ชีวิตที่พอเพียง : 179. เรียนรู้ความพอเพียงจากการล่มสลาย

        ระหว่างไปเยี่ยมลูกที่โบลเดอร์ โคโลราโด เมื่อต้นเดือน ตค. ๔๙ ผมซื้อหนังสือมาหลายเล่ม     ตอนนี้หยิบเรื่อง Collapse : How Societies Choose to Fall or Succeed. เขียนโดยนักวิชาการและนักเขียนยอดนิยมของผม Jared Diamond     อ่านไปไม่ถึงครึ่งเล่ม ผมก็ถึงบางอ้อ ว่าหนังสือเล่มนี้บอกอะไรผม

        ผู้เขียนยกตัวอย่างสังคมหรืออารยธรรมโบราณ ที่การค้นคว้าวิจัยทางโบราณคดี บอกเราว่าเคยรุ่งเรือง   มีหลักฐานสิ่งก่อสร้างเช่นเทวรูปหินแกะสลักขนาดมหึมา      หรือมีหลักฐานมากมายว่าเคยเป็นอาณาจักรใหญ่มาก มีประชากรระหว่าง ๓ - ๑๔ ล้านคน (อาณาจักร มายา ในอเมริกากลาง)     แต่เมื่อคนขาวไปถึงเมื่อ ๕๐๐ ปีก่อน มีคนเผ่านี้เพียง ๓๐,๐๐๐ คน

       ผมอ่านไปได้ไม่ถึงครึ่งเล่ม ก็เห็นแล้วว่าเหตุที่สังคมเหล่านี้ล่มสลาย ก็เพราะ "ความไม่พอเพียง  ไม่พอดี" นั่นเอง      พอชุมชนเติบโตขึ้น  มีกำลังคนมากขึ้น จัดระบบสังคมซับซ้อนขึ้น      ก็ใช้ทรัพยากรธรรมชาติจนร่อยหรอและในที่สุดหมดไป     พอเผชิญความแห้งแล้งยาว สังคมก็ล่ม     หรือหัวหน้าเผ่าแข่งกันอวดมั่งอวดมี      สร้างเทวรูป เทวสถานใหญ่แข่งกัน      เป็นการใช้แรงงานคน และทรัพยากรธรรมชาติไปในทางที่ไม่ก่อประโยชน์ต่อความมั่นคงหรือการดำรงอยู่ในระยะยาวของสังคม     หรือเกิดความขัดแย้งระหว่างเผ่าย่อย     เกิดความไม่สามัคคีกันในสังคม

        แต่ก็มีสังคมของคนเชื้อชาติเดียวกันที่ยืนยงยาวนานมาในปัจจุบัน     เพราะมีวิธีจัดการระบบในสังคมต่างกัน    ไม่ใช้ทรัพยากรมากเกินไปจนมัน "รีไซเคิล" กลับมาไม่ได้     หรือเพราะมีสังคมอื่นให้พึ่งพาอาศัย แลกเปลี่ยนทรัพยากรซึ่งกันและกัน    

         การทำความเข้าใจภาพใหญ่ย้อนหลังมันง่ายกว่าการทำความเข้าใจภาพใหญ่ในขณะที่ตนเองกำลังประสบอยู่     หรือตนเองร่วมเป็นตัวละครชีวิต (จริง) อยู่ด้วย     ไม่มีใครเอากระจกมาส่องให้เราทำความเข้าใจสังคมของเรา      เราต้องมีสติ มีระบบทำความเข้าใจภาพใหญ่ของเราเอง

วิจารณ์ พานิช
๒๒ ธค. ๔๙

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KMI Thailand

คำสำคัญ (Tags)#เรื่องเล่า#การเรียนรู้จากการปฏิบัติ#คุณธรรมจริยธรรม

หมายเลขบันทึก: 69198, เขียน: 25 Dec 2006 @ 08:56 (), แก้ไข: 11 Feb 2012 @ 16:50 (), สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 3, อ่าน: คลิก


ความเห็น (3)

เห็นด้วยกับอาจารย์หมอวิจารณ์ เป็นอย่างยิ่งครับ

  • เพราะปรากฏการณ์ที่อาจารย์ได้นำเสนอนั้น นับเป็นบทเรียนที่ดียิ่งในการพัฒนา
  • การใช้ทรัพยากรอย่างไม่มีการวางแผน (สิ้นคิด) ย่อมส่งผลต่อความล่มสลายของการพึ่งพา
  • จะทำอย่างไรดีครับที่จะปลูกฝังจิตสำนึกของคนเหล่านี้ให้เห็นความสำคัญของการจัดสรรทรัพยากร เพื่อให้คงอยู่สู่เยาวชนรุ่นหลัง โดยเฉพาะสังคมไทย ที่ส่วนใหญ่ไม่มีความพอเพียงในตนเองครับ

ด้วยความเคารพ

อุทัย

Handy
เขียนเมื่อ 
ค่านิยมในการ แข่งขัน แบบที่ทำๆกันอยู่ ควรล้มเลิกได้แล้ว .. แทนที่จะร่วมแรงร่วมใจ ทำอะไรให้เกิดผลที่เป็นความพอดี พอเพียง ไม่ขาด ไม่เกิน  กลับคิดแต่จะชนะ จะเหนือกว่า รวยกว่า ดังกว่า ฯลฯ
Handy
IP: xxx.8.116.88
เขียนเมื่อ 
ขออภัยครับ .. ส่งขึ้นมาโดยไม่ตั้งใจ ..
   ต่อ ว่า ...
   กระบวนการเรียนรู้ และวิถีการดำเนินชีวิตของผู้คนจึง เกิดการเบียดเบียนกันแล้ว ตั้งแต่เริ่มคิด .. พร้อมที่จะกอบโกย ให้มากเข้าไว้เพื่อจะได้ชื่อว่า ผู้ชนะ
    การทำลายล้างทรัพยากรธรรมชาติ และปัจจัยที่สำคัญต่อการมีชีวิตอบ่าง เป็นสุขจึงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง