สวัสดีค่ะ ดิฉันเป็นนักศึกษากิจกรรมบำบัดชั้นปีที่ 3 มหาวิทยาลัยมหิดลนะคะ จากบันทึกที่ผ่านมาดิฉันได้ลงบันทึกเกี่ยวกับประสบการณ์ในการประเมินและจัดกิจกรรมรายบุคคลให้กับผู้รับบริการในสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง ซึ่งการจัดกิจกรรมก็ได้จบลงไปแล้ว แต่ดิฉันยังมี Mission ที่จะออกแบบกิจกรรมเพื่อพัฒนาทักษะในการทำงานให้กับผู้รับบริการที่ได้ไปประเมินด้วย ก่อนอื่นเราไปดูข้อมูลเกี่ยวกับกรณีศึกษากันก่อนนะคะ
ผู้รับบริการชื่อ: คุณอาภา (นามสมมติ) อายุ 24 ปี
Dx Schizophrenia (F20)
ประวัติผู้รับบริการ จบการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เข้ามาใช้บริการที่สถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่งนนทบุรีเมื่อเดือนมกราคม ปีพ.ศ. 2564 ปัจจุบันผู้รับบริการทานยาจิตเวชวันละ 5 เม็ด (เช้า-เย็น) และยาถ่าย 2 เม็ด เนื่องจากมีปัญหาเรื่องการขับถ่าย มีอาการทางจิตทุเลาลง สามารถดูแลตนเองได้ พูดคุยได้รู้เรื่อง
จากการประเมินภาวะเปราะบาง โดยใช้แบบประเมิน PFFS-T พบว่าผู้รับบริการมีความเปราะบางระดับน้อยในด้านจำนวนยาที่รับประทาน การมองเห็น และการได้ยิน และจากการสัมภาษณ์เพื่อค้นหาความต้องการของผู้รับบริการจากการประเมินในครั้งแรก และครั้งที่สอง ผู้รับบริการบอกว่า ต้องการทำงาน เพราะรู้สึกว่าตนเองไม่มีรายได้ มีความคิดอยากจะไปทำงานซักผ้า-รีดผ้าในโรงพยาบาลกับเพื่อน แต่ยังไม่แน่ใจว่าจะได้ไปทำหรือไม่ และผู้รับบริการยังได้รับรายได้จากการทำหน้าที่ในการทำความสะอาดเสื้อผ้าให้กับคนในหอพักร่วมกับเพื่อนอีก 2 คน
ดิฉันจึงได้ออกแบบกิจกรรมการรีดผ้า เพื่อเป็นการฝึกทักษะที่เกี่ยวข้องกับการทำงานที่ผู้รับบริการสนใจ ซึ่งการรีดผ้านี้ ดิฉันได้เลือกการรีดเสื้อยืดที่ทำจากผ้าฝ้าย เนื่องจากผ้าฝ้ายเป็นผ้าที่สามารถรีดให้เรียบง่าย จึงเหมาะที่จะนำมาให้ผู้รับบริการได้ฝึกในช่วงแรก
วัสดุ/อุปกรณ์ที่ใช้
- เตารีดไฟฟ้าธรรมดา
- เสื้อยืดผ้าฝ้าย
- กระบอกฉีดน้ำ
- น้ำเปล่า หรือน้ำยารีดผ้า
- ไม้แขวน
ขั้นตอนในการทำกิจกรรม (ใช้เวลาทั้งหมด 10 นาที)
- เตรียมไม้แขวนสำหรับแขวนเสื้อหลังรีด
- พรมน้ำให้ทั่วเสื้อยืดเตรียมไว้เพื่อประหยัดเวลาขณะรีดผ้า
- สำหรับการรีดเสื้อยืดผ้าฝ้าย ปรับอุณหภูมิเตารีดไปที่ความร้อนระดับปานกลาง
- เริ่มรีดจากด้านในบริเวณตะเข็บเสื้อด้านข้าง รีดตัวเสื้อ ยกเว้นบริเวณคอเสื้อเพื่อไม่ให้เกิดรอยขอบคอเสื้อบนผ้า โดยรีดด้านหน้าก่อนจากนั้นจึงรีดด้านหลัง และสุดท้ายรีดที่บริเวณแขนเสื้อทั้งสองข้าง
- กลับตะเข็บเสื้อออกด้านนอก รีดซ้ำอีกครั้งโดยเริ่มรีดจากตะเข็บเสื้อด้านข้าง ตัวเสื้อด้านหน้า ด้านหลัง และแขนเสื้อตามลำดับ

ในการปรับกิจกรรมรีดผ้าให้สอดคล้องกับผลการประเมิน มีรายละเอียดดังนี้
- จัดสิ่งแวดล้อมในที่ที่เงียบ เพื่อให้ผู้รับบริการคงความสนใจในการทำกิจกรรมได้นาน เนื่องจากผู้รับบริการวอกแวกง่าย มีความไวต่อสิ่งเร้าทางเสียง
- สังเกตระดับการตื่นตัวของผู้รับบริการก่อนการทำกิจกรรมที่ใช้ความร้อนเพื่อความปลอดภัย เนื่องจากผู้รับบริการมีการทานยาจิตเวช อาจส่งผลให้ผู้รับบริการมีอาการง่วงซึม
- ผู้บำบัดจะต้องสื่อสารให้เสียงดัง ฟังชัด เนื่องจากผู้รับบริการบอกว่าไม่ค่อยได้ยินเสียงหากพูดในความดังระดับปกติ
- มีการติดเทปสีในตำแหน่งแกนหมุนเตารีดที่แสดงถึงอุณหภูมิความร้อนแต่ละระดับให้แตกต่างกันอย่างชัดเจน เนื่องจากผู้รับบริการมองเห็นภาพซ้อน อาจเกิดความสับสนเมื่อมองสัญลักษณ์บนเตารีดที่มีลักษณะเป็นจุดเหมือนกัน
- มีการพูดให้คิดก่อนตัดสินใจลงมือทำกิจกรรมเพื่อให้ผู้รับบริการวางแผนการทำงาน เพราะเป็นกิจกรรมที่ใช้ความร้อน หากไม่วางแผนการทำงานอาจทำให้เสื้อเสียหายจากความร้อนได้
สุดท้ายนี้ดิฉันก็ขอขอบพระคุณผู้รับบริการที่ให้ความร่วมมือในการทำกิจกรรมทั้ง 3 ครั้งเป็นอย่างดี เป็นบุคคลสำคัญที่ทำให้ดิฉันได้มีประสบการณ์ในการจัดกิจกรรมในผู้รับบริการกลุ่มจิตสังคมแบบรายบุคคล และแบบกลุ่ม ขอบพระคุณอาจารย์ทุกท่านที่ให้คำแนะนำในการประเมิน การจัดกิจกรรม จัดหาสถานที่ในการเรียนรู้ และอำนวยความสะดวกในด้านต่าง ๆ ขอบคุณค่ะ