หนังสือ แปล ครอบครัวอ่านออกเสียง แปลโดย สุนนันทา วรรณสินธ์ เบล จาก Read – Aloud Family : Making Meaningful and Lasting Connections with Your Kids เขียน โดย Sarah Mackenzie น่าอ่านมาก โดยเฉพาะคนเป็นพ่อแม่หรือ ผู้ปกครองเด็ก
เพราะเป็นหนังสือเกี่ยวกับการเลี้ยงเด็ก เพื่อส่งเสริมการพัฒนาเด็กด้วยการอ่านและพูดคุย ผู้ใหญ่ต้องหมั่นชวนเด็กเอาเรื่องที่ได้อ่านได้ฟัง เอามาสะท้อนคิดโยงกับชีวิตของตนในอนาคต
หน้า ๖๙ - ๗๖ บอกประโยชน์สามข้อของการอ่าน คือ (๑) เพิ่งวงศัพท์และรูปแบบภาษาขั้นสูง (๒) ความสามารถในการเชื่อมโยง (๓) นิสัยรักการอ่าน
การอ่าน กับการอ่านด้วยกัน และนำมาเสวนากันระหว่างผู้ใหญ่กับเด็ก แบบ playful คือมีท่าทีไม่เอาจริงเอาจัง น่าจะมีประโยชน์คนละแบบ ผมขอเสนอว่า ประโยชน์สำคัญที่สุดคือปฏิสัมพันธ์ ช่วยให้เด็กสร้างทักษะปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นใส่ตน ที่ผมเชื่อว่าเป็น soft skills สำคัญที่สุดในชีวิต
หนังสือเล่มนี้มี ๑๑ บท น่าสนใจทุกบท แต่ที่เตะตาผมที่สุดคือบทที่ ๑๑ ตั้งคำถามน่าคิด ซึ่งหมายถึงการตั้งคำถามระหว่างอ่าน โดยเขาเสนอคำถาม ๑๐ แบบ ที่ผมชอบคำถามที่ ๑๐ มากที่สุด ... มีอะไรในหนังสือเล่มนี้ (หรือบทนี้) ที่ลูกไม่อยากลืม
ผมไม่ชอบตัวอย่างคำถามในหนังสือนัก และคิดว่าผู้ใหญ่ต้องชวนเด็กตั้งคำถามต่อเรื่องราวในหนังสือ เชื่อมโยงกับชีวิตของเด็กทั้งในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต เพื่อใช้เรื่องราวในหนังสือช่วยหนุนให้เด็กรู้จักโลกและชีวิต รวมทั้งเพื่อหนุนให้เด็กสร้างนิสัยที่ดีใส่ตัว โดยต้องระมัดระวังไม่สวมวิญญาณหรือท่าทีสอน แต่ต้องสวมวิญญาณเล่นกับเด็ก คือต้องไม่ชวนเด็กทำตัวเป็นผู้ใหญ่ แต่ตนเองทำตัวเป็นเด็ก
การใช้หนังสือเป็นเครื่องมือสร้างปฏิสัมพันธ์กับเด็ก จะได้ประโยชน์จริง ต้องมีวิธีใช้ที่ถูกต้อง คือไม่ใช้สอน แต่ใช้เล่น (playful) แต่เป็นการเล่นที่มีความหมายและเป้าหมาย (deliberate play)
วิจารณ์ พานิช
๒๙ ส.ค. ๖๗
ระหว่างแยกตัวจากการติดโควิด ๑๙
