UNESCO International Forum on the Future of Education 2024 ที่เกาหลี วันที่ ๒ ธันวาคม ๒๕๖๗ ตอนเย็น เสนอเรื่อง Social Contract on Education (๑) ท่านที่สนใจเข้าไปชมได้ที่ เวลา 3:11:00 ถึงจบการประชุม
ผมถาม Generative AI Gemini ว่า What is the meaning of social contract for education? Which country or region of the world has best social contract for education? Which one is worst? Why? กรุณาตอบเป็นภาษาไทย ได้รับคำตอบว่า
สัญญาทางสังคมด้านการศึกษา
สัญญาทางสังคมด้านการศึกษา หมายถึง ความตกลงโดยปริยายระหว่างรัฐบาล สถาบันการศึกษา และประชาชน เกี่ยวกับบทบาทและหน้าที่ของแต่ละฝ่ายในการพัฒนาระบบการศึกษา เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อสังคม
ประเทศหรือภูมิภาคที่มีสัญญาทางสังคมด้านการศึกษาที่ดีที่สุด
การระบุประเทศหรือภูมิภาคที่มีสัญญาทางสังคมด้านการศึกษาที่ดีที่สุดนั้นขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยและมุมมองที่แตกต่างกัน แต่โดยทั่วไปแล้ว ประเทศในกลุ่มสแกนดิเนเวีย เช่น ฟินแลนด์ เดนมาร์ก และนอร์เวย์ มักได้รับการยกย่องว่ามีระบบการศึกษาที่ดีที่สุดในโลก
เหตุผล:
- การลงทุนสูง: รัฐบาลลงทุนอย่างมากในระบบการศึกษา ทั้งด้านงบประมาณและทรัพยากรบุคคล
- คุณภาพครูสูง: ครูได้รับการคัดเลือกอย่างเข้มงวดและได้รับการฝึกอบรมอย่างดี
- เน้นความเท่าเทียม: ทุกคนมีโอกาสเข้าถึงการศึกษาที่มีคุณภาพ ไม่ว่าจะมาจากครอบครัวใด
- เน้นการพัฒนาทักษะชีวิต: นอกเหนือจากวิชาการ ยังเน้นการพัฒนาทักษะชีวิต เช่น การคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการทำงานร่วมกัน
- การประเมินผลที่เน้นการพัฒนา: การประเมผลไม่เน้นการแข่งขัน แต่เน้นการพัฒนาศักยภาพของนักเรียน
ประเทศหรือภูมิภาคที่มีสัญญาทางสังคมด้านการศึกษาที่เลวร้ายที่สุด
การระบุประเทศหรือภูมิภาคที่มีสัญญาทางสังคมด้านการศึกษาที่เลวร้ายที่สุดนั้นค่อนข้างยาก เนื่องจากความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาเป็นปัญหาทั่วโลก แต่ประเทศในแอฟริกาและเอเชียใต้หลายประเทศมักเผชิญกับปัญหาการเข้าถึงการศึกษาที่ไม่เท่าเทียมกัน คุณภาพการศึกษาที่ต่ำ และการขาดแคลนครู
เหตุผล:
- ความยากจน: ความยากจนทำให้เด็กจำนวนมากต้องออกจากโรงเรียนเพื่อไปทำงาน
- ความขัดแย้งทางการเมือง: ความขัดแย้งทางการเมืองทำให้ระบบการศึกษาเสียหาย
- การขาดแคลนครู: ขาดแคลนครูที่มีคุณภาพ
- โครงสร้างพื้นฐานที่ไม่เพียงพอ: โรงเรียนขาดแคลนสิ่งอำนวยความสะดวก
- การเลือกปฏิบัติ: เด็กหญิงและเด็กจากชนกลุ่มน้อยมักถูกเลือกปฏิบัติ
อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ด้านการศึกษาของแต่ละประเทศและภูมิภาคมีความแตกต่างกัน และการแก้ไขปัญหาต้องอาศัยความร่วมมือจากหลายฝ่าย ทั้งรัฐบาล ภาคเอกชน และประชาชน
สรุปหลักการได้ว่า ระบบการศึกษาที่ดี ที่คุณภาพสูง ต้องไม่ปล่อยให้ครู/โรงเรียนทำงานหนุนการเรียนรู้ของนักเรียนอย่างโดดเดี่ยว หลากหลายฝ่ายหลากหลายภาคีต้องเข้าไปเป็นภาคีหุ้นส่วนหนุนการเรียนรู้ของนักเรียน ผมตีความว่า ภาคีหุ้นส่วนเหล่านี้ต้องตระหนักว่า หากไม่ระมัดระวัง ความซับซ้อนของสังคมจะชักนำตนให้เป็นส่วนหนึ่งของปัญหา (part of the problem) แทนที่จะเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ปัญหา (part of the solution) เช่นชุมชนที่ปล่อยให้มีร้านขายยาเสพติดแก่เด็กและเยาวชน หรือใช้เยาวชนเป็นผู้ขาย เป็นชุมชนที่เป็น part of the problem วงการศึกษาที่จัดการเรียนรู้แบบบอกสอนให้เด็กเชื่อและจำ เป็นส่วนหนึ่งของปัญหา เป็นต้น
UNESCO เผยแพร่หนังสือ Reimagining Our Futures Together : A new social contract for education (2021) ที่ดาวน์โหลดได้ที่ (๑) ย้ำว่า การศึกษาเป็นพลังขับเคลื่อนอนาคตของเรา และของโลก
วิจารณ์ พานิช
๘ ธ.ค. ๖๗
