เมื่อกล่าวถึงการเลี้ยงลูกโคหย่านมอย่างไรไม่ให้ผอมแล้วไม่พูดถึงเรื่องการเลี้ยงโครุ่นไม่ให้ขาดทุนด้วยคงไม่ได้

       โครุ่นก็คือโคที่หย่านมแล้ว อายุอานามไม่มากประมาณ 7 เดือน ถ้าให้เปรียบก็คงเหมือนกับวัยรุ่นกระเต๋าะของคนเรา

       แต่ต่างกันตรงที่วัยรุ่นของคนเราในยุคนี้เน้นทรวงทรงแบบผอมบางเฉียบถึงจะถูกใจขาโจ๋  แต่ถ้าเลี้ยงโคแล้วได้หุ่นแบบนี้รับรองหนี้กระจุกจนกระจาย  เพราะคนเลี้ยงโคนั้นหวังให้โคอ้วนท้วนสมบูรณ์ เหมือนที่ท่านครูบากล่าวว่า  มีวัวอ้วนดีกว่ามีวัวอ้วน 

      การเลี้ยงโครุ่นนั้นไม่เน้นว่าจะต้องอ้วนมากนักแต่ก็ไม่ควรให้ซูบผอมจนเกินไป  เพราะถ้าซูบมากอาจจะมีผลต่อการเก็บโคไว้ทำพ่อพันธุ์แม่พันธุ์ได้ 

      นั่นก็คือ ถ้าต้องการเลี้ยงโครุ่นให้เป็นพ่อพันธุ์แม่พันธุ์ ก็ไม่ควรให้ซุบผอมมาก เพราะจะมีผลต่อพัฒนาอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกายที่ส่งผลต่อการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมได้

      ดังนั้น วิธีการเลี้ยงโครุ่นไม่ให้ทุนบานปลาย ก็ต้องคำนึงถึงวัตถุประสงค์และผลตอบแทนทางเสรษฐกิจที่เจ้าของจะได้รับตอบแทนด้วยโดยสามารถเลือกวิธีการเลี้ยงได้หลายรูปแบบ เช่น

      -   เลี้ยงแบบปล่อยธรรมชาติ  ในกรณีที่ไม่รีบร้อนขาย ให้เลี้ยงปล่อยในแปลงหญ้าธรรมชาติ  อาจจะไม่ต้องให้อาหารเสริมเพราะเมื่อถึงฤดูฝนโคจะมีหญ้ากินเพียงพอและฟื้นตัวในที่สุด 

     -   เลี้ยงโดยอาหารเสริม   ถ้าต้องการนำไปทำพันธุ์อาจต้องให้อาหารเสริมบ้าง เช่นกรณีของก๋วยเจ๋งและฉัตรตรี เพราะมีลักษณะดีที่เหมาะแก่การนำไปทำพ่อพันธุ์และแม่พันธุมาก  โดยพยายามเลือกใช้วัตถุที่มีในท้องถิ่นและผลิตได้เองเป็นอาหารเสริม เพื่อลดต้นทุนการผลิต เนื่องจากต้องใช้ระยะเวลาพอสมควรกว่าจะเลี้ยงจนใช้งานได้

      -  เลี้ยงแบบโคขุน  ถ้าเป็นโครุ่นเป็นตัวผู้ หรือมีลักษณะบกพร่องไม่เหมาะการการนำมาทำพันธุ์ก็ต้องเลี้ยงแบบโคขุน เน้นอาหารเสริมเป็นหลัก  แต่ในระยะแรกของการหย่านมไม่นิยมนำโครุ่นมาขุนเพราะสารอาหารที่ได้รับทั้งหมดจะเสียไปกับการสร้างโครงสร้างของโคเช่นโครงสร้างกระดูกมากกว่าที่จะไปสร้างเนื้อเยื่อ  ดังนั้นในช่วงแรกของโคกลุ่มนี้ก็ปล่อยเลี้ยงตามธรรมชาติ จนอายุประมาณ 2  ปีแล้วค่อนนำมาขุนเพื่อสร้างเนื้อจะได้ราคาดีกว่าและไม่ต้องลงทุนมาก

      แต่ที่สำคัญ ถ้าเลี้ยงเพื่อต้องการขาย ไม่ว่าขายโคพันธุ์หรือโคขุน ควรขายหลังสิ้นสุดฤดูฝน เพราะโคยังมีน้ำหนักดีอยู่

     ขอบคุณค่ะ