เช้าวันที่ ๕ ตุลาคม ๒๕๖๔ ผมโชคดีได้ฟัง Professor Dr. Ben L. Feringa นักวิทยาศาสตร์รางวัลโนเบล ปี ค.ศ. 2016 บรรยายเรื่องThe Art of Building Small ในพิธีเปิดงาน วทท. ครั้งที่ 47 "Sciences for SDGs: Challenges and Solutions" ในวันที่ 5 ตุลาคม 2564 เวลา 9.00 น
เป็นการเข้าไปสู่โลกของปรากฏการณ์ทางธรรมชาติในระดับนาโน อ่านเรื่องราวของศาสตราจารย์ เฟอร์ริงกา ที่ (๑) แล้วสัมผัสได้ถึงชีวิตที่แท้ของนักวิทยาศาสตร์
แต่เมื่อได้ฟังการบรรยาย ยิ่งได้สัมผัสพลังจินตนาการ และพลังความเป็นนักวิทยาศาสตร์ ของท่าน ได้เห็นว่าปรากฏการณ์ตามธรรมชาตินั้น มีอีกมากมายสำหรับให้มนุษย์ค้นคว้าทำความเข้าใจ และพัฒนาขึ้นเป็นเทคโนโลยีเพื่อใช้ประโยชน์ ในอนาคตจะมี nano-tools หรือ nano-machine มากมาย ส่วนหนึ่งจะใช้ใส่เข้าไปในร่างกายมนุษย์ ช่วยให้เกิดการแพทย์แบบ precision medicine คือใช้เป็นกลไกนำยาไปยังจุดออกฤทธิ์อย่างแม่นยำ
เนื่องจากท่านเป็นนักเคมี ท่านจึงชี้ให้เห็นว่า ศาสตร์ด้านเคมี เป็น creative science ที่สามารถพัฒนา molecular design สร้างการเปลี่ยนใหญ่ของอุตสาหกรรมเคมี เปลี่ยนภาพของ material และ energy และสร้างผลิตภัณฑ์และกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ตัวอย่างที่ท่านนำมาให้ดูคือ การออกแบบอณู (molecular design & synthesis), molecular motor, self-cleaning & self-repair surface, molecular car, artificial muscle, nanorobots
คำสำคัญคือ Molecular machine และ smart materials
ผมชอบคำของท่านที่บอกว่า คนเราต้องแสวงหา harmony ไม่ใช่ equilibrium เพราะแนวคิด equilibrium ทำให้หยุดนิ่ง ไม่หาทางก้าวหน้า และชอบคำกล่าวตอนต้นของท่านว่า หน้าที่ของครูคือ เปิดหน้าต่างแห่งโอกาสให้แก่ชีวิตของศิษย์
ขอขอบคุณคุณนพรัตน์ วานิชสุขสมบัติ ที่แจ้งข่าวการประชุมนี้
วิจารณ์ พานิช
๕ ต.ค. ๖๔
