หากเรารักใครสักคนหนึ่ง รัก เคารพและนับถืออย่างจริงใจ เราจะพยายามเรียนรู้ความเป็นมาเป็นไปในชีวิตของเขา ในขณะเดียวกันก็พยายามจะเลียนแบบหรือนำแบบอย่างที่ดีมาใช้ในชีวิตประจำวันของเรา
สำหรับผมแล้ว ไม่จำเป็นเลยว่าเขาคนนั้นจะเป็นใคร มีตำแหน่งการงาน หรือมีฐานะเช่นไร ขอแค่เป็นคนดี ผมก็พร้อมที่จะเรียนรู้จากตัวอย่างที่ดี เพราะมันมีคุณค่าต่อชีวิตผมอย่างมากมาย
๒ ปีแรกที่ผมทำงานร่วมกับพี่แบน นักการภารโรงคนแรกและคนเดียวของผม ในโรงเรียนขนาดเล็กแห่งนี้ ผมให้อิสระพี่แบนเต็มที่ ไม่ต้องมอบหมายและสั่งการใดๆ เพราะไม่มีเวลาที่จะต้องทำเช่นนั้น ผมต้องช่วยครูสอนแบบคละชั้น คือนำนักเรียน ๒ ชั้น มาเรียนอยู่ในห้องเดียวกัน
เพราะความเชื่อมั่นในตัวพี่แบน จึงไม่ต้องห่วงหน้าพะวงหลัง ผมรู้สึกว่ามีพลังใจที่จะทุ่มเทให้กับงานการเรียนการสอน เมื่อเห็นโรงเรียน สะอาด เรียบร้อยและสวยงามตลอดเวลา
ผมเคยถามพี่แบนว่า โรงเรียนเลิกแล้ว พี่แบนอยู่รออะไรหรือ? พี่แบนตอบว่า...รอให้ผอ.กลับก่อน ผมจะตรวจดูประตูหน้าต่าง ปิดน้ำและเปิดไฟให้เรียบร้อย...ก่อนกลับบ้าน
ผมก็เลยบอกว่า...ผมขอกลับทีหลังได้ไหม ในสิ่งที่พี่แบนบอกว่าจะทำนั้น ผมขอทำเองบ้างไม่ใช่เรื่องยากอะไรเลย เพราะพี่แบนเหนื่อยมาทั้งวันแล้ว แต่พี่แบนไม่ยอม..ขอกลับบ้านเป็นคนสุดท้ายเสมอ
ผมยอมพี่แบนในวันธรรมดาเท่านั้น ส่วนวันหยุดเสาร์อาทิตย์ ผมจะทำงานของผมเป็นปกติ พอพี่แบนเข้ามาดูโรงเรียน เห็นผมทำงานอยู่ก็คงอุ่นใจบ้างและกลับบ้านไปโดยที่ไม่ต้องรอผม
เจอผอ.ที่ขยันแบบนี้ พี่แบนที่ว่าขยันแล้วยังต้องยอม พี่แบนออกปากชมผมตลอด ถึงแม้จะเป็นคำชื่นชมของภารโรง แต่มันรู้สึกอิ่มเอิบใจอย่างบอกไม่ถูก
ในความรู้สึกจริงๆของผมในตอนนั้น สักวัน..พี่แบนต้องเกษียณอายุราชการ และโรงเรียนก็จะถูกตัดอัตรา ผมก็ต้องฝึกการพึ่งพาตนเอง จึงต้องรู้ว่าในแต่ละวันพี่แบนต้องทำอะไรบ้าง
อย่างแรกที่ผมเห็น พี่แบนไม่เคยให้สนามฟุตบอลรกร้างรุงรัง จะคอยให้โล่งเตียนสะอาดตาอยู่ตลอด ต้นไม้รอบๆอาคารเรียน พี่แบนจะคอยตัดแต่ง ไม่ให้กิ่งก้านระเกะระกะ เมื่อต้นไม้ได้รับการดูแลจึงเติบโตสูงใหญ่และแตกใบเป็นพุ่มสวย โดยเฉพาะต้นพิกุล ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ประจำโรงเรียน
ในส่วนของไม้ประดับที่โดดเด่น พี่แบนจะเน้น “เฟื่องฟ้า”เป็นหลัก โดยปลูกในรองซีเมนต์ วางเป็นแถวเป็นแนวยาว ราวๆ ๒๐ ต้นเห็นจะได้ ลำต้นใหญ่ทรงพุ่มสวยสะดุดตา
ผมเห็นพี่แบนตัดแต่งอยู่ตลอด ทำให้เฟื่องฟ้าแตกใบใหม่ โตเร็ว และออกดอกเยอะ ผมดูพี่แบนตัดแต่งจนชินตา ต่อมา...ผมก็สามารถตัดแต่งเฟื่องฟ้าได้เอง อย่างชำนาญการไม่แพ้กัน
ในวันเวลาที่หน้าแล้งมาเยี่ยมเยือน ผมเห็นพี่แบนขุดดินทำล่องน้ำเป็นวงกลมบริเวณโคนไม้ยืนต้น แล้วเทน้ำลงไปเพื่อหล่อเลี้ยงให้ลำต้นได้รับความชุ่มชื้น จึงไม่แปลกใจเลยว่าทำไมโรงเรียนจึงมีต้นไม้อยู่รอดปลอดภัยอย่างมากมายมาถึงทุกวันนี้
ภาพพี่แบนขุดดินเป็นล่องน้ำยังติดตาผม เพราะนี่คือหลักการพื้นฐานของคลองไส้ไก่ หรือทฤษฎีใหม่ของการดูแลรักษาต้นไม้...ที่ผมได้วิชานี้มาจากพี่แบน
๒ ปีสุดท้าย...ก่อนพี่แบนจะเกษียณ ผมสร้างงานไว้เป็นที่ระลึกนึกถึงพี่แบน โดยการปรับปรุงเนินดินริมสระน้ำ ชวนพี่แบนออกแบบและจัดทำแปลงเกษตรในแบบที่มั่นคงถาวร
เสร็จแล้ว..ก็ทำพิธียกศาลพระภูมิเจ้าที่ ที่เป็นไม้เก่าคร่ำคร่าและอยู่ต่ำกว่าเนินดิน จัดสร้างใหม่ให้โดดเด่นและสง่างามกว่าเดิม นับเป็นผลงานชิ้นใหญ่ของพี่แบน ที่ผมยังระลึกนึกถึงเสมอ
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๑๐ กรกฎาคม ๒๕๖๕
คนที่เรายกมือไหว้ได้แค่เป็นคนดีมีน้ำใจก็พอค่ะ สาธุค่ะ