นี่คือคำที่รองผู้อำนวยการเขตประถมศึกษาท่านหนึ่งเอ่ยขึ้น แล้วผู้อำนวยการโรงเรียนอีกหลายๆ ท่านกล่าวย้ำ เมื่อวันที่ ๑๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๘ ที่เป็นวันมงคล เพราะตรงกับวันมาฆบูชา ที่เรานัดหมายไปพบกันที่เกาะช้าง จังหวัดตราด ที่โรงเรียนวัดสลักเพชร ในฐานะแม่ข่ายของโรงเรียนที่รวมกลุ่มกันเองในจังหวัดตราด จันทบุรี และชลบุรี แลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์การพัฒนานักเรียนและโรงเรียนตามแนวทาง “จิตศึกษา PBL และ PLC” ตามแนวทางของโรงเรียนลำปลายมาศพัฒนา และ กสศ. เข้าไปสนับสนุนในฐานะ node หนึ่งของกิจกรรม TSQM-N
อีกชื่อหนึ่งของแนวทางยกระดับคุณภาพที่นำโดยโรงเรียนลำปลายมาศพัฒนาคือ แนวทาง “กบนอกกระลา” คือดำเนินการแบบออกนอกกระลาที่ครอบงำอยู่ โดยที่กระลานั้น มาจากส่วนกลางของระบบการศึกษา เป็นกระลาที่เต็มไปด้วยความพะรุงพะรัง ไม่จำเป็นต่อการพัฒนานักเรียน
นี่คือประเด็นสำคัญในเรื่องกระบวนทัศน์ที่ถูกต้องในการบริหารการศึกษาของประเทศ บริหารด้วยสิ่งพะรุงพะรัง หรือบริหารโดยตัดสิ่งพะรุงพะรังออกไป เพื่อให้โรงเรียนและครูมีเวลาเอาใจใส่การเรียนรู้ของศิษย์
หลักการคือ บริหารถูกจุด ไม่หลงบริหารผิดจุด
บริหารความเอาใจใส่การเรียนรู้ของศิษย์ และหาวิธีตรวจสอบทางอ้อมว่าโรงเรียนใช้ทรัพยากร และความรู้ความสามารถเพื่อเป้าหมายนั้น และเกิดผลอย่างแท้จริง
บริหารผลลัพธ์การเรียนรู้รอบด้านของนักเรียน ไม่ใช่บริหารอำนาจ แต่บริหารแบบ empowerment ต่อโรงเรียนและครู เพื่อให้โรงเรียนเต็มไปด้วยสนามพลังบวก ผู้บริหารโรงเรียนก็บริหารแบบ empower ครู และนักเรียน
เส้นผมที่บังภูเขาอยู่ คือ “ตัวกู ของกู” แก้โดย “ทำเพื่อประโยชน์ของผู้อื่น” และขจัด “การศึกษาหมาหางด้วน”
วิจารณ์ พานิช
๑๕ ก.พ. ๖๘
