ถึงวันนี้ ผมมองว่า DE ใช้พลัง ๑๖ มาช่วยการดำเนินการของโครงการ หรือขององค์กร ให้ประสบความสำเร็จยิ่งใหญ่    พลังทั้ง ๑๖ ได้แก่

  1.  พลังของความซับซ้อนและเป็นพลวัต
  2.  พลังของเป้าหมายร่วม และกลยุทธร่วม ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (stakeholders)
  3.  พลังของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย   
  4.  พลังข้อมูล
  5.  พลังของการสานเสวนา (dialogue)
  6.  พลังของการสะท้อนคิด (reflection)
  7.  พลังของทีมประเมิน และทำหน้าที่ “คุณอำนวย” (facilitator)
  8.  พลังของความกำกวม ไม่ชัดเจน (ambiguity)
  9.  พลังของขั้วตรงกันข้าม (dilemma)   ที่ช่วยสร้าง ความตึงเครียดอย่างสร้างสรรค์ (creative tension)
  10. พลังของการป้อนกลับตรงเวลา (timely feedback)
  11. พลังของวงจร (เกลียวยกระดับ) การเรียนรู้จากประสบการณ์ (experiential learning cycle)
  12. พลังของวงจรการเรียนรู้สองเด้ง (double-loop learning)
  13. พลังของการมองเป้าอนาคต
  14. พลังของการจัดการความรู้ (KM – Knowledge Management)
  15. พลังของกัลยาณมิตร

  16. พลังของความยืดหยุ่นในการจัดการ  

     

บันทึกนี้จะขยายความพลังที่ ๓  ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย   เน้นที่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียภายนอกโครงการ หรือภายนอกองค์กร แล้วแต่กรณี

หลักการสำคัญคือ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต้องไม่เป็นผู้รอรับผลจากกิจกรรมหรือโครงการเท่านั้น    ต้องเป็นผู้ร่วมกระทำการด้วย    คือไม่เป็น passive stakeholders   แต่เป็น agentic stakeholders   

ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ที่เป็นคนภายนอกในกรณีขององค์กรภาคธุรกิจได้แก่ ลูกค้า   ผู้จัดจำหน่าย  ชุมชน ภาครัฐ  องค์กรภาคประชาสังคม    

ประโยชน์ของการเชื้อเชิญผู้มีส่วนได้ส่วนเสียภายนอกเข้าร่วมกิจกรรม DE ได้แก่  ได้รับมุมมองที่หลากหลาย   ข้อมูลเชิงลึก   ความน่าเชื่อถือ   ขยายเครือข่าย   สร้างความยั่งยืน  และลดวัฒนธรรมไซโล

ความท้าทายต่อการได้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียภายนอกที่เข้มแข็งคือ  ทำอย่างไรจะเชิญมาร่วม DE ได้  ทำอย่างไรให้เปิดใจ    และทำอย่างไรจึงจะเป็นผู้ร่วมกระทำการ (agentic stakeholders

หนังสือแปล การเดินทางเชิงออกแบบผ่านระบบที่ซับซ้อน เสนอว่า ควรเน้นเชิญผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่มีความหลากหลายด้านมุมมอง  ด้านสังคม และด้านความเชี่ยวชาญ   โดยมีเกณฑ์  5I ในการคัดเลือกหรือสรรหาผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเข้าร่วมคือ 

Informed ได้รับข้อมูล   

Impacted ได้รับผลกระทบ

Interested  มีความสนใจ

Invested  ลงทุน

Implementers  ผู้ดำเนินการ 

 

จะเห็นว่า DE ที่เข้มแข็ง ต้องมีการจัดการความสัมพันธ์กับผู้ทีส่วนได้ส่วนเสียอย่างจริงจัง

วิจารณ์ พานิช

๒๔ ม.ค. ๖๘