วันที่ ๑๗ กันยายน ๒๕๖๗ มีการประชุมคณะอนุกรรมการพัฒนาระบบ ววน. ของ สกสว. ที่มี ดร. สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์เป็นประธาน ผมเป็นที่ปรึกษา ที่เข้าประชุมเพื่อเรียนรู้มากกว่าให้คำปรึกษา
ฝ่ายเลขานุการเสนอระบบ ววน. ที่พึงประสงค์ว่าประกอบด้วย 5 คุณสมบัติ คือ (1) มีจุดมุ่งเน้นตอบโจทย์ประเทศ (Focused & Demand-driven) (2) มีประสิทธิผล (Effective) (3) คล่องตัว (Agile) (4) เชื่อมต่อทำงานเป็นเนื้อเดียว (Aligned & Integrated) และ (5) โปร่งใส (Transparent)
กรรมการพูดกันว่า ระบบที่ใช้ในปัจจุบันไม่ส่งผลกระทบต่อการพัฒนาบ้านเมืองมากเท่าที่ควร ติดกฎระเบียบ มีลักษณะ research-driven มากเกินไป ควรมีลักษณะ agenda-driven และ demand-driven มากขึ้น มีการทำงานแยกส่วนกัน ขาดความร่วมมือ
ผมชี้ให้เห็นว่า (๑) ระดับชั้นของระบบสับสนในบางหน่วยงาน (๒) ระบบข้อมูลไม่ดีพอ และอยู่ผิดที่ (๓) innovation infrastructure ไม่เหมาะสม (๔) มีระบบอุปถัมภ์พวกพ้อง ที่ไม่มีผลงานดีพอ ไม่มีฝีมือ (๕) ยอมรับอิทธิพลของผู้ใหญ่บางคน ไม่ทำตามความถูกต้อง (๖) มีการทำงานเพื่อสร้างภาพ
ท่านประธานคือ ดร. สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ บอกว่า ในชั้นนี้ขอไม่ไปยุ่งกับโครงสร้าง เพราะจะก่อปัญหาความขัดแย้ง ขอเสนอให้ปรับวิธีการทำงาน ตามรูป
ซึ่งผมเห็นด้วยอย่างยิ่ง คือต้องเริ่มที่การคิดโจทย์วิจัย ที่ผู้ใช้มีส่วนร่วมกำหนด รวมทั้งร่วมลงทุน และเข้ามาตรวจสอบติดตามผลด้วย ผมพูดเมื่อ ๕ ปีก่อนว่า ระบบ ววน. ไทยควรมีลักษณะ user-dominated ไม่ใช่ researcher-dominated อย่างในปัจจุบัน
รายงานการประชุมนี้ สรุปวาระนี้ว่า “ที่ประชุมตกลงร่วมกันกําหนดแนวทางการพัฒนาระบบ ววน. ในระยะเวลา 2 ปี ของคณะอนุกรรมการฯ ไว้ 3 ประเด็นได้แก่ (1) การทดลองดําเนินงานนําร่อง Agenda-based PMU ตามแนวทางที่ กสว. เสนอ (2) การ จัดทําแผนภาพความเชื่อมโยง (Mapping) ของระบบ ววน. ไทยในปัจจุบัน และหาแนวทางการพัฒนาจุดคาน งัดของระบบ ววน. และ (3) งานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาระบบ ววน. ที่ต้องอาศัยความคิดเห็นจาก คณะอนุกรรมการในชุดนี้ หรือที่ได้รับมอบหมาย”
วิจารณ์ พานิช
๒ พ.ย. ๖๗ ปรับปรุง ๘ พ.ย. ๖๗
