โจทย์วิจัยความ(อ)ยุติธรรม
วารสาร Science อันทรงคุณภาพของสหรัฐอเมริกา ฉบับวันที่ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๖๔ เป็นฉบับพิเศษว่าด้วยเรื่อง Criminal Injustice มีบทความทบทวนความรู้ และผลงานวิจัยดีๆ รวม ๘ เรื่อง บทนำของฉบับชื่อ An outlier of injustice บทเสนอภาพรวมชื่อ Policing social unrest and collective violence บทความเสนอแนะเชิงนโยบายชื่อ The corporate shadow in democratic policing บททบทวนความรู้ชื่อ Assessing mass incarceration’s effects on families, Exclusion and exploitation: The incarceration of Black Americans from slavery to the present, Toward an understanding of structural racism: Implications for criminal justice, The predatory dimensions of criminal justice และบทบรรณาธิการเรื่อง Analyzing mass incarceration อ่านแล้วนึกถึงประเทศไทย
โปรดสังเกตว่าวารสาร Science ลงเรื่องด้านสังคมศาสตร์เป็นเรื่องพิเศษของฉบับ โดยจับประเด็นที่เป็นเรื่องสำคัญของประเทศ (สหรัฐอเมริกา) คำว่า science ในที่นี้ไม่ได้แปลว่าวิทยาศาสตร์ แต่แปลว่าวิทยาการ เขาจึงลงเรื่องด้านสังคมศาสตร์ด้วย
ผมไม่ได้อ่านบทความเหล่านี้โดยละเอียด จากการอ่านคร่าวๆ พอจะเห็นว่า เขามุ่งเสนอภาพใหญ่ในเรื่องความอยุติธรรมที่กัดกร่อนสังคมอเมริกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งความอยุติธรรมต่อคนผิวดำ ที่มีต้นเหตุเชิงโครงสร้างหรือเชิงนโยบายระดับประเทศ ที่หลายประเด็นประกาศนโยบายอย่างหนึ่ง แต่ทำตรงกันข้าม ดังกรณีนโยบายของ ปธน. จอห์นสัน
เดาว่าหลายส่วนของความยากจนในประเทศไทย ก็มาจากความอยุติธรรมเชิงโครงสร้าง เป็นเรื่องที่หน่วยงานวิจัยด้านสังคมศาสตร์ ควรหาทางตั้งโจทย์วิจัยในลักษณะ ชุดโครงการ เพื่อนำไปสู่การแก้ปัญหาสังคมในระดับรากเหง้าอย่างจริงจัง
วิจารณ์ พานิช
๑๗ ต.ค. ๖๔
