกระด้าง มีความอ่อนโยน แต่ไม่อ่อนแอ
2. ด้านร่างกาย ฝึกปฏิบัติตน ให้มีร่างกายที่สมบูรณ์ แข็งแรง ค่อยเป็นค่อยไป ด้วยความรอบคอบรับประทานอาหารที่สมส่วน เป็นประโยชน์ต่อสุขภาพ สมดุล ไม่บริโภคมากเกินความจำเป็น ไม่สุดโต่งเรื่องรสชาติอาหารไปทางด้านใดด้านหนึ่งมากเกินไป ยึดหลักสายกลาง พอเหมาะ พอดี พอควร พักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายพอสมควรแก่เพศ วัย
3. ด้านความรู้  มุ่งศึกษาหาความรู้อย่างต่อเนื่องด้วยเหตุผล ด้วยความมีสติ และด้วยความรู้ตัว  รู้จักสังเกตศึกษา เพื่อให้มีมีพื้นฐานด้านความรู้ที่แน่นหนาไว้รองรับการครองตน ครองงาน ครองคน ค่อยสร้างค่อยเสริมความเจริญก้าวหน้าไปเป็นลำดับ. ไม่ประมาทปัญญาตนเอง และไม่ประมาทในปัญญาความรู้ของผู้อื่น นำวิชาการด้านของตนประสานเข้ากับวิชาการด้านอื่น ๆ ได้โดยสอดคล้อง ถูกต้อง และเหมาะสม
4. ด้านการงาน  มุ่งปฏิบัติงานทำการทุกอย่างด้วยเหตุผล ด้วยความมีสติ และด้วยความรู้ตัว  รู้จักสังเกตศึกษา เพื่อให้สามารถทำงานได้เสร็จสมบูรณ์ทุกสิ่งตรงเป้าหมาย ตรงความจริงมีพื้นฐานแน่นหนารองรับ ค่อยสร้างค่อยเสริมความเจริญก้าวหน้าในระดับที่สูงขึ้น ไปเป็นลำดับ. ยึดมั่นในจรรยาบรรณในวิชาชีพของตน  แก้ปัญหาต่าง ๆ ร่วมกับผู้อื่นฝ่ายอื่น วางตนได้สม่ำเสมออย่างเหมาะสม.ไม่ทำเกินฐานะและกำลังชำนาญทั้งทางทฤษฎีและทางปฏิบัติ
5. ด้านเศรษฐกิจ เพิ่มรายได้ ลดรายจ่าย การออม สะสมเป็นเงินทุน ค่อยเป็นค่อยไป ด้วยความรอบคอบ ไม่ฟุ่มเฟือย ไม่หรูหรา มีพอที่จะใช้ ไม่ต้องไปขอยืม อยู่ได้ด้วยตนเอง พอในความต้องการ ด้วยความพอเหมาะพอดี
6. ด้านสังคม ช่วยเหลือเกื้อกูลซึ่งกันและกัน กตัญญูรู้คุณผู้มีพระคุณ ปฏิบัติตนเป็นกัลยาณมิตร ดูแลทิศทั้ง 6 ให้ดี สร้างทุนทางสังคม สร้างเครือข่ายชุมชนที่เข็มแข็ง มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น มีการช่วยกันร่วมมือร่วมใจกัน สร้างความสัมพันธ์ที่ดี วางตนได้สม่ำเสมออย่างเหมาะสม. รู้จักเข้าสังคม มีสัมมาคารวะ ไม่แข็งกระด้าง มีความอ่อนโยน แต่ไม่อ่อนแอ
7. ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การจัดการอย่างชาญฉลาด รู้คุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตั้งอยู่บนพื้นฐานการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์อย่ายั่งยืน
8. ด้านเทคโนโลยี ศึกษาให้รู้ ให้ทราบ เข้าถึงแก่นแท้ ใช้เทคโนโลยีพื้นบ้านและเทคโนโลยีสมัยใหม่ที่เหมาะสม สอดคล้องกับความต้องการและสภาพแวดล้อม ใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น พัฒนาเทคโนโลยีจากภูมิปัญญาของเราเอง รู้จักสังเกตศึกษา เพื่อให้สามารถทำงานได้เสร็จสมบูรณ์ทุกสิ่ง

</span>