พักหลังๆ มานี้ ครีเอทีน (Creatine) กลายเป็นอาหารเสริมสุดฮิตในวงการคนรักสุขภาพไปแล้ว หลายคนยกให้เป็นตัวช่วยชั้นดีเรื่องกล้ามเนื้อ สมอง และกระดูก แต่ถึงอย่างนั้น ก็ยังมีความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับครีเอทีนแพร่สะพัดอยู่เยอะเหมือนกัน ซึ่งส่วนใหญ่ก็มาจากความเข้าใจคลาดเคลื่อนและข้อมูลเก่าๆ ที่อาจจะตกยุคไปแล้ว บทความล่าสุดจากเว็บไซต์สุขภาพ mindbodygreen เลยพยายามมาเคลียร์ 5 ความเชื่อผิดๆ ที่เจอบ่อยเกี่ยวกับครีเอทีน โดยอ้างอิงข้อมูลเชิงลึกจาก ดร. ดาร์เรน แคนโดว์ (Darren Candow, Ph.D.) นักวิจัยตัวท็อปด้านนี้เลยทีเดียว การทำความเข้าใจข้อเท็จจริงเหล่านี้จะช่วยให้คนไทยตัดสินใจเรื่องอาหารเสริมยอดฮิตตัวนี้ได้แบบมีข้อมูล ไม่ใช่เชื่อตามๆ กันไป
อย่างแรกเลย ความเชื่อที่ว่ากินครีเอทีนแล้วผมร่วง กลายเป็นประเด็นถกเถียงกันมานาน เรื่องนี้มันเริ่มมาจากงานวิจัยแค่ชิ้นเดียวที่ทำในนักกีฬารักบี้ชาย ซึ่งเจอนักกีฬาที่กินครีเอทีนเยอะๆ มีระดับฮอร์โมน DHT (ตัวการที่เกี่ยวกับผมร่วง) สูงขึ้นจริง แต่ต้องย้ำว่า งานวิจัยชิ้นนั้นไม่ได้ชี้ชัดๆ ว่าครีเอทีน เป็นต้นเหตุ ที่ทำให้ผมร่วง ที่สำคัญคือ หลังจากนั้นก็ไม่มีงานวิจัยชิ้นไหนเจอผลแบบเดียวกันอีกเลย งานวิจัยใหม่ๆ หลายชิ้นต่างยืนยันตรงกันว่าครีเอทีนไม่ได้ไปเพิ่มระดับเทสโทสเตอโรนหรือ DHT จนถึงขั้นทำให้ผมร่วงได้ เพราะฉะนั้น เรื่องที่กลัวๆ กันอยู่เลยแทบไม่มีมูลเลย
อีกความเชื่อผิดๆ ที่ต้องเคลียร์ให้ชัดคือ เรื่องที่ว่าครีเอทีนอาจทำให้เป็นมะเร็ง ที่คนกังวลกันตอนแรกก็เพราะไปสังเกตว่ามีบางคนที่เสี่ยงเป็นมะเร็งสูงกว่าปกติ ดันกินครีเอทีนอยู่ด้วย (ซึ่งเป็นแค่เรื่องบังเอิญ ไม่ใช่สาเหตุ) แต่งานวิจัยล่าสุดๆ ได้ออกมาหักล้างความเชื่อนี้ไปหมดแล้ว โดยยืนยันว่าไม่มีความเชื่อมโยงเชิงสาเหตุเลยระหว่างครีเอทีนกับการเกิดมะเร็ง แถมยังมีงานวิจัยบางชิ้นชี้ไปในทางตรงกันข้ามด้วยซ้ำว่า การกินอาหารที่มีครีเอทีนสูงอาจช่วยลดความเสี่ยงมะเร็งในผู้ใหญ่วัย 20 ปีขึ้นไป และอาจช่วยผู้ป่วยมะเร็งต่อสู้กับภาวะกล้ามเนื้อฝ่อลีบที่เกิดจากโรคหรือการรักษาได้อีกต่างหาก
เรื่องที่กังวลกันว่าครีเอทีนส่งผลเสียต่อความดันเลือดก็น่าจะพูดกันเกินจริงไปเหมือนกัน แม้จะมีงานวิจัยเก่าๆ บางชิ้นชี้ว่าอาจจะทำให้ความดันเลือดสูงขึ้นในคนที่เป็นความดันสูงอยู่แล้ว แต่ผลการศึกษาก็ยังสรุปไม่ได้ชัดเจนเพราะกลุ่มตัวอย่างเล็กเกินไป สำหรับคนทั่วไปที่สุขภาพดี ครีเอทีนไม่ได้เกี่ยวอะไรกับการทำให้ความดันเลือดแย่ลงเลย แถมอาจจะช่วยให้การทำงานของหลอดเลือดดีขึ้นด้วยซ้ำ อย่างไรก็ตาม คนไทยคนไหนที่มีปัญหาเรื่องความดันเลือดสูงอยู่แล้ว ก็ควรปรึกษาหมอหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนเริ่มกินครีเอทีนเสมอ เพื่อความชัวร์
