โรงเรียนเป็นชุมชนเรียนรู้
บทความเรื่อง Philosophy and Practical Strategies of School Reform toward Learning Community: A Grassroots Network against Neo Liberal Policies in Japan โดยศาสตราจารย์ Manabu Sato แห่งมหาวิทยาลัยโตเกียว บอกว่า การพัฒนาผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักเรียนทุกคน ต้องทำผ่านกระบวนการพัฒนาครู โดยใช้ชั้นเรียนและโรงเรียนเป็นฐาน ขอเชิญชวนให้อ่าน PowerPoint ในลิ้งค์นะครับ เต็มไปด้วยความลุ่มลึก ท่านบอกว่า ต้องเปลี่ยนครูเป็น learning profession ไม่ใช่ teaching profession และเสนอให้ครูเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงโดย think revolutionarilty แต่ do evolutionarily
ทั้งหลักการ และวิธีดำเนินการง่ายๆ เห็นผลภายในปีเดียว โดยเปลี่ยน ๓ อย่าง (๑) ครูและนักเรียนรับฟังซึ่งกันและกัน ในฐานะเพื่อนมนุษย์ (๒) เปลี่ยนกิจกรรมชั้นเรียนให้มี ๓ อย่างคือ กิจกรรม ความร่วมมือ และการสะท้อนคิด (๓) ครูเรียนรู้ชั้นเรียน (lesson study) ซึ่งกันและกัน โดยเข้าสังเกตชั้นเรียน ๑ ชั่วโมง เอามาสานเสวนากัน ๒ ชั่วโมง ทำปีละ ๔๐ ครั้ง
นำผมสู่ข้อสรุปการบรรยายของท่านที่คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ ๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๒ เรื่อง School as Learning Community: Global Dissemination and Progress ที่ ศ. มานาบุ ซาโตะ เสนอหลักการ SLC – School as Learning Community และ EducaThai สรุปเสนอไว้อย่างดีมาก สั้นกระชับ และอ่านเข้าใจง่าย ผมขอแนะนำให้ครูไทยเข้าไปอ่าน และนำหลักการมาใช้ในการทำหน้าที่ครู
EducaThai ยังมีเว็บไซต์แนะนำวิธีจัดห้องเรียนแบบใหม่ ตามแนวทาง ที่ (๑)
ผมขอย้ำว่า หากต้องการยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ของนักเรียน กระบวนการพัฒนาครูต้องทำโดยใช้ชั้นเรียนและโรงเรียนเป็นฐาน ตามหลักการ 70:20:10 (๒) (๓)
สู่การค้นพบหนังสือเล่มใหม่ Reforming Lesson Study in Japan: Theories of Action for Schools as LearningCommunities ที่จะออกวางจำหน่ายวันที่ ๒๕ กันยายน ๒๕๖๖
SLC ไม่ใช่เป็นเทคนิค แต่เป็นเสมือนศาสนา หรืออุดมการณ์ร่วมของโรงเรียนหรือความเป็นครู ที่จะนำสู่การยกระดับศักดิ์ศรีวิชาชีพครู ด้วยการพิสูจน์ให้เห็นคุณค่าต่อการพัฒนาศิษย์อย่างครบด้าน และที่สำคัญ จะเป็นเส้นทางสู่การพัฒนาสังคมประชาธิปไตย ที่ผู้คนฟังกัน ให้เกียรติต่อกัน รวมทั้งมีอุดมการณ์เพื่อสังคม
วิจารณ์ พานิช
๗ ส.ค. ๖๖