ส่วนเรื่องสุขภาพไต เคยมีรายงานเคสผู้ป่วยปี 1998 ที่ไปเหมารวมว่าครีเอทีนเกี่ยวกับปัญหาไต ซึ่งผิด และทำให้คนเข้าใจผิดต่อๆ กันมานานหลายปี ความเชื่อนี้ถูกลบล้างไปแล้วด้วยการทดลองทางคลินิกมากมายตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา ซึ่งยืนยันเสียงแข็งว่าครีเอทีนไม่ได้เป็นอันตรายต่อไตของคนที่มีสุขภาพไตปกติ แต่ถึงกระนั้น คนที่มีปัญหาเรื่องไตอยู่แล้วก็ควรปรึกษาหมอก่อนจะเริ่มกินอาหารเสริมทุกชนิด ไม่ใช่แค่ครีเอทีน
สุดท้าย ประเด็นที่สาวๆ หลายคนกังวลคือ ครีเอทีนทำให้ตัวบวม น้ำหนักขึ้น เรื่องนี้ก็ต้องบอกให้เข้าใจตรงกัน ครีเอทีนอาจทำให้ร่างกายอมน้ำไว้ชั่วคราวได้จริง โดยเฉพาะช่วงแรกๆ ที่กินเยอะๆ (ช่วงโหลด) แต่มันไม่ได้ทำให้ไขมันสะสมถาวรนะ การปรับลดปริมาณที่กินลงเหลือวันละ 5-10 กรัม ก็จะช่วยลดอาการบวมน้ำพวกนี้ลงได้ ซึ่งน่าจะช่วยให้สาวไทยที่กำลังคิดจะกินครีเอทีนสบายใจขึ้นเยอะ
ในบ้านเราที่กระแสสุขภาพมาไวไปไว การแยกแยะข้อมูลจริงกับความเชื่อผิดๆ จึงสำคัญมากๆ วัฒนธรรมไทยที่ให้ความสำคัญกับสุขภาพและการใช้ชีวิตที่สมดุล ยิ่งทำให้เราต้องตัดสินใจเลือกสิ่งต่างๆ โดยอิงข้อมูลวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่แค่เดาๆ กันไป ประโยชน์ของครีเอทีนมีงานวิจัยรองรับเพียบ แต่ก็ควรกินอย่างฉลาดและอยู่ในปริมาณที่เหมาะสมตามคำแนะนำ
มองไปข้างหน้า การใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาตัดสินใจเรื่องสุขภาพในชีวิตประจำวันนั้นสำคัญมากๆ ในขณะที่งานวิจัยใหม่ๆ ก็ยังคงมีออกมาให้ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับประโยชน์และข้อจำกัดของครีเอทีนอยู่เรื่อยๆ การติดตามข้อมูลข่าวสารจากแหล่งที่น่าเชื่อถือจะช่วยให้คนไทยตัดสินใจเลือกสิ่งที่ตอบโจทย์สุขภาพของตัวเองได้ดีที่สุด สำหรับใครที่สนใจอยากลองกินครีเอทีน การปรึกษาหมอหรือผู้ให้บริการด้านสุขภาพจะช่วยให้ได้คำแนะนำที่เหมาะกับเราเป็นรายบุคคล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในคนที่มีปัญหาสุขภาพอยู่แล้ว
สรุปคือ ถึงแม้ว่าครีเอทีนจะฮิตติดลมบนในวงการฟิตเนสและสุขภาพ การทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่างความเชื่อผิดๆ ที่อาจจะเก่าไปแล้วกับข้อมูลจากงานวิจัยใหม่ๆ ยังคงเป็นเรื่องสำคัญที่สุด เมื่อเข้าใจอย่างถูกต้องแล้ว คนไทยก็จะสามารถตัดสินใจเลือกทางเลือกด้านสุขภาพได้อย่างมั่นใจ ซึ่งจะช่วยส่งเสริมสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของตัวเองได้อย่างแท้จริง